1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Esnaf kredisine ‘sicil’ engeli

Esnaf kredisine ‘sicil’ engeli

Birçok iş insanı ve esnaf, ‘çek yasağı’ veya ‘ödenmemiş kredi borcu’ nedeniyle ‘kredi taleplerinin’ bankalar tarafından geri çevrildiğinden yakınırken, Bankalar Birliği Başkanı Olgun Önal, bunun daha önce yapılan protokollerden kaynaklandığını belirtti

featured


Eniz ORAKCIOĞLU

TULGA: BANKALAR KREDİ VERMEKTE ÇEKİNGEN… KTEZO Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, Bakanlar Kurulu’nun ekonomik önlemler altında tanıdığı ‘Bin esnafa 100 milyon TL kredi’ hakkından birçok esnafın, çek yasağında olduğu ya da daha önceki kredi borcu ödemesindeki aksaklıklardan dolayı, kısacası sicili temiz olmadığı için yararlanamadığını kaydetti. Tulga, bankaların bir kısmının kredi vermekte çekingen davrandığını, bazı bankaların ise hiç vermediğini vurgulayarak, kredilerin parası olana yani ihtiyacı olmayanlara verildiğini söyledi.

MAMÜLCÜ: SİCİL AFFI ŞART… İŞAD Başkanı Enver Mamülcü, Bakanlar Kurulu’nun aldığı reel sektöre verilecek kredi ile ilgili sorunlar yaşandığının altını çizerek, birçok esnafın ve işletmenin krediye başvurduğunu fakat sicili kirli olduğu için kredi taleplerinin reddedildiğini belirtti. “Hükümetin kredi kararı piyasaya hiçbir fayda sağlamadı” diyen Mamülcü, hükümetin politikalarının yetersiz kaldığını, biran önce sicil affına gidilmesi ve Kredi Garanti Fonu kullanılması gerektiğini kaydetti.

ÖNAL: GEÇMİŞ ÖDEME PERFORMANSLARI HER ZAMAN DİKKATE ALINIR… Bankalar Birliği Başkanı Olgun Önal, bankaların, Kredi Garanti Fonu ve Faiz Destek Fonu ile yapmış olduğu protokollerde bankalarda tahsili gecikmiş borcu olanların, çek yasağındaki kişilerin ve işletmelerin kapsam dışında olduğunun belirtildiğine dikkat çekerek, bankaların da değerlendirmelerini protokoller çerçevesinde yaptığını vurguladı. Önal, protokollerde bu ibareler olmasaydı dahi, genel olarak bir kredi başvurusunu değerlendirirken başvuranın geçmiş ödeme performanslarını bankaların her zaman dikkate aldığını belirtti.

Bakanlar Kurulu’nun, pandemi nedeniyle ekonomik çıkmaza giren esnaf ve işletmelere yönelik olarak aldığı ve 22 Şubat’ta yürürlüğe giren “Bin esnafa 100 milyon TL kredi” hakkından, birçok esnaf ve işletmenin ‘sicilleri temiz olmadığı’ gerekçesiyle yararlanamadıkları bildirildi.

Pandemi döneminde çalışmadıkları ve kazanç elde edemedikleri için çeklerini ödeyemeyip çek yasağına girdiklerinden veya kredi borç taksitlerini ödeyemediklerinden yakınan değişik sektörlerden işletme sahipleri, bankalara yaptıkları kredi başvurularının “sicilliniz temiz değil” denilerek geri çevrildiğinden yakındı.

Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası (KTEZO) Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, bankaların bir kısmının kredi vermekte çekingen davrandığını, bazı bankaların ise hiç vermediğini söyleyerek, kredi verirken kendi kaynaklarını kullanan bankaların kişinin gelirine ve siciline baktığını belirtti.

Tulga, kredi borcu olan esnafın, kredisini ödeyemediğini, sicili kirli durumuna düştüğünü ve yeniden kredi alamadığını vurgulayarak, sorunun bu şekilde dalga dalga büyüdüğüne, sicili bozuk olanların sayısının ise arttığına işaret etti.

Tulga, sonuç olarak 100 milyon TL’lik kredi desteğinin yerine ulaşmayacağını ve parası olanın destekten yararlanabileceğini kaydetti.

