Sedef BOŞNAK

VATANDAŞ KİLODAN GRAMA DÖNDÜ… Pahalılığın başını alıp gittiği ülkemizde ne sebze, ne de meyvenin yanına yaklaşılıyor. Vatandaşlar, her gün yükselen fiyatlar karşısında birçok gıdadan uzak duruyor. Eti ve tavuğu unutan vatandaş, mutfağına sebze ve meyvesini de kilo ile değil, gramla almaya başladı

KESTANE 40, TAZE FASULYE 17 TL … Her türlü yiyecek, giyecek, tarım aleti ve ağaç fidanlarının satıldığı pazarda, fiyatlar adeta cep yakıyor. Pazarın fiyat rekortmenleri kestane, mantar, taze fasulye ve brokoli.  Bir kilo kestane 40, mantar 36,5, taze fasulye 17, brokoli ise 15 TL’den alıcı bekliyor

Gazimağusa’nın terminal bölgesinde perşembe günleri kurulan pazarda, esnaf satış yapamamaktan, tüketici ise yüksek fiyattan şikayetçi.

Her türlü yiyecek, giyecek, tarım aleti ve ağaç fidanlarının satıldığı pazarda, fiyatlar adeta cep yakıyor.

Pazarın fiyat rekortmenleri kestane, mantar, taze fasulye ve brokoli.

Bir kilo kestane 40, mantar 36,5, taze fasulye 17 ve brokoli ise 15 TL’den satışa sunuluyor.

Pırasanın bağı 4, ıspanağın 5 TL’den satıldığı pazarda, tüm yeşillikler de 3,5-4 TL arasında değişiyor.

Meyvelerin en ucuzu olan nar 5 TL. Portakalın ve mandalinin çantası ise 30 TL’den satılıyor.

Tropikal meyvelerden olan ve günümüzde sağlıklı beslenenlerin sofralarından eksik etmediği kivinin kilosu da 18 TL.

Dar gelirli vatandaşların neredeyse tadını unuttuğu muz 10, armut 12,5, elma 8, sultani ve verigo üzümün kilosu ise 15 TL’den alıcı bekliyor.

Pahalılığın başını alıp gittiği ülkemizde ne sebze, ne de meyvenin yanına yaklaşılıyor.

Vatandaşlar, her gün yükselen fiyatlar karşısında birçok gıdadan uzak duruyor.

Eti ve tavuğu unutan vatandaş, mutfağına, sebze ve meyvesini de kilo ile değil, gramla almaya başladı.

Alım gücü düştü, maliyet arttı

Sebze ve meyvenin pahalılığından bezen esnaf ve tüketici, yüksek fiyatlar karşısında önlem alınması için ilgililere çağrı yaptı ve özetle şöyle konuştu:

“Alım gücü günden güne düşüyor. 4 kişilik bir aileyi asgari ücretle geçindirenler çok zor durumda.

Elektrik, su, telefon ve vergiler derken cepte para kalmıyor.

Bir ay boyunca güçlükle idare etmeye çalışanlar için hayat gün geçtikçe zorlaşıyor.

İlgililerin acilen önlem alması gerek, zararımız büyük, birçoğumuz üretmekten vazgeçeceğiz.”

Esnaf ne dedi?

Mehmet Gülsev

“Döviz yükseldi. Fiyatlar arttı. Üretici perişan. Eski canlılık eski huzur yok. İskele, Lefkoşa ve Mağusa’da kurulan pazarlarda tezgah açıyorum. Haftanın 3 günü, 3 bölgedeyim. İşler çok düşük. Önlem şart, aksi halde çok zor günler bizi bekler.”

Alkan Barutoğlu

“Toptancıdan alıp satıyorum. 4 TL’ye Güzelyurt’tan aldığım mandalinin kilosunu bugün pazarda 3,5 TL’ye satmak zorunda kaldım. Elimde kalmasın diye mecburen ucuza veriyorum. Vatandaş yine şikayetçi.”

Mustafa Özbay

“Pazardaki eski canlılık yok. Eskiden pazarda yürüyecek yer yoktu. Şimdi boş. Akşama kadar tezgaha çıkarttığımız ürünleri satamadan eve götürüyoruz. Girdiler çok pahalı, ürün fiyatları da buna bağlı olarak yüksek. Böyle giderse üretmekten vazgeçeceğiz. Çok zor günler bizi bekliyor.”

Cengiz Mendeli

“Kendi ürettiğimiz sebze ve meyveyi satıyoruz. Eskisi gibi satış yok. İşler çok düştü. Pandemi de pazara olan ilgiyi düşürdü. Böyle devam ederse zararımızı karşılayamayacağız. Önümüzde çok zor günler var. Önlem alınıp, üretici de tüketici de korunmalı.”

Havana Solmaz

“Pazarda eski canlılık yok. Ayın ilk haftası hareketli. Diğer haftalar ise boş. Üretici ürününü satamadan evine dönüyor. Pandemi nedeniyle ülkelerine dönen işçilerin yokluğu da satışları etkiledi. Bölgedeki marketler de özellikle perşembe günleri fiyatları düşürüyor. Rekabet oluşuyor. Nakit para sıkıntısı çeken vatandaş da markete koşuyor. Benim zararım büyük. Bu yıl ekim yapmayacağım.”

İsmail Şeker

“İşçilerimin sigorta parasını yaptıramadım. İşler çok düşük. Toptan satış yapıyorum ancak üretici satamadığı için paramı tahsil edemiyorum. 3-4 ay sonra ülkede salatalık üreticisi kalmayacak. Üretici üretimden vazgeçti. Maliyetler çok yükseldi. Satışlar düştü. Elektrik ve işçilik fiyatları arttı. Üretici yükselen fiyatlar karşısında eziliyor. Katkı sağlanmazsa, zorluklar aşılamayacak.”

Fiyatlar şöyle

 Ürün adı (TL/kilo) 

Kestane 40

Taze fasulye 17

Ispanak (bağ) 5

Aşe kadın 15

Havuç 5

Ayva 11,5

Biber 8

Kapya biber 18

Patates 6.5

Patlıcan 9

Kolokas 8

Paratsa (Bağ) 4

Mantar 36

Domates 5

Çeri domates 12

Salatalık 6

Golyandro (bağ) 4

Rokka 3,5

Taze soğan 3,5

Turp 3,5

Maydanoz 3,5

Taze soğan 3,5

Tere 3,5

Kuru soğan 4

Sarımsak 4

Kuru soğan 5

Limon 6.5

Kivi 18

Muz 10

Armut 12.5

Elma 8

Sultani/Verigo üzüm 15

Greyfurt 8

Mandalin (çanta) 30

Portakal (çanta) 30

Ali CANSU

Kışın gelmesiyle birlikte sebze ve meyve fiyatları adeta tavan yaptı. Dövizin son bir aydır aşırı yükselmesini kıskanan sebze ve meyve fiyatlarının aşırı yükselmesi, özellikle dar gelirli vatandaşların etiketlere iki kez bakmasına ve alışveriş yapmadan marketten ayrılmasına neden oluyor.

Türkiye’de havaların aşırı soğuması ile yaşanan don olayının ardından yükselen sebze ve meyve fiyatları, ülkemize de yansıdı.

KIBRIS’ın yaptığı araştırmaya göre, ülkemizde sebze ve meyve fiyatları bir ayda önemli oranda artış gösterdi. Kabak 1.50 TL’den yüzde 466 artış ile 8.50’ye, salatalık 2.50 TL’den 8.50’ye, çarli biber 3.50 TL’den 7.50’ye yükseldi.

Marketlerde hurma 44.90 TL, cennet hurması 15.50 TL, çarli biber 7.50 TL, sarımsak 16.90 TL, kivi 7.50 TL, taze fasulye 9.90 TL’den satılıyor.

Fiyatlar bir ayda fahiş oranda arttı

Ülkemizde Aralık 2016 ile Ocak 2017 arasındaki bir ayda, sebze meyve fiyatlarının döviz kurları gibi tavan yaptığı görülüyor.

2016 Aralık ayında kilosu 19.90 TL’den satılan kestane 22.90’a, ananas 8.90’dan 10.90 TL’ye yükseldi. Taze fasulye 2016’da 8.50 TL’den satılırken, bugün 9.90 TL’ye, elma 6.50 TL’den 7.50 TL’ye çıktı.

Cennet hurması 2016 yılında 13.90 TL’den piyasada boy gösterirken, bugün yüzde 11.5 yükselerek 15.50 TL’ye alıcı bekliyor. Muzun kilosu da 2016’da 2.90 TL iken bugün 3.65 TL’ye satılıyor.

Fiyatlar ülke şartlarının üzerinde

Özellikle bazı ürün fiyatlarının ülkemizde çok yüksek olduğuna dikkat çeken vatandaşlar, KKTC’deki fiyatlarda keyfi artışlar yapıldığını, denetimsizliğin bunda en önemli etken olduğunu savunarak, “Fiyatlar döviz gibi artıyor. Sebze ve meyve fiyatları fahiş boyutlara ulaştı. Bu kadarı da artık fazla. Güneydeki bazı ürünlerdeki fiyatlar daha ucuz. Oradan alışveriş yapmamızı istemiyorlarsa fiyatları cebimize göre düzenlesinler” dedi.

Vatandaşın büyük çoğunluğu, sebze ve meyve alırken seçici davranmak zorunda kalırken, birçoğu ise artık mutfaklarına sebze ve meyve çeşitlerini sokamıyor.

Esnaf ise girdi maliyetlerinin yüksek olmasından dolayı ürünü pahalı satmak mecburiyetinde kaldığını iddia ediyor.