Ceren ÖZBİL
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, KKTC’ye üçüncü dünya ülkelerinden gelen işçilerin haklarıyla ilgili sıkı denetim ve kontrol başlattı.
Bu doğrultuda üçüncü dünya ülkelerinden gelen işçilerden “ev kirası sözleşmesi”, “ev koçanı” ya da patronu ev vermişse “patronun yanında kalıyorum belgesi” isteniyor.
Bu belgelerden herhangi biri bulunmuyorsa, işverenin üçüncü dünya ülkelerinden işçi getirmesine izin verilmiyor. Birçok işveren bu üç şart yanında, “akraba- arkadaş yanında kalma” gibi seçenekler de öneriyor ama bu talepler kabul görmedi.
Bu uygulama ile işçilerin sağlıklı koşullarda yaşamlarını sürdürebilmesi hedefleniyor.
“Teminat” da isteniyor
Üçüncü dünya ülkesinden işçi getiren işverenlerden işçiyle ilgili “ev kirası sözleşmesi”, “ev koçanı” ya da patronu ev vermişse “patronun yanında kalıyorum belgesi” yanında bir bilet parası kadar da teminat isteniyor.
Buradaki amaç ise, getirilen işçinin ülkede bir sorun yaşayıp ülkesine dönmeyi istemesi durumunda, bilet parasını karşılayabilmesi.
Ancak işçi sendikalarından alınan bilgiye göre; işverenin kendisinin ödemesi gereken bu teminat yine işçilere ödettiriliyor.
Özellikle üçüncü ülkelerden gelip, Türkçe bilmeyen işçiler, dil farkı nedeniyle yasal haklarını öğrenemiyor ve işveren tarafından kandırılıyor.
Önderol: İki yıldır uygulanıyor
Çalışma Dairesi Müdürü Yusuf Önderol, bu kuralların yaklaşık iki yıldır uygulandığını söyledi ve bu birkaç aylık süre zarfında da denetimlerin sıkılaştırıldığını açıkladı.
Bu doğrultuda, ülkeye üçüncü dünya ülkelerinden getirilen işçiler için “yatacak yer sağlanması”, “dönüş bileti ücreti kadar teminat mektubu yazılması” gibi şartlar arandığından söz eden Önderol, böylece üçüncü dünya ülkelerinden gelen işçilerin burada bir sorun yaşaması durumunda ülkelerine dönebilecekleri imkanlar yaratılmasını hedeflediklerini anlattı.
“Birçok kişi mağdur oldu”
Geçmiş yıllarda üçüncü dünya ülkelerinden çalışmak için Kıbrıs’a gelen birçok işçinin bilet paraları olmaması nedeniyle ülkesine dönemediğini hatırlatan Önderol şu şekilde konuştu:
“Bu uygulama üçüncü dünya ülkelerinden gelen işçiler için geçerli. Çünkü birçoğu ile farklı dili konuşuyoruz. Bu da onlar için sıkıntı yaratıyor. Türkiye’den gelenlerin ise büyük bir çoğunluğu bir tanık vasıtası ile geliyor. Bu nedenle çalıştıkları yerde bir sorun yaşamaları durumunda sığınacak bir yerleri oluyor.”
Felek: İşçiler kölelik koşullarında çalıştırılıyor
Devrimci İşçi Sendikaları Federasyonu (DEV-İŞ) Başkanı Hasan Felek, işverenlerin köle gibi çalıştıracakları işçiler aradığını söyledi ve geçmişte ülkeye gelen işçilerin büyük bir çoğunluğunu Türkiye’den gelen işçiler oluştururken son dört beş yıldır üçüncü dünya ülkelerinden gelen işçilerin oluşturduğunu anlattı.
Felek, şu anda ülkede Sri Lanka, Kazakistan, Vietnam ve Pakistan’dan gelen işçi sayısında artış gözlemlendiğine dikkati çekti ve bu insanların kölelik koşullarında çalıştırıldığını yineledi.
“Teminatı da işçiye ödetiyorlar”
İşçiler için bir adres belirtilmesinin istenmesinin güzel bir olay olduğuna değinen Felek, ancak uçak bileti teminatı konusunda sıkıntı yaşandığının altını çizdi.
İşverenlerin bu teminatı da işçilere ödettiğine değinen Felek, böyle olunca da işçilerin çifte sömürü ile karşı karşıya kaldığını anlattı.
“Birçok şikâyet aldık”
Bu teminatlar konusunda birçok şikayet aldıklarına dikkati çeken Felek, bazı işçilerin de farklı dili konuşması nedeniyle ülkedeki yasalardan bihaber olduğunu ifade etti.
Felek, “Bir işçi 14, 15 saat çalıştırılıyor. Kaldıkları yerlerde, çalıştıkları alanlarda olduğu için işveren tarafından rahatlıkla sömürülüyor. Farklı bir dil kullandıkları için ülkelerdeki yasalardan ve haklarından haberleri yok. DEV-İŞ olarak bizim görüşümüz, işçilerin dinine, diline, ırkına, rengine bakılmaksızın eşit bir şekilde çalıştırılmasıdır” şeklinde konuştu.
“Ülkede iş gücü var”
Felek, ülkede iş gücü olduğunu ve işverenlerin sömürebilmek için üçüncü dünya ülkelerinden işçi getirmeyi tercih ettiğini söyledi. Sendika başkanı Felek konuşmasına şöyle devam etti:
“Ülkeye öğrenci olarak, gelip çalışanlar var. Öğrenci işçilerin de kayıt altına alınması gerekir. Çalışma Bakanlığı bu konuda denetim ve kontrolleri artırmalıdır. Ayrıca ülkede iş gücü olmadığına da katılmıyoruz. Ülkede iş gücü vardır. Ancak işveren sömürmek için üçüncü dünya ülkelerinden işçi getirmeyi tercih ediyor.”
Gürcafer: Girişim yaptık
Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği Başkanı Cafer Gürcafer, teminat mektubu istenilmesindeki temel hedefin üçüncü ülkelerden gelen işçilerin ülkede bir suç işlemesi durumunda ülkesine gönderilebilmesi için olduğunu anlattı.
Ancak üçüncü ülkelerden işçi getirilmesinin kendileri içinde sıkıntılı olduğundan söz eden Gürcafer şu şekilde konuştu:
“Eskiden işçiler Türkiye’den geliyordu. Artık Türkiye’den gelmiyor. Bunun nedenini araştırıyoruz. Çünkü Türkiye’den gelen işçiler doğru ve verimli işçilerdi. Ancak şimdi Türkiye’de işçilik ücretleri yükseldi. Biz de bunu nasıl çözüp Türkiye’den yeniden işçi getirebiliriz diye çalışmaya başladık. Çalışma Bakanlığı ile görüştük ve çözüm arıyoruz. Kurum olarak bizim işçi getirme durumumuz olabilir. Böylece hem çalışanların sömürülmesinin önüne geçeriz, hem de kalifiye eleman getiririz. Bayramdan sonra bu çalışmaları hızlandıracağız.”
Yorumlar kapalı.