İş İnsanları Derneği (İŞAD) Başkanı Enver Mamülcü, Bakanlar Kurulu’nun aldığı reel sektöre verilecek kredi ile ilgili sorunlar yaşandığının altını çizerek, birçok esnafın ve işletmenin krediye başvurduğunu fakat sicili kirli olduğu için kredi taleplerinin reddedildiğini belirtti.

“Hükümetin kredi kararı piyasaya hiçbir fayda sağlamadı” diyen Mamülcü, hükümetin politikalarının yetersiz kaldığını, biran önce sicil affına gidilmesi ve Kredi Garanti Fonu kullanılması gerektiğini kaydetti.

Bankalar Birliği Başkanı Olgun Önal, bankaların, Kredi Garanti Fonu ve Faiz Destek Fonu ile yapmış olduğu protokollerde bankalarda tahsili gecikmiş borcu olanların, çek yasağındaki kişilerin ve işletmelerin kapsam dışında olduğu belirtildiğine dikkat çekerek, bankaların da değerlendirmelerini protokoller çerçevesinde yaptığını vurguladı.

Bakanlar Kurulu’nun açıkladığı kredi destek paketi ile ilgili olarak “Mevcut paket büyüklüğü 120 milyon Türk Lirası. Yaklaşık bin 100 esnafımızın faydalanmasını bekliyoruz” diyen Önal, programın bir parçası olan 14 bankanın kendilerine verilen kullandırım limitlerinin bittiğini ve taleplerin yoğun olduğunu söyledi.

Tulga: Bankalar kredi vermekte çekiniyor veya vermiyor

KTEZO Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, esnafa verilecek olan kredinin, devletin yüzde 6 faiz sübvansiyesi ile yüzde 15’lik faizle verileceğini kaydetti.

Tulga, bankaların bir kısmının kredi vermekte çekingen davrandığını, bazı bankaların ise hiç vermediğini söyleyerek, kredi verirken kendi kaynaklarını kullanan bankaların kişinin gelirine, 1 yıl içinde ödemelerinde takıntı olup olmadığına ve çekinin geri dönüp dönmediğine baktığını ifade etti.

Kredi talebinde bulunan kişinin sicili temiz değilse, geçmişte aldığı krediyi ödeyemediyse, krediden yararlanamadığını anlatan Tulga, pek çok insanın da bu durumda olduğuna vurgu yaptı.

Yüzde 15 faizin düşük olmadığına dikkat çeken Tulga, yüzde 6 sübvansiyenin de Merkez Bankası’nın Kredi Garanti Fonu’ndan sağlandığını belirtti.

“Süre bitince birçok kişi davalık olacak”

Bakanlar Kurulu’nun 6 ay kredi borçlarını öteleme kararına da değinen Tulga, ötelemenin sebebinin ise vatandaşların mahkemelik olmasının önüne geçmek olduğunu söyledi. Tulga, daha önce de Bakanlar Kurulu kararı ile ötelenen borçların ve yeni dönemde ötelenecek borçların, ödeme zamanı geldiğinde sıkıntının büyük olacağını kaydetti.

2020 yılında davalık olan hesapların ötelemeler sayesinde 2019’a göre daha az davalık olduğuna dikkat çekerek, öteleme tarihi bitikten sonra davalık hesaplarda krediler ödenemediğinden dolayı artış olacağını söyledi.

Haziran ve Ağustos 2020’deki kredi ödemelerindeki ötelemeyi hatırlatan Tulga, o dönemde yüzde 9 faizle kredi kullandırıldığını, 750 milyon TL kaynak ayrıldığını, ekonomik durumun o dönemde daha iyi olmasına rağmen kaynağı yine parası olanın kullanabildiğini söyledi.

Tulga,100 milyon TL’lik kredi desteğinin de yine yerine ulaşmayacağını ve parası olanın destekten yararlanabileceğini kaydetti.

“Sicili bozuk olanların sayısı artıyor”

Tulga, kredi borcu olan esnafın, kredisini ödeyemediğini, sicili kirli durumuna düştüğünü ve yeniden kredi alamadığını belirterek, sorunun bu şekilde dalga dalga büyüdüğüne, sicili bozuk olanların sayısının ise arttığına işaret etti.

Ekonomik krizin gittikçe daha da derinleştiğini söyleyen Tulga, önceki kapanma sonrasında ulaşım, turizm ve eğitimde sıkıntılar olduğunu ama bu gün gelinen noktada birçok sektörün sıkıntılarla boğuştuğunu kaydetti.

Yapılacak olanın, alabilecek durumda olanlara kredinin yanında, kredi alamayacak zor durumda olan işletmelere, esnafa hibe verilmesi olduğuna vurgu yapan Tulga, bunların yanında kooperatifler üzerinden kaynak kullanmak, çalışan desteği ve eş zamanlı aşılamanın önemli olduğunu söyledi.

“Kredinin kime gittiği belli değil”

Öte yandan araştırmaları sonucu bankaların 100 milyon TL’lik kredi hakkını kendi müşterilerinden seçerek kullandırdıklarını öğrendiklerini söyleyen Tulga, kredi için müracaatın beklenmediğine dikkat çekti.

“Kredinin kime gittiği belli değil” diyen Tulga, kendilerine gelen şikayetler doğrultusunda ihtiyacı olanların krediden yararlanamadığının ortaya çıktığını belirtti.

Mamülcü: Sicil affına gidilmeli

Kıbrıs Türk İş İnsanları Derneği (İŞAD) Başkanı Enver Mamülcü, Bakanlar Kurulu’nun aldığı reel sektöre verilecek kredi ile ilgili sorunlar yaşandığının altını çizerek, birçok esnafın ve işletmenin krediye başvurduğunu fakat sicili kirli olduğu için kredi taleplerinin reddedildiğini belirtti.

Mamülcü, bu dönemde borçların ödenebilmesi adına verilecek kredinin koşul aranmadan verilmesi gerektiğine vurgu yaparak, sicil affına dikkat çekti.

Özellikle pandemi döneminde yaşanan ekonomik sıkıntılardan dolayı çek yasağına giren vatandaşların kredi alabilmeleri için sicil affının şart olduğunun altını çizen Mamülcü, “Çek yasakları belirli süre için durdurulmalı ve askıya alınmalıdır. Aynı şekilde ödenemeyen kredi borçları da bir süreliğine askıya alınmalıdır ve bu borçların ödenebilmesi için Merkez Bankası Kredi Garanti Fonları devreye sokularak daha önce kredi alan vatandaşların kredi notları yüzde 70 oranında yükseltilmelidir” dedi.

“Çekleri tefecide bozmakta çare buluyorlar”

Mamülcü, çarkın bir zincir olarak çalıştığını söyleyerek, “Benim vereceğim varsa ve veremiyorsam, alacaklı olan da başka birine olan borcunu ödeyemez, o da bir başkasına ödeme yapamaz. Kısacası bu durumum tüm piyasayı etkiler” şeklinde konuştu.

Krediye başvurup kredi alamayan iş insanlarının veya esnafın ellerindeki günü gelmeyen çekleri tefecilerde bozdurmakta çare bulduğuna dikkat çeken Mamülcü, çeki kırdırılan kişinin ise ödeme günü ödemesini yapamadığında 22 gün çekinin askıda kaldığını ve çek yasağına girdiğini anlattı.

Yazdığı çekin ödemesini yapamayanların, kredi de alamadıklarından dolayı iş yerini kapattığını, ya da evine veya iş yerine haciz geldiğini söyledi.

“Hükümetin kredi kararı piyasaya hiçbir fayda sağlamadı”

“Hükümetin kredi kararı piyasaya hiçbir fayda sağlamadı” diyen Mamülcü, hükümetin politikalarının yetersiz kaldığını, biran önce sicil affına gidilmesi ve Kredi Garanti Fonu kullanılması gerektiğini kaydetti.

Pandemi döneminde kapatılan işletmelerin ve esnafın borçlarının o dönem için silinmesi gerektiğine vurgu yapan Mamülcü, bu noktada sebep gösterilen kamu bütçesi için de kaynak bulunup, kaynak kullanılarak sorunun çözülmesi gerektiğini savundu.

Mamülcü, gerekirse anavatan ile konuşularak sicil affı gerekçesi ile kaynak istenmesi ve borçların silinmesi gerektiğine vurgu yaptı.

Önal: Sicili temiz olmayanlar kapsam dışı

Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği Başkanı Olgun Önal, bankaların, Kredi Garanti Fonu ve Faiz Destek Fonu ile yapmış olduğu protokollerde, bankalarda tahsili gecikmiş borcu olanların, çek yasağındaki kişilerin ve işletmelerin kapsam dışında olduğu belirtildiğine dikkat çekerek, bankaların da değerlendirmelerini protokoller çerçevesinde yaptığını vurguladı.

