1. Haberler
  2. Kategorisiz
  3. Kıbrıs’ın tarihinden bir kesit

Kıbrıs’ın tarihinden bir kesit

Cemal Yetiş’in yeni kitabı ‘Kıbrıs Türklerinin Karşılaştığı En Büyük Tehlike’ yayımlandı

featured


Cemal Yetiş’in ‘Kıbrıs Türklerinin Karşılaştığı En Büyük Tehlike’ isimli kitabı yayımlandı.

144 sayfa olan kitap, anı ve belgesel türünde. 28 başlık altında toplanan kitapta, Kıbrıslı Türklerin adadaki varlığı; adanın Osmanlı devleti tarafından fethi; adanın İngilizlere kiralanması ve adada kronolojik sıraya göre yaşanan olaylar anlatılıyor. Kitapta ayrıca ada halkının sosyal, kültürel, din kültürü yaşamı da ele alındı.

Yetiş, 2015’te “Ermenek’ten Kıbrıs’a Göç Eden Büyük Dedem ve Sonrasında Kıbrıslı Türkler”, 2016’da “Osmanlı Devleti’nin Son Yıllarına Damgasını Vuran Kıbrıslı Türkler+Kıbrıslı Anılar ve Hikâyeleri” ve 2017’de “1975’ten İtibaren Yazdığım Makalelerden Seçmeler” adlı kitaplarını yayımladı.

Bugüne kadar yazdığı eserlerinde Kıbrıs adasını, halkı ve toplumu derinden etkileyen olayları kaleme almaya çaba gösteren yazar, son kitabında da bu çizgi üzerinde durdu.

Kitap, Osmanlı’nın adayı fethi ve padişah fermanıyla Anadolu’dan insanların adaya yerleştirilmesiyle başlıyor.

Adanın İngilizlere kiralanmasıyla yaşanan ‘din, dil ve ırk’ ayrımı, o dönemde önemli bir olay olarak kayıtlara geçmişti.

Cemal Yetiş, araştırmaları sonucu elde ettiği bilgileri kronolojik sırayla okuyucuya aktardı.

Birçok kaynaktan yararlandı

Cemal Yetiş, EOKA teşkilatı kurulduğunda 9 yaşındaydı. Bombaların patlamasına ve insanların ölümüne o yaşlarda bir anlam veremese de ilerleyen yıllarda savaşın gerçek yüzüyle tanıştı.

Çocukluk ve gençlik yılları Lefkoşa’da geçen yazar, bu topraklarda yaşanan eski olayları, gelecek nesle aktarmayı kendine görev edindi ve makaleler ve kitaplar yazmaya başladı.

Yetiş, “Ben ve benim yaşımdaki her Kıbrıslı Türk, bu olayların başından beri içindeydi. Bazen sevindik moral bulduk, bazen de çok üzüldük ve kendimizi çaresiz hissettik. Çocukluktan beri tarih dersine olan ilgim nedeniyle bu olayları da hep hafızama yazdım ve 1975 yılında, Amerika’nın Türkiye’ye uygulamaya başladığı askeri ambargo nedeniyle ilk makalemi yazdım. İlgi görmesi ve teşvikler üzerine ayda bir veya iki makale yazmaya devam ediyorum” dedi.

“Kıbrıslı Türklerin Karşılaştığı En Büyük Tehlike” isimli dördüncü kitabında yıllar boyunca edindiği bilgileri, gözlemlemlerini aktardığını söyleyen Yetiş, 1974 Barış Harekatı’ndan önce Kıbrıs Türk Yönetimi’nin çıkardığı bilgilendirici İngilizce kitaplardan, o zamanki Kıbrıs Türk Enformasyon Dairesi’ni çıkardığı haber bültenlerinden,  ansiklopedilerden ve internetteki bilgi kaynaklarından faydalandı.

İskan edilen bölgeler

Cemal Yetiş, kitabının Kıbrıslı Türklerin adadaki varlıkları ve 1571 yılında Osmanlı’nın adayı fetihiyle başladığını ifade ederek Anadolu’nun pek çok yöresinden Türk ailelerin padişahın fermanıyla adaya gelip köylere yerleştirildiklerini anlattı.

Yetiş, şöyle devam etti:

“Adaya gelenler önceleri boş köylere yerleştirildi. Daha sonra Rumların yaşadıkları köylerdeki boş evlerde iskan yapılmış ve böylece karma köyler ortaya çıkmıştır. İskan edilen boş ve karma köylerin eski isimleri aynen muhafaza edilmiş, yeni yapılan yerleşim yerlerine ise Türkçe isimler verilmiştir. Plansız şekilde boş evlere yerleştirilen Anadolu insanları, Rum ailelerle komşu oldu. Fakat ilerleyen zamanlarda güvenlik sorunu ve sıkıntılar ortaya çıktı”.

“Kıbrıs ebedi olarak bir Osmanlı toprağı kalacağı farz edilmişti” diyen Yetiş, araştırmalarında adaya hakim olan Osmanlı Devleti döneminde, 307 yıl boyunca hiçbir Türk’ün burnunun dahi kanamadığını ama 1878 yılında İngiltere’ye kiralanmasıyla sıkıntıların doğduğunu yazdı.

Göç eden Türkler

İngiliz dönemi, yeni sorunları da beraberinde getirdi. Cemal Yetiş, bu süreçten halkın nasıl etkilendiğini şu cümlelerle anlattı:

“Türk köyleri öğretmensiz ve din adamsız kalarak dillerini ve dinlerini unutacak hale gelmişlerdi. Yanlarındaki büyük Rum köyleri ise bunu fırsat bilerek bu Türkleri kendi okullarına almışlar ve dinlerini değiştirmeleri için de bin bir yola başvurmuşlardır.

Böylelikle birçok Türk, Türkçe’yi unutmuş… Bu durumda birçok Türkü kasabalara veya büyük Türk köylerine göç etmeye zorladı.

‘Kıbrıs Türklerinin Karşılaştığı En Büyük Tehlike’ kitabının ön sözünde de anlatıldığı gibi… 1974 Türk Barış Hârekatı sonrası adada bulunan tüm Kıbrıslı Türkler, kuzeyde toplandı. Ama yaşanılanların izleri o günlerde etkisini göstermekteydi. Yaşlı kesim kendi dilleri gibi Rumca’yı konuşuyordu”.

Yıpratma faaliyetleri

Cemal Yetiş, “Bu zorlu süreç sosyal hayat şartlarının insanlarımıza zorunlu olarak dayattığı ağır sonuçlardı” diyerek anlatmaya devam etti:

“Osmanlı döneminde plansız olarak yapılan istihdamları, Rumların Türklere karşı düzenledikleri planlı yıpratma faaliyetleri takip etti. Ve ne yazık ki üstü kapaklı olarak İngilizler bu olaylara göz yumdu. Yunanistan’ın da kışkırtmasıyla adanın her yanında, Türklere karşı sert tutumlar sergilemeye başlamış ve bazen de amaçlarının tüm Türkleri kesip adadan kovmak olduğunu açıkca ve çekinmeden söylemişlerdir. Bu şartlar altında İngilizler hiçbir zaman Rumlara karşı sert bir tutum içine girmemiştir”.

Yetiş kitabında birçok gerçek hikâyeye ve makalelere de yer verdi. Yetiş, bugün hâlâ toplum üzerinde o yıllara ait izler kaldığını ve bir daha yaşanmaması adına tarihin bilinmesi adına yazmaya devam edeceğini söyledi.

Kıbrıs’ın tarihinden bir kesit
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir