“Böyle bir anayasa dünyada yok!”… Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, yeni yolların yapımında istimlak sorunları yaşadıklarını belirterek, sorunun çözümüyle ilgili Anayasal sıkıntı yaşadıklarını anlattı. “Böyle bir anayasa dünyada yok” diyen Arıklı, malı istimlak edilen vatandaşın mahkemeye başvurması durumunda tüm işlemlerin durdurulduğunu söyledi.
Anayasa ne diyor?… Anayasanın ilgili maddesi aynen şöyle: Anlaşmazlık çıktığı takdirde bir hukuk mahkemesince saptanacak tam ve hakkaniyete uygun bir tazminatın hemen veya yasanın belirleyeceği beş yılı aşmayan taksitlerle ödenmesi koşuluyla, herhangi bir taşınır veya taşınmaz mala el koyma yetkisine sahiptir. İlgili kişi, bu madde kuralları ile ilgili olarak mahkemeye başvurma hakkına sahiptir ve böyle bir başvurma kamulaştırma işlemini durdurur.
“Türkiye istimlak parasını dahi koydu”… Devletin istihdamlarla ilgili kaynak sıkıntısı yaşadığını söyleyen Arıklı, Türkiye bize “ben yol, hastane, altyapı ne gerekiyorsa yaparım ama istimlak sizin probleminiz” diyor. Ama baktı olmuyor, 150 milyon TL’lik de kamulaştırma için kaynak ayırdı” diyerek istimlak sorununu çözmek için uğraştıklarını kaydetti.
Dağ yolu için 3 sıkıntı… Dağ yolunda 3 noktada sıkıntı yaşadıklarını söyleyen Arıklı, “Birincisi Değirmenlik bölgesini besleyen su deposundan çıkan boruların aktarılması lazım. İkincisi burada askeri lojman var kaldırılması lazım. Üçüncüsü ise özel şahıslardan kamulaştırma yapmamız lazım. Ama burada da Tapu Dairesi’nden kaynaklı sıkıntı yaşıyoruz” dedi.
Tapu Dairesi’nde de sorun!… Arıklı, Tapu Dairesi’nin personel sorunu yaşadığını ifade ederek, “Bize buradaki mal sahiplerini bulun, gidip konuşalım istimlak işlemlerini başlatalım” dedik ama Tapu’dan yanıt alamıyoruz. Tapu’ya sadece kamulaştırmayla ilgili geçici bir süre çalışacak eleman alalım ve bu işleri yapsın çünkü her geçen gün birim fiyatları artıyor” ifadelerine yer verdi.
Halk arasında dağ yolu olarak bilinen Girne-Değirmenlik yolunda meydana gelen ölümlü kaza sonrasında gözler yeniden yolların durumuna çevrildi. Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı bu konulara ilişkin eleştirilere verdiği yanıtta yaşanılan sorunları sıraladı.
Arıklı, “Biz devletiz bunu çözmeliyiz” dese de istimlak konusunda yaşanılan sorunun Anayasa’dan kaynaklı olduğuna vurgu yaptı. Erhan Arıklı KIBRIS TV’de yayınlanan ‘Hasan Hastürer ile Bugün’ programında Hasan Hastürer’in sorularını yanıtladı.
Karayolları yenileme projeleri konusunda “İstimlak sorunu bizim başımızın belası” diyerek sözlerine başlayan Arıklı, “İşe başlıyorsunuz tam bitirme noktasına geliyorsunuz, vatandaş “benim arazimden geçtin” diyerek mahkemeye gidiyor, ara emri alınıyor ve tüm süreç duruyor” dedi.
“İstihdam sorunu nedeniyle firmalar batıyor”
Bundan dolayı Türkiye’den gelen firmaların battığını anlatan Arıklı, “İş duruyor, sen bu süre içerisinde işçileri ödüyorsun, makinelerin kirada ise ödüyorsun ve bir süre sonra iş olmadığı için firmalar batıyor. Bu nedenle KKTC’deki ihalelere artık Türkiye’deki firmalar girmek istemiyor” ifadelerine yer verdi.
Türkiye’nin “ben yol, hastane, altyapı ne gerekiyorsa yaparım ama istimlak sizin probleminiz” diyerek bunu çözmemizi beklediğini anlatan Arıklı, “Dağ yolu konusunu geçen gün Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Bey’le konuştuk. Bana “para hazır, ihaleye çıktık, firma hazır ama göndermiyoruz çünkü istimlak probleminiz var, halledin” diyor. Bizim bu bölgede 3 noktada istimlak sorunumuz var” dedi. Arıklı 3 noktayı anlattı:
“Dağ yolu için 3 sıkıntı var”
“Biri su deposu var Değirmenlik bölgesini besleyen, buradan geçen boruların aktarılması lazım. İkincisi askeri bölge var, lojmanlar devredilmeli, başka yere yapılmalı. Asker lojman yapın çıkayım diyor. 30 milyondu bir süre önce şimdi bilmiyorum. Üçüncü ve en büyük sıkıntı ise özel şahıslardan kamulaştırma yapmamız lazım. Tapu’ya benden önceki bakanlar da yazmış, bize bu mal sahiplerini bulun, gidip konuşalım bu insanlarla ama Tapu’nun adamı yok diye bu iş yapılmıyor.”
“Türkiye istimlak parası da vermeye hazır”
Bakanlar Kurulu’nda konuyu gündeme getirdiğini belirten Arıklı, “Türkiye istimlak parasını bile vermeye hazır. 150 milyon TL kamulaştırma için para ayırdı. Bizim yapmamız gereken tek şey hukuki süreci tamamlamak. İlgili kişilerin banka hesabına para yatırmalıyız ama bunun için tapuyu çalıştırmamız lazım. Buraya 2-3 yıllığına sözleşmeli adamlar alınmalı. Kadastro işi için bu yapılmıştı geçmişte. Sadece kamulaştırmayla ilgili geçici bir süre çalışacak eleman alalım ve bu işleri yapsın bu kişiler. Bir de her geçen gün birim fiyatları artıyor. Bunu bir an önce yapmalıyız” diye konuştu.
“Mahkemeye gidildiği anda işlem durduruluyor”
Para olsa dahi kamulaştırmada sorun yaşandığını anlatan Bakan Arıklı, “Böyle bir anayasa dünya üzerinde yok” diyerek tepkisini dile getirdi. Bu istimlak sorunu tamamen anayasadan kaynaklanıyor” diyen Arıklı, “Malı istimlak edilen vatandaş mahkemeye başvurduğu anda durdurma kararı alınıyor” diyerek bundan dolayı projelerin tamamlanamadığından dert yandı.
“Kamulaştırma sorununa ilişkin Anayasa ne diyor?”
KKTC Anayasası’nın 41’inci maddesi “Kamulaştırma ve El Koyma” başlığı altında yer buluyor. 6’ncı madde aynen şöyle: “İlgili kişi, bu madde kuralları ile ilgili olarak mahkemeye başvurma hakkına sahiptir ve böyle bir başvurma kamulaştırma işlemini durdurur.”
İşte yasanın tamamı:
(1) Devlet, Belediyeler, yasanın kendilerine kamulaştırma hakkı tanıdığı kamu tüzel kişileri veya kamu yararı güden kuruluşlar:
(a) Genel bir kamulaştırma yasasında özel olarak gösterilen ve kamu yararına olan bir amaç için; ve
(b) Bu amacın, kamulaştırma yapan makamın, kamulaştırma ile ilgili yasa kurallarına uygun olarak verdiği ve kamulaştırma nedenlerini açıkça bildiren bir kararı ile gösterilmesi halinde; ve
(c) Anlaşmazlık çıktığı takdirde, bir hukuk mahkemesince saptanacak tam ve hakkaniyete uygun bir tazminatın hemen veya yasanın belirleyeceği beş yılı aşmayan taksitlerle ödenmesi koşuluyla,
herhangi bir taşınır veya taşınmaz malı veya bu gibi mal üzerindeki herhangi bir hak veya yararı kamulaştırmaya yetkilidirler.
(2) Kamulaştırma bedelinin hesaplanma biçim ve usulleri yasa ile düzenlenir.
(3) Kamulaştırılmış herhangi bir taşınmaz mal veya bu gibi bir mal üzerindeki herhangi bir hak veya yarar, sadece bu kamulaştırma amacı için kullanılabilir. Bu amaç, kamulaştırma tarihinden başlayarak üç yıl içinde gerçekleşmediği takdirde, kamulaştırmayı yapan makam, bu üç yıllık sürenin sonunda kamulaştırılan malı, kamulaştırma bedeline eski sahibine geri vermeyi önerir. Bu öneriyi alan kişi kabul veya ret cevabını bu öneriyi aldığı tarihten başlayarak üç ay içinde bildirir, kabul ettiğini bildirdiği takdirde, kabul tarihinden başlayarak yine üç ay içinde, kamulaştırma bedelini geri vermesi üzerine, kamulaştırılan mal hemen kendisine geri verilir.
(4) Yukarıdaki (1). fıkra kuralları, herhangi bir verginin veya para cezasının tahsili, herhangi bir hükmün yerine getirilmesi, sözleşmeden doğan bir yükümün yerine getirilmesi veya can veya malın tehlikeden korunması amacı ile konmuş bir yasanın kurallarını etkilemez.
(5) Devlet:
(a) Genel bir el koyma yasasında özel olarak gösterilen kamu yararına bir amaç için; ve
(b) Bu amacın, el koymayı yapan makamın genel el koyma yasasının kurallarına uygun olarak verdiği ve el koyma nedenlerini açıkça bildiren bir kararı ile gösterilmesi halinde; ve
(c) Üç yılı geçmeyen bir süre için; ve
(ç) Anlaşmazlık çıktığı takdirde bir hukuk mahkemesince saptanacak tam ve hakkaniyete uygun bir tazminatın hemen veya yasanın belirleyeceği beş yılı aşmayan taksitlerle ödenmesi koşuluyla,
herhangi bir taşınır veya taşınmaz mala el koyma yetkisine sahiptir.
(6) İlgili kişi, bu madde kuralları ile ilgili olarak mahkemeye başvurma hakkına sahiptir ve böyle bir başvurma kamulaştırma işlemini durdurur.
Mahkemenin bu fıkra kurallarına göre vereceği her karar istinaf edilebilir.
Yorumlar kapalı.