1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Kanlıada: Taramalar ulusal bir program haline gelmeli

Kanlıada: Taramalar ulusal bir program haline gelmeli

featured


Meme Kanseri Farkındalık Ayı’nda KIBRIS’a konuşan Kanser Hastalarına Yardım Derneği Başkanı Ayşe Kanlıada, yapılması gerekenlere dikkat çekti.

Halkın yüzde 70’i taranmalı… Kanser Hastalarına Yardım Derneği Başkanı Ayşe Kanlıada, taramaların ulusal bir program haline getirilmesi gerektiğini belirterek, halkın en az yüzde 70’inin taranması gerektiğini vurguladı. Kanlıada, “Erken tanı hem tedaviyi kolaylaştırır hem de devletin sağlık bütçesini korur” diye konuştu.

Her yıl 200 yeni meme kanseri… Başkan Kanlıada, “Her yıl meme kanseriyle ilgili yaklaşık 200 kişi derneğimize başvuruyor. Bu kişiler protez, peruk, saç, korse gibi ihtiyaçlarını bizden talep ediyor. Biz tıbbi tedavi sağlayamayız ama moral ve yaşam kalitesi açısından destek veriyoruz.” diyerek derneğe yapılan desteklere teşekkür etti.

Cemre CEMALİ

Kanser Hastalarına Yardım Derneği Başkanı Ayşe Kanlıada, KIBRIS TV’de Funda Bedir’in hazırlayıp sunduğu “Ben Bilirim” programına konuk oldu.

Kanlıada, kanserle mücadelede farkındalık, erken teşhisin önemi, tarama programlarının güçlendirilmesi, toplumsal duyarlılık, hasta sayılarındaki artış, istatistiklerin şeffaflığı ve derneğin yürüttüğü destek çalışmaları gibi pek çok konuya değindi.

“Yasaklı kelime gibiydi”

Meme kanserini 27 yıl önce yaşadığını anlatan Kanlıada, o dönemlerde kanserin toplumda neredeyse yasaklı bir kelime gibi görüldüğünü söyleyerek “insanlar ‘kanser’ kelimesini duymak, konuşmak dahi istemiyordu. Kanser eşittir ölüm gibi görülüyordu. ‘Kötü hastalık’ gibi farklı kelimeler kullanılarak, ortamların dışında herkesin duymayacağı şekilde konuşuluyordu.” dedi.

Kanlıada, o dönem ülkede bir onkoloji hastanesi bulunmadığını ve tedavi imkânlarının oldukça sınırlı olduğunu hatırlatarak, “Teknoloji de bugünkü gibi değildi. Kanser konuşulmuyordu, gizleniyordu. Ama kanser yeni çıkan bir şey değil, o zaman da vardı.” ifadelerini kullandı.

2004 yılından bu yana Ekim ayının dünya genelinde Meme Kanseri Farkındalık Ayı olarak kutlandığını hatırlatan Kanlıada, dernek olarak farkındalık çalışmalarına büyük önem verdiklerini vurguladı:

“Okullarda, liselerde, hatta anasınıflarından başlayarak küçük çocuklarla konuşup farkındalık yaratmak istiyoruz ki, çocuklar büyüdüğünde erken teşhisin önemi bilinsin, taramalara katılım artsın.”

Kanlıada, kendi hastalık sürecinde yaşadığı bir anıyı da paylaştı:

“Tanı aldıktan sonra İstanbul’a gidip tedaviye başladım. İlk ilacımı alıp eve döndüğümde, küçük yaştaki oğluma durumu anlatmak istedim. O yaşta ‘kanser’ kelimesini kullanıp kullanmadığımı bile hatırlamıyorum ama oğlum bir şeylerin farkındaydı. Salonun ortasında ‘Anne niye sen, niye sen!’ diye bağırdı. O anı hiç unutmuyorum. Çocukların aklına ilk olarak ‘annemi kaybeder miyim’ korkusu geliyor”

Kanlıada, bugün gelinen noktada farkındalık ve erken teşhisin hayat kurtardığını vurgulayarak, toplumun bu konuda açıkça konuşmasının önemine dikkat çekti:

“Bu yüzden küçük çocuklara, ‘Annene sor, doktora gitti mi, kontrol yaptırdı mı? Yılda bir kez yaptırmalı’ diyerek farkındalık kazandırmaya çalışıyoruz. Eğitim evde başlayıp okulda pekişsin ki taramaların önü açılsın.”

Kanlıada, erken teşhisin önemine dikkat çekerek  “Erken tanı, erken teşhis hayat kurtarır diyoruz ya… ‘Kanserden korkmayın, geç kalmaktan korkun’ cümlesi bizim sloganımız oldu. Bunu her yerde söylüyoruz, pankartlarla yazıyoruz, insanların görebileceği her noktada hatırlatıyoruz.” dedi.

Kanlıada, tarama programlarının önemine de değindi:

“40 yaş üstü kadınların yılda bir kez mamografi çektirmesi çok önemli. 20-40 yaş arasındaki kadınlara da meme ultrasonu öneriyoruz. Elle muayene önemli ama yılda bir kez mutlaka bir cerrah tarafından kontrol edilmesi gerekiyor. Çünkü bizim elimizdeki hassasiyetle bir cerrahın elindeki hassasiyet aynı değil. Cerrahlar gerekirse kişileri hemen ilgili birimlere yönlendirebiliyor. Ayrıca aile ağacında kanser öyküsü olanların da çok daha dikkatli olması gerekiyor.”

Kanlıada, kanser tedavisindeki gelişmelerin de altını çizerek artık hastaların çok daha iyi koşullarda tedavi gördüğünü anlattı:

“İnsanların bilinçli olması çok önemli ama bu aynı zamanda bir devlet politikası da olmalı. Bugün kanser tedavileri çok değişti. Ameliyatlar, kemoterapi, radyoterapi süreçleri artık daha kişiye özel ilerliyor. Doktorlar, kişiye özel ilaç temin edebiliyor. Tümörler önce küçültülüyor, ardından ameliyat yapılıyor. Meme çoğu zaman alınmıyor ya da kısmi alım yapılıyor. Gerekirse silikonla birlikte tedaviden çıkılıyor. Artık birçok hasta proteze bile ihtiyaç duymadan süreci atlatabiliyor. Tüm bunlar hasta ile doktorun birlikte aldığı kararlarla şekilleniyor.”

“Taramalar ulusal bir program haline getirilmeli”

Kanser Hastalarına Yardım Derneği Başkanı Ayşe Kanlıada, kanserle mücadelede toplumun bilinçlenmesi ve devlet politikası haline gelmesi gerektiğine dikkat çekerek “Tarama konusunda uyarılar yapıyoruz, bu artık bir rutine girdi. 30 yıldır bunu yapıyoruz. Her kanser türünün belli bir farkındalık ayı var ama bunlar kutlama değil, uyarı niteliğindedir. Her etkinlik, bir farkındalık ve bir uyarıdır.” dedi.

Kanlıada, taramaların ulusal bir program haline getirilmesi gerektiğinin altını çizerek şöyle devam etti:

“Nasıl bir ulusal aşı programı varsa, bu da aynı şekilde olmalı. Halkımızın en az yüzde 70’inin taranması gerekiyor. Ailesinde kanser öyküsü olanlar zaten kontrole gidiyor ama önemli olan ‘Ben sağlıklıyım, bir şeyim yok’ diyen nüfusu taramak. Erken tanı konulduğunda hem yapılacak işlemler çok daha kolay olur hem de devletin sağlık bütçesi korunur. Düşünün, bir kemoterapi ilacı ne kadar pahalı… Sadece bir evre değil, 8-10 kür alan hastalar var, ardından radyoterapi geliyor. Bunlar çok pahalı süreçler. Bu nedenle bu hizmetler Sağlık Bakanlığı ve ilgili otoritelerin organizasyonuyla hastanelerde hastalara sağlanıyor.”

Kanlıada, bilgi kirliliğine de dikkat çekerek güvenilir kaynaklara başvurmanın önemini vurgulayarak  “Çok fazla bilgi var ama bazen bilgi kirliliği de oluyor. Bu yüzden doğru teşhis, doğru adres ve doğru tedavi çok önemli. Bunu da alanında uzman hocalarımızla yapmamız gerekiyor.” dedi.

“Dünya standartlarını uygulayabiliyoruz”

Ülkedeki tarama imkanlarının oldukça iyi durumda olduğunu söyleyen Kanlıada, şunları söyledi:

“Ülkemizde hem özel hem de devlet hastanelerinde yapılan mamografilerle erken tanı konusunda oldukça başarılıyız. Bizim insanımız bilgi ve teknoloji açısından dünya standartlarını uygulayabiliyor. Öyle ki, kanser hücresi henüz oluşmadan, ileride kanser oluşturabilecek hücreler bile tespit edilebiliyor. Bu durumda hasta ile konuşuluyor, kemoterapi veya radyoterapi aşamasına geçmeden cerrahi müdahale ile tedavi ediliyor. Bu da bir mamografinin ne kadar hayati olduğunu gösteriyor.”

Kanlıada, taramaların birer uyarı ve önlem niteliğinde olduğunun altını çizerek, erken teşhisin hem yaşam süresini uzattığını hem de tedavi maliyetlerini düşürdüğünü belirtti.

Bu ay meme kanseri farkındalık çalışmaları kapsamında Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi, Gazimağusa Tıp Merkezi ve Girne Kolan British Hospital ile iş birliği yapıldığını belirten Kanlıada, “Bu ay içinde hastalara indirimli fiyatla mamografi yapılıyor. Her yıl bu tür kolaylıklar sağlamaya çalışıyoruz. Duyarlı iş yerleri de bize bu anlamda katkı koyuyor.” dedi.

“Bu duyarlılığı toplumumuza borçluyuz”

Kanser Hastalarına Yardım Derneği Başkanı Ayşe Kanlıada, toplumun desteği sayesinde derneğin 30 yıldır büyüyerek yoluna devam ettiğini söyleyerek “Bizim toplumumuz gerçekten duyarlı… Derneğimiz 30 yıldır ayakta ve gelişerek büyüyor. Bu da kesinlikle toplumun duyarlılığındandır. Yapılan bağışlarla hastalarımıza katkı koymaya çalışıyoruz” diye konuştu.

Meme kanserinin toplumun her kesimini yakından ilgilendirdiğini vurgulayan Kanlıada, “Meme kanseri her evde yoksa bile komşuda, arkadaşta var. İnsanlar bu hastalığı iç içe yaşıyor. Hasta sayısı ve ihtiyaç arttı ama biz bütün bunları karşılayabilecek durumdayız. Bunu da halkımıza borçluyuz. Biz sadece yönetmeye, planlamaya ve nasıl daha iyi, daha pozitif işler yapabileceğimizi geliştirmeye çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kanlıada, her yıl yaklaşık 200 yeni hastanın derneğe başvurduğunu belirterek bu kişilere hem maddi hem manevi destek sağladıklarını söyledi:

“Her yıl meme kanseriyle ilgili yaklaşık 200 kişi derneğimize başvuruyor. Bu kişiler yaşamlarını pozitif yönde sürdürebilmek için protez, peruk, saç, korse gibi ihtiyaçlarını bizden talep ediyor. Biz tıbbi tedavi sağlayamayız ama moral ve yaşam kalitesi açısından destek veriyoruz.”

Kanlıada, meme kanserinin sadece kadınları değil erkekleri de etkileyebileceğine dikkat çekerek, farkındalığın her iki cinsiyet için de önemli olduğunun altını çizdi:

“Sayı az olsa da erkeklerde de meme kanseri vakaları var. Biz hem kızlara hem erkeklere meme kanseri farkındalığı eğitimi veriyoruz. Derneğimizde de meme kanseri yaşamış birkaç erkek hasta var. Bu nedenle toplumun her kesimine ulaşmaya çalışıyoruz”

“Gerçek hasta sayısı bilinenin çok üzerinde olabilir”

Dernek Başkanı Ayşe Kanlıada, meme kanseri vakalarının resmi rakamlardan daha fazla olabileceğine dikkat çekti.

“Cerrahlarımız farkındalık ayı boyunca seminerlere katılıyor. Geçtiğimiz günlerde Gazimağusa’da katıldığım bir seminerde bir cerrahımız, haftada ortalama iki meme kanseri ameliyatı yaptığını söyledi. Düşünün ki bu sadece bir cerrah.” dedi.

Dernek olarak bugüne kadar 25 bine yakın hastaya ulaştıklarını belirten Kanlıada, şöyle devam etti:

“Bunların kaçının şu an hayatta olduğunu kaymakamlıklar biliyor. Bize gelip kayıt yaptıran ve ‘kanserim’ diyen hastaların sayısını biliyoruz ama bize hiç uğramadan yurt dışına ya da Güney Kıbrıs’a giden, hatta hastanelerimize hiç gelmeyen hastalar da var. Bu da gerçek sayının resmi rakamlardan daha fazla olduğunu gösteriyor.”

Kanlıada, istatistiklerin daha net ve düzenli tutulması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Pandemiden önce bir yasa vardı; istatistik yasasına göre özeldeki vakaların da Sağlık Bakanlığı’na bildirilmesi gerekiyordu. Ancak bu sayılar bugün çok net bilinmiyor ve açıklanmıyor. Bakanlığın istatistik bilgileri genellikle iki yılda bir açıklanıyor. Oysa bu rakamların güncel olması çok önemli.”

Kanlıada: Taramalar ulusal bir program haline gelmeli
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir