Ülkemizde 16 yıldır sanatsal fotoğraf çeken fotoğraf sanatçısı Yıltan Taşçı, fotoğraflarda teknik detayları bilmek kadar kompozisyonun da önemli olduğunu vurguladı
“Önce insan”… Fotoğraf sanatçısı Yıltan Taşçı, “Ben sokak fotoğrafçısıyım. Benim odağımda önce insan vardır, özellikle de Kıbrıs insanı.” diyerek ‘Son 1001’ adıyla açtığı sergide bin bir Kıbrıslı Türkün yüzü olduğunu ve Lefkoşa ile özdeşleşmiş kişilerin portrelerini sergilediğini ifade etti.
Cemre CEMALİ
Yunanca ile ‘ışık’ anlamına gelen ‘foto’ ve çizim anlamına gelen ‘graf’ın birleşimi ile ışık ile çizmek anlamına gelen ‘fotoğraf’ kelimesi uzun yıllardır hayatımızda yer alıyor.
Yıllar geçtikçe ve teknolojinin gelişimine de paralel olarak fotoğrafçılık da çok gelişti.
Günümüzde yetişkinler kadar artık çocukların da kolaylıkla ulaşabildiği ve kullanımında olan akıllı telefonlar sayesinde artık her anı ölümsüzleştirmek çok kolay. Bunun için bir tuşa basmak hatta dokunmak bile yeterli.
Ayrıca fotoğraf çekmeye gönül vermiş ve sanatsal fotoğraflar çeken fotoğrafçıların deklanşörlerinden de inanılmaz fotoğraflar çıkıyor.
Fotoğrafçılık, 1837’de Joseph Nicephore Niepce ve Louis Daguerre tarafından geliştirilen, daha sonra Fransız hükümeti tarafından 19 Ağustos 1839’da “dünyaya bir hediye” olarak sunulan Dagerreyotipi’nin icadına kadar uzanır. Bu nedenle de her yıl 19 Ağustos Dünya Fotoğrafçılık Günü olarak kutlanıyor.
Ülkemizde de 16 yıldır sanatsal fotoğraf çeken fotoğraf sanatçısı Yıltan Taşçı, 19 Ağustos Dünya Fotoğrafçılık Günü’ne özel Lefkoşa Sanat Merkezi’nin kapılarını KIBRIS’a açtı.
“2008 yılı benim için fotoğrafta bir milat”
Müzik ve edebiyat alanındaki çalışmalarının yanı sıra fotoğraf sanatına da büyük katkılar sağlayan Yıltan Taşçı, dünyada fotoğraf çekim tekniğini ilk keşfeden ve gümüş levha üzerinde fotoğraf çekmeyi geliştiren kişinin Fransız fotoğrafçı Louis Jacques Mande Daguerre olduğunu ifade ederek Fransız hükümetinin bunu dünyaya 19 Ağustos 1839 yılında duyurduğunu, dolayısıyla da 19 Ağustos’un Dünya Fotoğrafçılık Günü ilan edildiğini anımsattı.
Herkes gibi hatıra fotoğrafı çekmek ile başladığı bu serüvende 2008 yılının kendisi için fotoğrafta bir milat olduğunu söyleyen Taşçı, ülkemizin çok önemli bir fotoğrafçısı olan Tevfik İleri’nin teşviki ve yönlendirmesi ile artisttik sanatsal fotoğrafa yöneldiğini kaydetti.
“Odağımda insan vardır”
Taşçı, 16 yıldır sanatsal fotoğraf çektiğini ifade ederek sanatsal fotoğrafın ne olduğunu şu sözlerle açıkladı:
“Kimisi makro kimisi doğa manzara kimisi mimari fotoğrafçılık çalışır. Ben sokak fotoğrafçısıyım. Benim odağımda önce insan vardır, özellikle de Kıbrıs insanı… Bugüne kadar açtığım fotoğraf sergilerinden ‘Son 1001’ adıyla açtığım sergide bin bir tane Kıbrıslı Türkün yüzü vardı. Lefkoşa’nın yüzleri, Lefkoşa ile özdeşleşmiş kişilerin portrelerini sergilemiştim.”
Taşçı, 3 tane sanatsal fotoğrafı olduğunu belirterek bir gün ‘Yıllardır fotoğraf çekmenize rağmen sadece 3 tane mi artisttik fotoğrafınız var?’ sorusu ile karşı karşıya kaldığını kaydetti.
“Zor olan da odur. Estetik değer taşıyan sanatsal fotoğraf üretmek çok zordur. Benim hayatımda sadece 3 tane var” vurgusu yapan Taşçı, o fotoğraflardan ikisini anlattı:
“Biri L kompozisyondu; bir pencere ve taşların arasından çıkan bir çiçek vardı. Biri de Tatlısu’da günbatımında çektiğim kumlara vuran ışık ve ışığın oluşturduğu kumdaki katmanları içeriyordu. Her şey ışık sayesinde oluyor. Foto zaten yunanca bir sözcüktür ve ışık demektir.. Graf da çizmek anlamını taşır. Fotoğraf; ışık ile çizmektir… Yani ışığı doğru kullanmak. Kompozisyon öğelerini kadrajın içerisine doğru yerleştirmek çok önemlidir.”
Teknik detaylar ve kompozisyon
Taşçı, fotoğrafçılıkta teknik bilginin çok önemli olduğuna dikkat çekerek bunun için makinenin doğru kullanımı, doğru pozlama yapma, diyafram, enstantane, İSO gibi ayrıntıları bilmenin çok önemli olduğunu açıkladı.
Sadece teknik detayları bilmenin yeterli olmadığına fotoğraflarda kompozisyonun da çok önemli olduğuna vurgu yapan Taşçı, bir fotoğrafta kompozisyonun nasıl yaratılacağı ile ilgili bilgi verdi:
“Kompoz, düzenleme anlamını taşır. Yani kadrajın içine gereksiz hiçbir şeyin girmemesi gerekiyor. Fotoğraf mükemmel bir teknik ile çekilmiş olsa da kompozisyonu zayıf ise o fotoğrafın benim için hiçbir değeri yoktur.
Ressamlarla fotoğrafçılar arasındaki fark çok açıktır. Ressam; boş bir tuval ile başlar ve doldurur. Fotoğrafçı ise; dolu bir kadrajla başlar ve boşaltır. Fotoğrafı doğru düzenleyebilmek için kompozisyon bilgisine sahip olunmalı. 1/3 kuralını, altın noktaları, dengeleri, oranları, simetriyi, asimetriği bilmek gerekiyor.”
Fotoğrafçılara tavsiyeler
Taşçı, amatörce ama profesyonel ruhla artisttik değeri olan iyi fotoğraflar çekenler olduğunu söyleyerek bu kişilerin gözüne hoş gelenin fotoğrafını çektiğini ancak bunu yaparken genellikle kompozisyon bilgisinin olmadığını ifade etti.
Bu tür fotoğrafçılara tavsiyelerde bulunan Taşçı, “Bol bol okusunlar, edebiyattan beslensinler. Okudukça hayal gücü gelişir, böylece üretim de artar.” diyerek özellikle geçtiğimiz yıllarda hayatını kaybeden Prof. Dr. Sabit Kalfagil’in kompozisyon kitaplarını okumalarını tavsiye etti.
Taşçı, “Bol bol fotoğraf hatta resim görmelerini öneririm. Ressam Caravaggio, “ışığın ressamı” olan Rembrandt, Salvador Dalí’nin neler çizdiğine, dünyanın önemli fotoğrafçılarının neler çektiğine baksınlar.” vurgusu yaparak bir anısını anlattı:
“Türkiye’nin en iyi fotoğrafçıları bana göre Ara Güler ve Prof. Dr. Sabit Kalfagil’dir. Sabit Kalfagil 1999 yılında Kıbrıs’a gelmişti ve juriydi. O zaman günümüzdeki gibi fotoğrafları dijital ortamda göndermiyorduk. Basıyorduk, çerçeveletiyorduk ve Kültür Dairesi’ne götürüyorduk…Fotoğraflar yerlerde tek tek sıralanmıştı. Sabit hoca fotoğraflara bakıp ‘kapat, kapat, kapat’ , ‘kalsın’ diyerek ilerliyordu. ‘Kapat’ dedikleri elenen, ‘kalsın’ dedikleri de ikinci tura kalanlardı. Değerlendirme bitince yanına gittim ve ‘hocam bir saniyede karar verip fotoğrafları anında eliyorsunuz. Kıstasınız, kriteriniz nedir?’ diye sordum. O da ‘elediklerimde kompozisyon sıfırdı. Çok iyi çekilmiş olabilirler ama kompozisyon çok kötü’ diyerek bana yanıt vermişti. Kompozisyonun ne olduğunu o gün öğrendim.”
Yıltan Taşçı Akademi’de 158 kişiye kurs verdi
Taşçı, o günden sonra ‘fotoğrafta kompozisyonu öğrenmeliyim’ diyerek kendini yetiştirdiğini ve 1 Şubat 2017 tarihinde de Yıltan Taşçı Fotoğraf Akademi’sini kurduğunu söyleyerek, Yıltan Taşçı Akademi’de kompozisyon kursları verdiğini açıkladı.
Yedi buçuk yılda şimdiye kadar 158 yetişkine ‘temel fotoğrafçılık’ ve ‘kompozisyon’ kursları verdiğini ifade eden Taşçı, “Temel fotoğrafçılık; 4 aylık bir kurs, kompozisyon; 4 buçuk aylık bir kurstur. Kimisi hem temel fotoğrafçılık hem de kompozisyon kursu aldı. Kimisi de ya sadece temel fotoğrafçılık ya da sadece kompozisyon dersini aldı.” dedi.
“Kıbrıs Türk fotoğrafçılığının miladı”
Taşçı, Halk Sanatları Derneği ile Yıltan Taşçı Akademi’nin iş birliği ile 1 Nisan 2024’te Lefkoşa Sanat Merkezi’nin kurulduğunu kaydederek bugüne kadar 4 fotoğraf, 1 resim sergisinin açıldığını ifade etti.
Lefkoşa Sanat Merkezinde; konserler, sanatsal- kültürel etkinlikler ve sergiler yapıldığına işaret eden Taşçı, mayıs ayında Yıltan Taşçı Akademi 1. Fotoğraf Semineri düzenlendiğini ve bunun Kıbrıs Türk fotoğrafçılığında bir milat olduğunu vurguladı.
Taşçı, “Bu kadar üniversitenin ve devletin olduğu bir ülkede bugüne kadar fotoğraf semineri yapılmadı.” diyerek Türkiye’den 8 akademisyen fotoğrafçısının davet edildiği bu seminerde 2 gün boyunca spesifik konularda yapılan seminer süresince onlardan çok şey öğrendiklerine ve aydınlandıklarına dikkat çekti.
Böyle seminerlerin çok önemli olduğunu ve devlet tarafından desteklenmesi gerektiğini söyleyen Taşçı,
“Akademisyenler ülkemizde 3 gün kaldı. Konaklamaları için bir otel sponsor oldu ancak uçak biletleri için Turizm Bakanlığına müracaat etmeme rağmen bir destek sağlanmadı. Kendi imkânlarım ile biletlerini ben aldım.” şeklinde konuştu.
Düzeltme
19 Ağustos 2024 tarihli gazete yayınımızda yer verdiğimiz “Işık ile Çiziyor” başlıklı röportajda, fotoğraf sanatçısı Yıltan Taşçı ile gerçekleştirilen söyleşimizi destekler mahiyette röportaj bütünlüğüne kattığımız fotoğrafların tümünün Yıltan Taşçı’ya ait olmadığını, kamuoyunda yanlış bir algıya sebep olmaması maksadıyla belirtmek zorundayız! Röportajdaki görseller, Lefkoşa Sanat Merkezinde, bu yılın haziran ayı sonunda gerçekleştirilen 9 kişilik karma fotoğraf sergisinden 6 fotoğraf sanatçısının fotoğraflarını içermektedir. Röportaj dahilinde her bir görsel altında eser sahiplerinin isimlerini (Emel Sefer, Mustafa Müezzinoğlu, Yıltan Taşçı, Başar Taşlı, Ayşe Keçecioğlu, Ceyhan Özyıldız) belirttiğimizi kamuoyuna bildirir, saygılar sunarız.
Yorumlar kapalı.