Önal, protokollerde bu ibareler olmasaydı dahi, genel olarak bir kredi başvurusunu değerlendirirken başvuranın geçmiş ödeme performanslarını bankaların her zaman dikkate aldığının söyleyerek, “Kredi almış ama ödememiş, bankalara ya da piyasadaki iş ortaklarına, ticaret yaptıklarına olan taahhütlerini yerine getirmemiş bir müşterinin yeni başvurusuna banka tarafından olumsuz yaklaşılması normaldir” şeklinde konuştu.

“Çeklerini ödemekte zorlananlar için olanaklar vardı”

Önal, salgın döneminde çek yasağına giren ve bu nedenle kredi hakkından yararlanamayan kişiler için şunları söyledi:

“Salgın dönemindeki kredi paketlerinin ilk ikisi özellikle çek ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde kullanılmak üzere tasarlandı ve uygulamaya konuldu. İkinci ibraz için 15 işgünü olan süre 90 güne kadar uzatıldı. Dolayısıyla, o dönemde çeklerini ödemekte zorlananlar için olanaklar vardı” dedi.

“Yüzde 15 faiz oranı, çok iyi bir kredi faiz oranıdır”

“Faiz konusu en çok tartışılan konulardan” diyen Önal, faiz oranını piyasa koşullarının belirlediğini vurguladı.

Destekli kredilerin faizlerinin belirlenmesi sırasında hem bankaların her türlü fedakarlığı yaptığını, hem de devletin verebileceği en yüksek desteği sağlamaya çalıştığını belirten, Önal, mevduat faizlerinin yüzde 17’ler seviyelerinde, kredi faizlerinin ise yüzde 20’li oranlar seviyesinde olduğuna bakıldığında yüzde 15 faiz oranının çok iyi bir kredi faiz oranı olduğuna dikkat çekti.

“Kullandırım limitleri bitti, talepler yoğun”

“Mevcut paket büyüklüğü 120 milyon Türk Lirası. Yaklaşık bin 100 esnafımızın faydalanmasını bekliyoruz” diyen Önal, programın bir parçası olan 14 bankanın kendilerine verilen kullandırım limitlerinin bittiğini ve taleplerin yoğun olduğunu vurguladı.

Önal, tahmininin kısa süre içerisinde tüm limitlerin kullandırılacağı yönünde olduğunu ifade etti.

“Ertelemeler doğru tedavi değil”

Kredi borçlarının ertelenmesi ile ilgili konuşan Önal, “Ertelemelerin doğru tedavi olmadığını bilmekle birlikte içinde bulunduğumuz süreç içinde çok fazla seçeneğimiz yok. En azından bankacılık sisteminin sağlayabileceği destekler açısından baktığımızda, taksitlerin ciddi miktarda artmaması için erteleme ile birlikte vade uzatma imkanı da seçeneklerin içerisinde var. Ödeme planının değiştirilmesi maalesef ilave bir maliyet doğuruyor. Borcun ödenebilir bir döneme ertelenmesi zorunluluktan kaynaklanıyor.

Bankalar olarak bizim de bu yönde bir arzumuz yok, müşterilerimizin çoğunluğunun da olmadığını biliyoruz. Ancak, mevcut koşulların hepimizi zorladığı da malumunuz. Ekonomik faaliyetlerin normalleşmesi ile herkesin sıkıntıları ve erteleme ihtiyaçları azalacaktır. Hedefimiz normalleşme ortamını yaratmak olmalıdır. Bunun için sağlık alanındaki gücümüzü artırmalıyız, aşıya erişimi mümkün kılmalıyız, toplumsal bağışıklığa ulaşacak oranda aşılanmayı kısa süre içerisinde mümkün kılmalıyız, o noktaya gelinceye kadar da toplum olarak uygulamaya konulan kurallara çok sıkı uymalıyız.

Sağlık alanındaki savaşı kazanmadığımız sürece, ekonominin uzun dönem geleceği ile ilgili tahminler yapmak zor. Ama benim beklentilerim pozitif yönde, karamsar değilim. Normalleşme koşullarını yarattığımız anda ekonomimiz kendi kendini hızlıca onaracak, hepimiz çok daha fazla çalışacağız, özel kesimimiz yeni koşullara adapte olacak, hızlı toparlanma ve büyüme süreci içerisine yeniden gireceğiz.”

Esnaf kredisine ‘sicil’ engeli
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir