Ahmet VAMIK
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mahkemesi’nde, seferberlik çağrısına katılmayı reddettiği gerekçesiyle yargılandığı davada, 2 bin TL’lik para cezasına çarptırılan ve para cezasını ödemediği için 16 Ocak’ta 20 gün süreyle Merkezi Cezaevi’ne gönderilen Halil Karapaşaoğlu’yla ilgili istinaf duruşması dün Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mahkemesi Yargıtayı huzurunda görüşüldü.
Avukat Öncel Polili tarafından yapılan istinaf başvurusuna yönelik olarak gerçekleştirilen davanın dünkü oturumunda Avukat Öncel Polili ve Savcı Doğa Tokay, hitaplarını gerçekleştirdi.
Avukat Öncel Polili hitabında, Halil Karapaşaoğlu’nun hak ihlaline uğradığının kabul edilmesi gerektiğine vurgu yaparak, Karapaşaoğlu’na verilen cezada indirime gidilmesi gerektiğini dile getirdi.
Savcı Doğa Tokay ise, hitabında, bidayet (alt) mahkemesinin sanığa yeterince mülayim davrandığını ifade ederek istinaf başvurusunun reddedilmesi gerektiğini belirtti.
Yüksek Mahkeme Yargıçları Mehmet Türker, Gülden Çiftçioğlu ile Tanju Öncül’den oluşan Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mahkemesi Yargıtayı’nın huzurunda görüşülen istinaf duruşmasında, Başsavcılık adına Savcı Doğa Tokay ve savunma avukatı Öncel Polili Hazır bulundu.
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mahkemesi Yargıtay’ı, cezaevinde hükümlü tutuklu olarak bulunan vicdani retçi Halil Karapaşaoğlu’yla ilgili istinaf kararını bugün saat 14.30’da açıklayacak.
Polili: Sanık savaş karşıtı ve şiddet karşıtı vicdani retçi bir kişidir
İlk olarak hitabını gerçekleştiren Avukat Öncel Polili, bidayet mahkemesinin kararını istinaf etme sebeplerini 5 başlık altında topladığını belirterek, nedenleri şu şekilde sıraladı:
“Sanığa verilen cezanın alenen fahiş olması; sanığa bir vicdani retçi olarak verilen para cezasının vicdani ret düşüncesiyle bağdaşmaması; Hükümet tarafından mevzuatta vicdani ret ile ilgili yasal düzenlemeye gidilmiş olmasının her hangi bir şekilde ceza verilirken dikkate alınmaması; Ceza takdir edilirken, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin düşünce özgürlüğüyle ilgili 5. ve 9. maddelerinin ihlal edileceğinin herhangi bir şekilde göz önünde bulundurulmaması ve bunların göz önünde bulundurulmamasının gerekçelerinin kararda açıklanmamış olması.”
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı İstinaf Mahkemesi tarafından geçmişte Murat Kanatlı aleyhinde vermiş olduğu karardan dolayı sanığın suçu kabul etmekten başka çaresi olmadığını savunan avukat Öncel Polili, sanığın vicdani retçi olmasının ceza takdir edilirken herhangi bir şekilde göz önünde bulundurulmadığını ifade etti.
Sanığın herhangi bir para cezası ödemesinin vicdani ret düşüncesiyle bağdaşmadığını belirten Polili, “Bu sanık askerden kaçmıyor. Sanık savaş karşıtı ve şiddet karşıtı vicdani retçi bir kişidir. Bu nedenle anti militarist inançları askerlik hizmetiyle çatışmaktadır ve bu çatışma sebebiyle seferberlik çağrısına katılmamıştır” dedi.
Birleşmiş Milletler Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi’nin KKTC iç hukukunun bir parçası olduğuna dikkat çeken Öncel Polili, bu sözleşmenin denetim organı olan İnsan Hakları Komitesi’nin çok yakın bir tarihte Türkmenistan’la ilgili vermiş olduğu bir karara değindi.
Polili, komite tarafından verilen kararda; Türkmenistan’ın, bir vicdani retçiye alternatif hizmet sağlamayarak para cezasına çarptırmış olmasının Birleşmiş Milletler Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi’nin düşünce özgürlüğünü koruyan 18. Maddesine aykırı bulduğunu dile getirdi.
Şu anda ülkemizde, vicdani ret konusunda bir yasal mevzuat hazırlığı olduğuna vurgu yapan avukat Polili, Cumhuriyet Meclisi’nde hükümeti oluşturan ve salt çoğunluğu sağlayan 4 siyasi partinin bu yasal düzenlemeyi desteklediğini ifade ederek, ilgili yasa taslağının da Resmi Gazete’de yayımlandığını sözlerine ekledi.
Polili, vicdani ret hakkının ülkemizde tanınmaya yönelik girişimlerin olduğu bir dönemde bir kişinin vicdani retçi olduğu için mahkum edilmesinin de kabul edilebilir bir durum olmadığına değindi.
“Adil yargılama ilkesi ihlal edildi”
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin de KKTC iç hukukunun bir parçası olduğuna ve Anayasa Mahkemesi’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni Anayasa ile eşit tuttuğuna değinen Öncel Polili, verilen para ve hapislik cezasının Anayasa tarafından korunan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ndeki hakları ihlal ettiğini de ifade etti. Gerekçeli karar hakkının adil yargılamanın bir parçası olduğunu söyleyen Polili, bir mahkeme tarafından verilen kararın adil olabilmesi için mahkeme kararının gerekçeye dayanmış olması gerektiğine dikkat çekti.
Bidayet mahkemesinin kararının gerekçesiz olduğunu öne süren Polili, adil yargılama ilkesinin ihlal edildiğini belirterek, Halil Karapaşaoğlu’nun hak ihlaline uğradığının kabul edilmesi ve bu durumun tazmini içinse cezasının kaldırılması veya hapislik cezasında indirime gidilmesi talebinde bulundu.
Tokay: Bidayet mahkemesi sanığa gayet mülayim davrandı
İstinaf talebine karşı hitabını gerçekleştiren Savcı Doğa Tokay, Seferberlik Yasası’nın ilgili maddesine göre seferberlik çağrısına uymayan kişinin bir suç işlemiş sayıldığını ve bu suçu işleyen kişililere asgari ücretin belli bir kısmı oranında sabit para cezası kesildiğini belirterek, söz konusu sabit para cezasının ödenmemesi halinde uygulanan yasal süreci mahkemeye aktardı.
Sanık Halil Karapaşaoğlu’nun işlemiş olduğu suçları mahkemeye çıkmadan, davasız bir şekilde halletme yoluna başvurmuş olması halinde toplamda 3 bin 260 TL para cezası ödemiş olacağını dile getiren Savcı Doğa Tokay, bidayet mahkemesinin sanığa hükmetmiş olduğu 2 bin TL’lik para cezasının bu meblağdan daha düşük olduğunu vurguladı.
Söz konusu durum ışığında, Bidayet Mahkemesi’nin sanığa hükmetmiş olduğu para cezasının fahiş olduğu iddiasının yersiz olduğunu savunan Doğa Tokay, “Bu orantından yola çıkarsak mahkeme tarafından kesilen para cezasının az bile olduğunu söyleyebiliriz fakat savunma avukatının herhangi bir talepte bulunmamasına rağmen Bidayet Mahkemesi sanığa mülayim davranarak, para cezasını ödeyebilmesi için 10 günlük bir sürede tanımıştır” şeklinde konuştu.
“Henüz vicdani ret ile ilgili yürürlükte bir mevzuat yok”
Savcı Doğa Tokay, ülkemizde vicdani ret ile ilgili herhangi bir yasal düzenleme olmadığı gerekçesiyle, sanığın vicdani ret konusundaki iddialarının mahkeme tarafından değerlendirme altına alınmasının ve sanığın mahkeme tarafından vicdani retçi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirtti.
Tokay, Cumhuriyet Meclisi’nin gündeminde Askerlik Değişiklik Yasa Tasarısı’nın bulunmasına rağmen henüz bu konudaki bir mevzuatın yürürlüğe girmediğini ve yürürlüğe girip girmeyeceğinin de henüz belli olmadığını sözlerine ekledi.
“Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi doğrudan uygulanamaz”
KKTC’nin iç hukukunda vicdani ret ile ilgili herhangi bir yasal düzenleme olmaksızın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ilgili maddelerinin meseleye doğrudan uygulanabilmesinin mümkün olmadığına ve Askeri Yargıtay tarafından da ilgili talebin geçmişte kabul görmediğine dikkat çeken Savcı Doğa Tokay, Bidayet Mahkemesi’nin de Yargıtay kararlarına aykırı bir karar üretmesinin beklenemeyeceğini ifade etti.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ilgili meseleye doğrudan uygulanabilmesinin söz konusu olmadığını, adil yargılanma hakkının ihlali gibi bir durumunda söz konusu olmadığını ve Bidayet Mahkemesi’nin kararının da yeteri kadar gerekçeli olduğunu vurgulayan Savcı Doğa Tokay, tüm bu olgular ışığında istinafın reddedilmesi gerektiğini talep etti.
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mahkemesi Yargıtayı, istinaf talebiyle ilgili kararı bugün saat 14.30’da açıklamak üzere oturumu kapattı.
Kanatlı: Kıbrıs’ın kuzeyinin insan haklarındaki yeri Eritre ve Türkmenistan’dır
Vicdani Ret İnisiyatifi adına duruşma çıkışında basına konuşan Murat Kanatlı, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi’nin, Türkmenistan’da vicdani ret hakkını kullanmak isteyenlere ceza kesilmesinden dolayı BM Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi’nin vicdani ve düşünce özgürlüğünü hak olarak tanımlayan 18’inci maddesinin ihlali yönünde 6 Aralık 2018’de alınan bir kararı bulunduğuna işaret etti.
Kanatlı, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi’nin Güney Kore hakkında aldığı onlarca karar sonucunda Güney Kore’nin vicdani ret hakkını kullanmak istediği için ceza verilen 300’ün üzerinde kişiyi serbest bırakmak zorunda kaldığını anlattı. Kanatlı, “Uluslararası hukukun bir parçası olduğumuz söyleniyorsa o zaman Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin, vicdani ve inanç özgürlüğü de haktır” diyerek sözleşmenin 5 ve 9’uncu maddelerinin dikkate alınması gerektiğini, bunun Anayasa Mahkemesi kararlarında yer aldığını kaydetti.
“BM İnsan Hakları Komitesi’nin kararları ve Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesine rağmen halen Halil cezaevinde ise, o zaman uluslararası toplumla ilişkimiz var deme hakkımız yoktur” diyen Kanatlı, “Kıbrıs’ın kuzeyinin insan haklarındaki yeri çok nettir; Eritre ve Türkmenistan’dır” şeklinde konuştu.
İngiltere’de vicdani rettin savaş koşullarının devam ettiği 1916’da tanındığını kaydeden Kanatlı, ülkede ise yasal düzenleme için halen zaman istenmesini eleştirdi.
“Başsavcılık kendisinin de Halil’i
savunması gerektiğinin farkında değil”
Kanatlı, mahkemede, üzüntü duydukları kısmın, Başsavcılık Yasası’nın Başsavcılık’ın devletin avukatı olmadığını, halkın haklarını da savunma yükümlülüğü olduğunu açık bir şekilde yazmasına rağmen, vicdani ret hakkıyla ilgili yasal düzenleme çalışmaları devam ettiği bir dönemde, “Başsavcılık’ın savunmak zorunda olduğu yurttaşının mahkum olacağını bile bile olayı mahkemeye taşıması” olduğunu kaydetti.
Kanatlı, “Başsavcılık kendisinin de Halil’i savunması gerektiğinin farkında değildir” dedi.
Vicdani Ret İnisiyatifi olarak 22 Ocak’ta yine sokaklarda olacaklarını belirten Kanatlı, eylemlerinin detaylarını açıklayacaklarını söyledi. Kanatlı, ayrıca siyasi partilere konu ile alakalı ziyaretler yapacaklarını sözlerine ekledi.
Gençlerden Karapaşaoğlu için destek yürüyüşü
Vicdani retçi Halil Karapaşaoğlu’na destek veren bir grup liseli genç, Karapaşaoğlu’nun istinaf kararını takip etmek maksadıyla bugün saat 14.00’te Cumhuriyet Meclis’i önünde toplanarak, davanın görüşüleceği Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mahkemesi’ne yürüyeceklerini açıkladı.
Sosyal medya üzerinden paylaşılan bir video ile yapılan açıklamada, “Bu sadece Halil’in değil, hepimizin mahkemesidir. Ben burada tek olabilirim ama aslında biz çok kalabalığız. Yasa olmadığı müddetçe bunun mücadelesini vermeye devam edeceğiz. Vicdani ret bir insan hakkıdır. Hakkını aramak, savunmak isteyen herkes bugün saat 14.00’te Meclis önünde” ifadelerine yer verildi.
Yorumlar kapalı.