Ceren ÖZBİL
Yasaların ev sahiplerinden çok kiracıları koruması nedeniyle ülkede evini kiraya veren yüzlerce ev sahibi anlaştığı kira bedelini kiracıdan alamıyor. Ev sahibi kirayı istemek için kiracısının kaldığı evine gittiğinde, suç işlemiş oluyor.
Yasaları iyi bilerek bu durumdan yararlanmak isteyen kiracılar da ev sahibine borç takıp, kiraladığı evden de çıkmıyor.
Konunun polisin yetkisi dışında olması nedeniyle de ev sahibi hakkını aramak için avukat tutup, mahkemeye başvuruyor. Avukat masrafı, mahkeme masrafı derken, ev sahibine kiraladığı evin parasını alabilmek pahalıya patlıyor.
Ayrıca ev sahibinin alacağı da mahkeme tarafından taksitlendirilerek, aylık 100 ya da 200 TL’lik taksitlere bölünüyor.
KIBRIS Ekonomi’ye konuşan Gülriz Özverir de kiracı mağdurlarından. Kiraya verdiği evlerinden bir tanesindeki kiracından kirayı alamadığını kaydeden Özverir, aynı zamanda kiracıyı da aylardır evden çıkaramadığını anlattı.
Avukat ve Anonimus Hareketi Başkanı Barış Mamalı, ülkemizde uzun yıllardır mal sahibi-kiracı ilişkilerinin yasal anlamda sağlıklı bir zemine oturtulamadığını söyledi ve bu tür ilişkilerin sıhhatli, yani adil bir alt yapının olabilmesi için sadece yasal tedbirlerin de yeterli olmadığını ifade etti.
“Yasalar sadece kiracıyı koruyor”
Gülriz Özverir, mevcut yasaların ev sahibi ve kiracı ilişkisinde sadece kiracıyı koruduğunu söyledi ve kira sözleşmesine ilişkin düzenlemenin Türk Borçlar Kanunu’nda ele alındığını belirtti.
Ev sahibinin de hakkını arayabilmesi için yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini kaydeden Özverir, yasaların mevcut şekli nedeniyle kendisi gibi birçok ev sahibinin mağdur olduğunu anlattı.
Özverir, bir kiracının aylarca kirasını ödememesine rağmen, kaldığı evden çıkarılamadığını belirtti.
“Eve gidip kirayı istemek bile suç”
Özverir, ev sahibinin kiraladığı eve giderek, kiracından kirayı istemesinin bile suç sayıldığını söyledi ve kiracının böyle bir durumda ev sahibini şikayet etme hakkı olduğunu anlattı.
Benzer bir durumun başına geldiğinden söz eden Özverir, hakkını aramak içinse tek yapabileceği şeyin mahkemeye başvurmak olduğunu söyledi.
Gülriz Özverir şu şekilde konuştu:
“Birikmiş kira alacağınız varsa, kiracının kaldığı evinize gidip kirayı isteyemezsiniz. Sizi şikayet etmesi durumunda suç işlemiş sayılırsınız. Alacağınız için ancak mahkemeye başvurabilirsiniz. Mahkemede 2 yıl sonra sonuçlanır ve ayda 100 TL ya da 200 TL alırsınız. Polisin bu konuda müdahale etmeye yetkisi yok. Peki biz ev sahipleri olarak ne yapalım? Benim durumumda daha birçok ev sahibi olduğunu düşünüyorum.”
Mamalı: Sadece yasal düzenleme yeterli değil
Avukat ve Anonimus Hareketi Başkanı Barış Mamalı, ülkemizde uzun yıllardır mal sahibi-kiracı ilişkilerinin yasal anlamda sağlıklı bir zemine oturtulamadığını söyledi ve bu tür ilişkilerin sıhhatli, yani adil bir alt yapısının olabilmesi için sadece yasal tedbirlerin de yeterli olmadığını ifade etti.
Toplum kültürünün de bunda büyük bir rolü olduğundan söz eden Mamalı şu şekilde konuştu:
“Kiracı, başkasına ait bir evde oturduğu, kullanıcı olduğu ve kirasındaki ev veya işyerine zarar vermemesi gerektiği bilincinde olmalıdır, ama maalesef bu bilinç çok azdır. Diğer taraftan da mal sahibi, ihtiyaç nedeniyle insanların kiralama mecburiyetini iyi algılayarak özellikle kira bedelinde makul olmaya çalışmalıdır, ancak devletin bu noktadaki umursamazlığı ve tedbirsizliği nedeniyle kira bedelleri uçuşa geçmiştir. Kısacası kiracı başını bir yere sokma peşinde koşarken mal sahibi de ne kadar yüksek kira bedeli toplayabilirim diye düşünmektedir. İstisnalar da olmakla birlikte bu durumda aradaki anlayış zedelenmektedir.”
“Mal sahibi keyfince kiraladığı eve gidemez”
Mamalı, kiracının tasarrufunda olan bir mecur (ev/işyeri/daire) üzerinde kullanım hakkının kiracıda olduğu için mal sahibinin keyfince oraya müdahale edemeyeceğini belirtti ve kira bedelleri ödenmedi diye gidip kiracıyı kapının önüne koyamayacağını ifade etti.
Bu noktada mahkemede dava açması gerektiğini kaydeden Mamalı, “mal sahibi, kira bedelini almak için gidip kiracının izni olmaksızın eve giremez. Tahliye davalarının büyük çoğunluğu ödenmeyen veya ödenemeyen kira bedelleri nedeniyle açılmaktadır. Kasıtlı ödeme yapmayanlar gibi, özellikle döviz artışları nedeniyle ödenemeyen kira paraları vardır. Mal sahibi ile kiracı arasında yapılan yazılı kira sözleşmelerinde kira bedelinin nasıl ödeneceği genellikle belirtilir. Bu şartlara uyulmadığında mal sahibine tahliye davası açma ve ayrıca kira bedellerini isteme hakkı doğar. Bu tür davalar hukuki anlamda çok teknik davalardır. O yüzden mutlaka bir avukattan yardım alınması gerekir. Kira Yasası var ama bu yasanın geçerli olduğu denetim bölgeleri vardır. Taşınmaz mal, Bakanlar Kurulunca belirlenen bu bölge içerisindeyse izlenecek prosedür başkadır, dışındaysa başkadır. Sadece dava aşamasında değil, kiralama aşamasında her iki tarafın da hukuki yardım almasını tavsiye ederim. Çünkü sözleşmeler bu noktada çok önem arz etmektedir” şeklinde konuştu.
“3 ay içerisinde karara bağlanır”
Mamalı, “2011 yılında Kira (Denetim) Yasası’nda yapılan değişiklikle tahliye davalarının 3 ay içerisinde karara bağlanacağı düzenlenmiştir” dedi ve şu ifadeleri kullandı:
“Mahkemeye, kiracıya dava tebliğ edildikten sonra, en geç 3 ay içerisinde karar verme görevi yüklenmiştir. Bunu yapan meclisin, yargının işleyişinden haberdar olmadığı açıktır. Bunu yasal zorunluluk olarak getirmelerine rağmen uygulamada başarmak çok zordur. Yargılama prosedürü ve sistemin yapısı gereği eğer konu ihtilaflıysa ve duruşma yapılacaksa bu tür davaları 3 ay içerisinde dinleyip karara bağlamak imkansız gibi bir şeydir, yargının gerçeklerini görmemek demektir.
Şunu da unutmamak gerekir ki, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin son bulması halinde, kiracı mecurun rızasıyla terk etmiyorsa mal sahibi kendisi gidip taşınmaz mala el koyamaz, kiracıya “hadi dışarı, sözleşmen bitti” diyemez. Yine dava açması gerekmektedir.
Uyarmak istediğim bir konu da kira sözleşmeleri hakkındadır. Bu tür sözleşmelerin hukuki donanıma sahip kişiler tarafından yapılması sonradan doğacak sorunları en aza indirecektedir. Ancak görüyoruz ki özellikle birçok mal sahibi kira sözleşmesini gidip tasdik memurlarına yaptırmaktadır. Tasdik memurlarının görevi sadece imza veya mührün tasdikini yapmaktadır. Bunun dışında yasal bir görevleri yoktur. Kaldı ki noter de değildirler, hukuki sözleşme yapma misyonları yoktur. Ancak ülkemizde birçok tasdik memuru tabelasına “Noter” kelimesini yazarak büyük bir yanılgıya sebebiyet vermektedirler, çünkü onlar noter değildir, olamazlar da.
Ülkemizde noterlik konusunda bir mevzuat olmadığı için kimse kendisine noter sıfatı veremez. O açıdan her kim tabelasına noter unvanı ekliyorsa burada büyük bir kandırmaca vardır. Kısacası gerek mal sahibi, gerekse kiracı taraf sözleşmesini sağlam zeminde yapmak istiyorsa bunun doğru adresi avukat olmalıdır.”
Yorumlar kapalı.