ENDİŞELER VAR… Bakanlar Kurulu 4 Mayıs itibarıyla bazı sektörlerin belli şartlar altında açılmasına karar verdi. Bu karar 13 Mart’tan beri kapalı olan işletme sahiplerini bir yandan sevindirirken diğer yandan da açıklanan kararlar arasında bir destek paketi ya da çözüm önerisi olmaması endişelendirdi.
“YARALARI SARABİLİRİZ”… Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, Koronavirüs salgınının ülke ekonomisinde derin yaralar açtığını ancak önümüzdeki süreci başarı ile atlatmamız durumunda bu yaraları sarabileceğimizi söyledi. Özellikle inşaat ve yüksek öğrenim sektörlerinde geri kazanım elde edilebilineceğinden söz eden Deniz, “eğer bu süreci başarılı bir şekilde geçirirsek, kaybettiklerimizden fazlasını kazanabiliriz” dedi.
“İFLASLAR KAPIDA”… Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Candan Avunduk, alınan kararlarda bekledikleri ancak görmedikleri unsurun 13 Mart’ta kapanıp, 4 Mayıs’ta ya da daha sonra açılacak olan işletmelerin açıldıkları zaman karşılaşacakları sorunlarla ilgili hükümetin çözüm önerisi olmaması olduğunu belirtti. Bunun da beraberinde iflasları getirebileceğini ifade eden Avunduk, ülkedeki işsizliğin artabileceği konusunda uyardı.
“CİHAZ VE TEST PARALARINI KİM KARŞILAYACAK”… Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Başkanı Mahmut Kanber, açılacak işyerlerine ateş ölçücü cihazlar takılması, çalışanlara test yapılması gibi şartlar getirildiğini söyledi ve bunların parasını kimin ödeyeceğini sordu. Esnafın kapalı olduğu yaklaşık 50 günlük süre zarfında cebindeki parayı tükettiğini kaydeden Kanber, “Döviz yükseldi, faiz yükü arttı, müşteri azaldı. Esnaf cebindeki parayı da zaten çoktan tüketti” dedi.
Ceren ÖZBİL
Bakanlar Kurulu 4 Mayıs itibarıyla bazı sektörlerin belli şartlar altında açılmasına karar verdi. Bu karar 13 Mart’tan beri kapalı olan işletme sahiplerini bir yandan sevindirirken diğer yandan da açıklanan kararlar arasında bir destek paketi ya da çözüm önerisi olmaması endişelendirdi.
İşletme sahiplerine göre ülke ekonomisinin normale dönmesi için dünyadaki insan hareketinin başlaması şart ve bunun için de tüm dünyayı kasıp kavuran Covid-19 virüsüne karşı aşı bulunması gerekiyor.
Konuyla ilgili KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, Sanayi Odası Başkanı Candan Avunduk ve Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Başkanı Mahmut Kanber Bakanlar Kurulu’nun aldığı bazı sektörlerin belli şartlarda çalışması kararını değerlendirdi.

Deniz: Tedbiri elden bırakmamalıyız
Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, normalleşme sürecine geçildiğini ancak bu süre zarfında da tedbirleri elden bırakmamak gerektiğini belirtti.
Bu süreç içerisinde de maske takılması, sosyal mesafe, hijyen ve sağlık kurallarına uyulması gerektiğinin altını çizen Deniz, bu kurallara uyulması konusunda iş dünyasına da büyük görev düştüğünü kaydetti.
Deniz, Ekonomi Bakanlığı’nın açıkladığı hijyen ve sağlık kurallarına harfiyen uyulması gerektiğini söyledi ve “bugün sağlıkta elde ettiğimizin başarılı grafiğin devamı için bu kurallara uymak son derece önemli” dedi.
“Kaybettiklerimizden fazlasını kazanabiliriz”
Turgay Deniz, sürecin ekonomik açından da büyük yaralar açtığını belirtti ve bu normalleşme sürecini başarılı bir şekilde tamamlamamız durumunda yaraları sarabileceğimizi kaydetti.
Özellikle inşaat ve yüksek öğrenim sektörlerinde geri kazanım elde edilebilineceğinden söz eden Deniz, “eğer bu süreci başarılı bir şekilde geçirirsek, kaybettiklerimizden fazlasını kazanabiliriz” dedi.
“Her şeyin toparlanması 2021’i bulacaktır”
Bu virüsün tüm dünyayı etkilediğini söyleyen Deniz, aşı bulunması için çalışmalar başlatıldığını kaydetti. Deniz, “Bu durum sadece bize has bir durum değildir. Şu anda aşı arayışları var. Tabi ki aşı bulunduğunda da deneme, izleme süreci var. Bunların tamamlanması 2021’i bulacaktır. Uzun bir süre alışkanlıklarımızı değiştirmek zorunda kalacağız” dedi.

Avunduk: Sağlık açısından düşünülerek alınmış kararlar
Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Candan Avunduk, Bakanlar Kurulu kararlarına baktıklarında hükümetin sağlıkla ilgili kararlar malzemesi ürettiğini gördüklerini belirtti ve pandemi riskinin düşmesi, bulaşmasının azalması ve temasın minimumda tutulması adına işyerleri açılırken belli kurallar olmasının öngörüldüğünü ifade etti.
Avunduk, bunun olumlu bir adım olduğunu söyledi ve birden bire bütün sektörleri hızlı bir şekilde açma yerine bir birine bağlantılı sektörlerin açılmasının işleyişin sürdürülebilirliği açısından güzel bir adım olduğunu belirtti.
“Özel sektörün açılmasındaki
bonkörlük kamuda gösterilmedi”
Avunduk, bu kararların ekonomik anlamda da çarkların dönmesi için alındığını ve böylece işletmelerin açılmasına müsaade edildiğini belirtti.
Doğal gelişen bir süreçte işletmelerin açılmasıyla ekonominin çarklarının yeniden dönmeye başlayacağını kaydeden Avunduk, şu şekilde konuştu:
“Pakette gördüğümüz ilginç konulardan bir tanesi özel sektörün açılmasında bonkör davranan Bakanlar Kurulu’nun aynı bonkörlüğü kamuda göstermemesidir. Özel sektör çalışırken, kamuya hâlâ evde kalması gerektiği söyleniyor. Buradaki amacın ne olduğunu anlamadık. Halbuki çalışanları ikiye bölüp, vardiya saatlerini uzatabilirler. Az çalışıp, vardiya saatlerini azaltabilirler. Nasıl ki özel sektörde çalışanlara vardiya usulü ya da çalışmaya göre ücret ve sigorta düşünüldü aynısı kamuda da yapılabilir. Böylece halkta kamudan hizmet alma yönünde geri kalmaz.”
“Pakette çözüm ya da
destek önerisi göremedik”
Candan Avunduk, pakette bekledikleri ancak görmedikleri diğer bir unsurun da 13 Mart’ta kapanıp, 4 Mayıs’ta ya da daha sonra açılacak olan işletmelerin açıldıkları zaman karşılaşacakları sorunlarla ilgili hükümetin çözüm öneri olmaması olduğunu belirtti. Avunduk, şu şekilde konuştu:
“Bu konuda hükümetin çözüm önerisi ya da destek paketini görmedik. Bu konuda belki ileriki günlerde Bakanlar Kurulu toplanıp, karar üretebilir. Biz bu konuda görüş ve önerilerimizi sunacağız. Özel sektör gerek finans krizinde gerekse de çekler konusunda sıkıntı yaşıyor. Bu konuda ihtiyaç duyulacak enstrümanları Bakanlar Kurulu’na sunacağız. Tahmin ediyorum önümüzdeki günlerde bu konuda da açılım olacak. Olmazsa eğer ekonominin çarkları birer birer kırılıp, dökülüp, büyük iflaslara, büyük işyerlerinin kapanmasına neden olacaktır yönünde bir öngörümüz var. Bu da beraberine işsizliği ve istihdam eksikliğini getirecektir.”
“Aşının bulunması gerekiyor”
Avunduk, her şeyin normale dönmesi için bu ülkenin 13 Mart’tan önceki şartlarının çoğunun sağlanması gerektiğini belirtti ve bunların sağlanması için de dünyadaki insan hareketinin yeniden başlaması gerektiğini ifade etti.
Candan Avunduk, “dünyadaki insan hareketinin başlaması için aşı bulunması gerekir. İnsan hareketi başlayınca da ülkeye turist ve öğrenci gelir. Ancak o zamana kadar birçok enkaz, yıkıntı ve problem olacak” dedi.

Kanber: İşyerlerinin kademeli olarak açılması gerekirdi
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Başkanı Mahmut Kanber, ülkede bir pandemi süreci yaşandığını ve her pandemi sürecinden sonra da bir normalleşme süreci yaşandığını ifade etti.
Bu süreçte ekonomik sıkıntılar da yaşandığından söz eden Kanber, normalleşme sürecinin kademeli olarak başlamasını beklediklerini ancak görülenin bu şekilde olmadığını belirtti.
Kanber, alınan kararın işyerlerinin yüzde 80’nin açılmasını içerdiğini belirtti ve “70’e yakın meslek kolunda işyeri açılıyor. Biz işyerlerinin kademeli olarak açılmasını bekliyorduk. İlk önce çalışanlara gerekli eğitimler verilecek ve sonra açılacaktı ancak bu şekilde yapılmadı. Bu hem ekonomik hem de sağlık açısından sıkıntılar yaratabilir. Umarım başladığımız noktaya dönmeyiz” dedi.
“Maske takın, elinizi yıkayın demekle olmaz”
Kanber, “maske takın”, “elinizi yıkayın” gibi uyarıların açılacak işyerleri için alınacak önlemlerde yeterli olmadığını söyledi ve şu şekilde konuştu:
“Aslında içerisinde bulunduğumuz süreç salgınının neden olduğu ekonomik krizin ilk adımıdır. Ayrıca sağlık açısından da sakıncaları vardır. Elinizi yıkayın, maske takın demek yeterli değildir. Çalışanlara eğitim verilmesi gerekirdi. Yurt dışında bu gibi açılımlar 14 gün arayla yapılıyor. Bizde bir anda işyerlerinin yüzde 80’i açılıyor.”
“Masraf arttı, müşteri azaldı”
Mahmut Kanber, açılacak işyerlerine ateş ölçücü cihazlar takılması, çalışanlara test yapılması gibi şartlar getirildiğini söyledi ve bunların parasını kimin ödeyeceğini sordu.
Esnafın kapalı olduğu yaklaşık bu 50 günlük süre zarfından cebindeki parayı tükettiğini kaydeden Kanber, “elektrik faturası, klima bakımı, sigorta, kira derken, faiz yükü de arttı. Tüm bunları kim karşılayacak? Döviz yükseldi. Esnafın yükü giderek artıyor. Bu arada da müşteri de yüzde 50 oranında azalıyor” dedi.
“Güneyle görüşülmeli”
Mahmut Kanber bu süre zarfında adanın güneyiyle görüşülüp, ortak olarak neler yapılabileceğini değerlendirilebileceğini söyledi ve “2020 yılında ekonomiyi toparlamak imkansız görünüyor. Kademe kademe bir ilerleme olacaktır” dedi.



















Yorumlar kapalı.