1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Finansal riskleri hafife almayın

Finansal riskleri hafife almayın

Prof. Dr. Feridun, KKTC’deki kripto para sektörünü regüle etmeyi amaçlayan yasaya yönelik tartışmalardan, bu doğrultuda amaçlananın ‘maliyenin gelir elde etmesinden’ ibaret göründüğünü söyledi; yatırımcıları ise uyardı:

featured


DÜNYADAN ‘FARKLI’ ALGILIYORUZ… Prof. Dr. Mete Feridun,
İngiltere’de bile FCA’den onay alabilen kripto şirket sayısının, Ocak 2022 itibarıyla ‘sadece 30’ olduğunu yani başvuruların ‘yüzde 90’ının’ reddedildiğini söyledi. Feridun, “Yani bu konu, bizde algılandığının aksine ‘Gel kaydını yapalım, vergini alalım sonra git ne istersen yap’ şeklinde yaklaşılacak ve hafife alınacak bir şey değil. Belli ki kripto paraların düzenlenmesinden anladığımız ile ‘dünyanın anladığı’ arasında çok fark var” şeklinde konuştu.

YANILTICI GÜVENCEYE DİKKAT… Mete Feridun, sosyal medyadaki reklamların bazılarında KYC yani müşteri kimlik doğrulaması ve AML yani kara para aklanmasını önleme politikalarının müşterileri dolandırıcılığa karşı koruduğu şeklinde yanlış bir güvence verildiğini aktardı.Feridun, “Bu iddialardan anldığımız kadarıyla söz konusu şirketler, KYC ve AML kurallarının ya müşterileri koruma gibi bir amaca hizmet etmediğini bilmiyorlar ya da internet sitelerini ziyaret edenlerde ‘yanıltıcı bir güven hissi’ oluşturmaya çalışıyor” şeklinde konuştu.

Ali ÇATAL

İngiltere Merkez Bankası’nda (BoE) bir dönem görev yapan, Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Finansal Düzenleme ve Risk Yönetimi Merkezi Başkanı ve Bankacılık ve Finans Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mete Feridun, alternative bir yatırım aracı olup olmadıklarına yönelik tartışmanın halen sürdüğü ‘kripto para’ sektörünün regülasyonu çalışmalarını masaya yatırdı.

KKTC devlet yetkililerinin basına yansıyan açıklamalarından anlaşıldığı kadarıyla,Kripto Para Yasası’nın hazırlanılmasındaki amacın ‘ülkeye sıcak paranın gelmesi’ olarak göründüğünü söyleyen Feridun, son erken genel seçim öncesinde bazı siyasilerin de hedefleri arasında kripto para işlemleriyle ilgili yasal düzenlemelerin yapılması ve bu alandaki işlemlerden maliyenin gelir elde etmesinden bahsettiğini hatırlattı.

Burada çok önemli iki noktanın var olduğunu söyleyen Feridun, dünyada kripto paralara ilişkin düzenlemelerin genellikle bu paraların alım-satım platfomlarıyla/borsalarıyla ilgili gündeme geldiğini belirtti.

Kripto paraların en büyük özelliğinin de zaten düzenlemelere tabi olamamaları olduğuna dikkat çeken Feridun, “İşin doğası buyken, söz konusu faaliyeteri düzenlemeye ve vergilendirmeye çalıştığınız anda bu tip faaliyetlerin yeraltına inme olasılığı oldukça yüksektir” uyarısını yaptı.

İkincisi olarak ise KKTC’de kripto para konusunun daha ziyade Elektronik Şans Oyunları Yasası ve Forex İşlemler Yasası ile anılması olduğuna dikkat çeken Feridun, “Bana göre, bu da kripto para konusunun taşıdığı finansal riskleri açısından hafife alındığını gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Bu bağlamda, henüz birkaç hafta önce önce İngiltere’de Financial Conduct Authority (FCA) tarafından bir açıklama yapılarak, kripto para birimlerinin ‘son derece yüksek seviyede risk taşıdığının’ belirtildiğine işaret eden Feridun, söz konusu açıklamada, bu varlıkların tüketicilerinin korunması, fiyat oynaklığı ve karmaşık yapılarıgibi açılardan çeşitli riskler taşıdığı yönünde ciddi bir uyarının yapıldığına parmak bastı.

“Ülkemizde ise öyle anlaşılıyor ki işin sadece vergilendirme yönüyle ilgileniyoruz” diyen Feridun, son zamanlarda KKTC’de de bu sektöre dair çeşitli reklamların dikkat çektiğini ve normal koşullarda dünyadaki gelişmelerin takip edilip ülkemizde de uygulanması olumlu ve teşvik edilmesi gereken bir durum olduğu halde, konunun ‘riskler’ boyutunun göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.

Kripto para sektörüne ön yargılı yaklaşmamak gerektiğini söyleyen lakin işin içerisine‘finansal riskler’ girince biraz daha ihtiyatlı davranmakta fayda olduğunu da vurgulayan Feridun, “Örneğin,sosyal medyada karşımıza çıkan bazı reklamlar incelendiğinde, baz internet sitelerinde hem ‘enteresan’ iddialarınyer aldığı hem de ilgili internet sitelerinin teknoloji açısından dünyadaki benzer lerinin yanında çok amatör kaldığı dikkat çekiyor” dedi.

Söz konusu reklamların bazılarında KYCyani müşteri kimlik doğrulaması ve AML yani kara para aklanmasını önleme politikalarının müşterileri yasa dışı faaliyetlere ve dolandırıcılığa karşı koruduğu şeklinde yanlış bir güvence verildiğini aktaran Feridun, “Bu iddialardan anldığımız kadarıyla söz konusu şirketler, KYC ve AML kurallarınınya müşterileri koruma gibi bir amaca hizmet etmediğini bilmiyorlar ya da internet sitelerini ziyaret edenlerde ‘yanıltıcı bir güven hissi’ oluşturmaya çalışıyor” şeklinde konuştu.

“Kavramların müşteri güvenliğiyle hiçbir ilgisi yok”

Mete Feridun, kara para aklamayı önlemek için kullanılan AML (Anti Money Laundering) ve Müşterinizi Tanıyın anlamına gelen KYC (Know Your Customer) kavramlarının, iddia edildiğinin aksine, müşterileri yasadışı faaliyet ve dolandırıcılıklara karşı koruma ile uzaktan yakından alakası olmadığını söyledi.

“Kripto para ile ilgili düzenlemelerin bu tip konuları da kapsaması gerekiyor. Vatandaşın parasını toplamaya çalışan bu tip ticari işletmelerin müşterilerine yanıltıcı bilgi vermesinin engellenmesi şart” şeklinde konuşan Feridun, kısa süre önce Türkiye’de kripto para platformu Thodex’in kurucusunun 2 milyar Amerilan doları tutarında kripto parayla ülke dışına kaçtığını ve bueylemin de ‘Türkiye tarihinin en büyük dolandırıcılığı’olarak kayıtlara geçtiğini hatırlattı.

Kripto para işlemleri ile ilgili ortaya konacak düzenlemelerin kapsamının geniş olmasının ve ‘her türlü riske karşı önlem içermesinin’ elzem olduğunu vurgulayan Feridun, Kuzey Kıbrıs’a gerek yatırım amaçlı gerek emlak ve araç sektöründe ödeme aracı olarak kripto para kullanımının giderek yaygınlaştığına da dikkat çekti.

Bu bağlamda,yasal düzenlemelerin sadece vergilendirme maksadıyla değil; her türlü riskin ortadan kaldırılması için bu platformlar ve aracı firmalar için yapılması gerektiğini kaydeden Feridun, sadece alış-satışı düzenleme ve gelirlerin vergilendirmesi yönünde yapılacak düzenlemelerin yetersiz kalacağını aktardı.

KKTC’de yetkili makamlar tarafından yapılan açıklamalarda, bu konunun sanal bet ile anılmasının ‘başlı başına’ bir endişe kaynağı olduğunu da belirten Feridun, “Kripto paralar, bütün dünyada bir numaralı finansal gündem maddelerinden ve ciddi bir düzenleme konusu. Diğeri ise spor karşılaşmaları üzerinden oynanan şans oyunlarına ilişkin bir konu.Bu iki konunun aynı cümle içinde ifade edilmesi ya kripto para meselesinin hafife alındığını ya da öneminin yeterince farkına varılmadığını gösteriyor” ifadesini kullandı.

Yanı sıra, bu tip konuların palyatif tedbirlerle geçiştirilmemesi gerektiğini de vurgulayan Feridun, aslında ‘regüle görünen’ bahis konusunda da KKTC’nin olması gereken denetimin çok uzağında kalındığı bilgisini verdi.

Güney Kıbrıs’ta bahis sektöründen sorumlu National Betting Authority (NBA) adlı bağımsız bir otoriteninmevcut olduğunu kaydeden Feridun, “Bahis gibi tartışmalı bir sektör bile Güney’de ciddi bir yönetici ve düzenleyici çerçeveye oturtulmuş.Üstelik bu otorite 10 yıl önce kurulmuş ve her birkaç yılda bir, ileriye dönük stratejik planlarını açıklıyor.Bizim de günü kurtarıcı tedbirler almak yerine her konuda uzun vadeli ve kapsamlı düşünerek düzenlemeler yapmamız gerekiyor” şeklinde görüş belirtti.

“Vergilendirme gündeme en son gelmeli”

Mete Feridun, yapılan açıklamaların sığlığından ve ciddiyetsizliğinden, kripto para konusunun sadece ülke ekonomisine katkı sağlayacak bir kaynak olarak algılandığı ve taşıdığı çeşitli risklerin ‘dikkate dahi alınmadığının’ anlaşıldığını söylerken; vergilendirmenin,düzenleme açısından ‘son sırada’ gündeme gelmesi gereken ve aslında ‘en düşük öneme sahip’ konu olduğu bilgisini verdi.

İngiltere’de bile FCA’den onay alabilen kripto şirket sayısının, Ocak 2022 itibarıyla ‘sadece 30’ olduğunu yani başvuruların ‘yüzde 90’ının’ reddedildiğini söyleyen Feridun, “Yani bu konu, bizde algılandığının aksine ‘Gel kaydını yapalım, vergini alalım sonra git ne istersen yap’ şeklinde yaklaşılacak ve hafife alınacak bir şey değil. Belli ki kripto paraların düzenlenmesinden anladığımız ile ‘dünyanın anladığı’ arasında çok fark var” şeklinde konuştu.

KKTC yöneticileri, işin sırf vergilendirme ve devlete mali kaynak oluşturma tarafındayken, dünyanın ise kripto varlıkların finansal sistem üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerini tespit etmek ve bunları önlemek için ne gibi düzenlemeler yapılması gerektiğini tartıştığını vurgulayan Feridun, birkaç gün önce küresel finansal sistemini izleyen uluslararası kuruluş Finansal İstikrar Kurulu’nun (FSB), hızla gelişen kripto piyasasının küresel finansal istikrar için bir tehdit olabileceği yönünde bir rapor açıkladığını söyledi.

Rapora göre, kripto para piyasasında meydana gelebilecek bir güven kaybının, reel ekonomilerde aksamalara yol açabileceğini ve daha geniş finansal sisteme hızla yayılabileceğini belirten Feridun, Bu konularda benzer uyarıların, çeşitli ulusal düzenleme otoriteleri tarafından da gündeme getirilmeye başlandığını; kısacası, dünyanın kripto para düzenlemelerinden anladığının, bizim anladığımızdan çok farklı olduğunu açıkladı.

“Bu konuda da birçok konuda olduğu gibi dünyadan kopuk yaşıyoruz.Oysa ki dünyada pek çok gelişme yaşanıyor. Örneğin, merkez bankaları tarafından oluşturulacak bir dijital merkezi para biriminin (CBDC), finansal istikrarın sağlanması için gelecekte bir enstrüman olarak kullanılıp kullanılamayacağı tartışılıyor” bilgisini de veren Feridun, Kanada, Japonya, İsviçre, İsveç, Avrupa, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankalarının, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) ile bu konuda yoğun çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.

BIS, Avustralya, Malezya, Singapur ve Güney Afrika Merkez Bankaları arasında CBDC kullanımının kısa süre önce test edildiğini ve belirlenmiş temel prensiplerle uyumlu bir CBDC’nin, gelecekte merkez bankaları için önemli bir enstrüman olabileceği görüşünün yoğunluk kazandığını vurgulayan Feridun, sözlerini şu ifadelerle sonlandırdı:

“AB’de ‘dijital euro’ oluşturma fikri ve bu konudaki politika seçenekleri, dijital euronun teknolojik tasarımı gibi belli başlı konular sıklıkla gündeme gelmeye başladı. Dolayısıyla gerek kripto paralar gerek dijital merkezi para birimi gib konular önümüzdeki yıllarda gündemi meşgul etmeye devam edecek. Bizim de dünyadaki bu gelişmeleri yakından takipt etmemiz gerekiyor.”

Finansal riskleri hafife almayın
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir