“ÜLKE CİDDİ GÖÇ ALDI”… Kıbrıs Türk Emlakçılar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Sadeghi, öğrenim için gelen öğrenci sayısında, özellikle otellerde çalışmak için Türkiye’den gelen işçi nüfusunda ve Rusya-Ukrayna savaşı ve İran’da yaşanan siyasi sorunlardan dolayı ülkeye ilginin arttığını söyleyerek, “Rusya, Ukrayna, İran, Kazakistan gibi ülkelerden belirgin bir şekilde göç aldık” dedi.
“2+1 DAİRENİN AYLIK KİRASI BİN STERLİNE KADAR ÇIKIYOR”… Sadeghi, ülkedeki nüfusun artmasına bağlı olarak konut ve kira bedellerinin de arttığını belirterek, 2+1 evlerin Girne’de kirasının 400-800 sterlin arası, Lefkoşa’da 300-500 sterlin, Gazimağusa’da 300-600 sterlin ve yabancı nüfusun yoğun olduğu İskele’de 500 sterlinden başlayıp bin sterline kadar yükseldiğini kaydetti.
“YERLİ İÇİN SATIN ALMA UNUTULDU”… Hüseyin Sadeghi, “Kiralıkta yoğunluk eşyalı evlerde. Eşyasız konutu yerel müşteriler ya da yeni evlenen çiftler talep ediyor. Ancak ne yazık ki gençlerimiz şu anda satın almayı unuttular, kiralamak dahi gençlerimize hayal olacak. Bunun için devlet, banka, inşaat ve emlak firmaları ile bir ekip oluşturularak yeni ev alacak gençlere yardım etmek ve bir yol açmak gerekiyor” diye konuştu.
Özel Haber – Cemre CEMALİ
KKTC ekonomisinin geldiği nokta nedeniyle ülkemizde kiralık ev bulmak kadar, bulunan evin kirasını karşılayabilmek de zorlaştı.
Türk Lirası’nın sürekli değer kaybetmesi nedeniyle kira ücreti TL olan ev bulmanın oldukça imkânsız hale geldiği KKTC’de, yükselen döviz kurlarına bağlı olarak mal sahiplerinin evlerini döviz cinsinden kiraya vermek istemesi kiracıların belini büktükçe büküyor.
Girne’de aylık ortalama bir konut kirası 400-850 sterlin arası değişirken, Lefkoşa’daki konut kiraları aylık 300- 600 sterlin arasında değer buluyor.
Öğrencilerin yoğun olduğu Gazimağusa’da aylık kiralar 400-600 sterlin arası farklılık gösterirken, yabancıların yoğun olarak ilgi gösterdiği İskele’de ise aylık konut kiraları 500-bin sterlin arasında.
Konu ile ilgili KIBRIS’a konuşan Kıbrıs Türk Emlakçılar Derneği (KTED) Yönetim Kurulu Üyesi Hüseyin Sadeghi, ülkedeki yabancı nüfusun oldukça yükseldiğini ve KKTC’nin belirgin bir şekilde göç aldığını söyleyerek, yapım inşaatın tamamen döviz üzerine endeksli olmasından dolayı maliyetlerin yükseldiğini dolayısıyla da konut fiyatları ve kiraların arttığını açıkladı. Sadeghi, şu anda ev satın almak bir yana gençler için konut kiralamanın dahi hayal olacağına dikkat çekerek, devlet tarafından ilk ev alacaklara uzun vadeli ve düşük faizli bir kredi de dile getirildiğini, bu konunun detaylı bir şekilde anlatılmaya muhtaç olduğunu kaydetti.
“Belirgin bir şekilde göç aldık”
Emlakçılar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Hüseyin Sadeghi, dövizin yükselmesine ek olarak ülkemize gelen nüfusun da oldukça yükseldiğini ifade ederek konut talebinde bir eksilme olmamasına karşın kiralık konutlara genelde yabancı ve yurt dışından gelen nüfus tarafından yoğun bir şekilde istek olduğunu belirtti.
Sadeghi, KKTC’ye öğrenim için gelen öğrenci sayısında artış olduğuna dikkat çekerek daha önceleri kapalı olan ancak şimdi faaliyete geçen ve yeni biten otellerde çalışmak için Türkiye’den gelen işçi nüfusunda da artış olduğunu kaydetti. Bunlara ek olarak Rusya-Ukrayna savaşı ve İran’da yaşanan siyasi sorunlardan dolayı da ülkemizin göç aldığını vurgulayan Sadeghi, “Rusya, Ukrayna, İran, Kazakistan gibi ülkelerden belirgin bir şekilde göç aldık” dedi.
Sadeghi, kira fiyatlarının pandemi döneminde arz talep dengesine bağlı olarak bariz bir şekilde düştüğünü hatırlatarak şimdilerde ise nüfusun arttığını buna bağlı olarak talebin de arttığını bu nedenle durumun tamamen tersine döndüğünü açıkladı.
“Konut fiyatları da kiralar da arttı”
Dövizdeki yükselişten dolayı konut kiralarının arttığını, pandemi sonrasında da malzeme temininden dolayı her şeyin fiyatının yükseldiğini ifade eden Sadeghi, “Ülkemizde yapım, inşaat tamamen döviz üzerine endekslendiği için maliyetler yükseldi, dolayısıyla konut fiyatları ve kiraları da arttı” vurgusu yaptı.
Sadeghi, 24-25 yıldır emlak sektörü içerisinde yer aldığını dile getirerek 20 yıldır uygulanan ancak son yıllarda uygulanmadığı için rahatsız olduğu bir konuya değindi.
Ülkemizde eşyalı bir konut kiralandığında 2 depozito, 1 kira ve emlakçıdan kiralandığı takdirde 1 komisyon alındığını ifade eden Sadeghi, eskiden mal sahibi tarafından ödenen kira komisyonunun son 4-5 yıldır tam tersine döndüğünü ve hizmet bedelinin kiracıdan alındığını açıkladı.
“Kira komisyonunda durum tersine döndü”
Sadeghi, “kiracıya bu kadar yüklenmemek gerektiğini düşünüyorum” vurgusu yaparak hizmet bedelinin (komisyonu) konut satışlarında satıcı tarafından karşılandığı gibi konut kiralamalarında da aynı durum söz konusuyken yaklaşık 5 yıldır durumun tam tersine döndüğüne işaret etti.
Bunun sebebinin ise ülkede ‘kaçak ve merdiven altı emlakçılık’ yapanlar olduğu gibi bunu güvence altına alacak yasanın olmamasına da bağlayan Sadeghi, bu kişilerin genelde ofisleri olmadığı gibi vergi dairesinden bir yükümlülükleri de olmadığına dikkat çekti.
Sadeghi, kaçak emlakçıların ‘zaten mal bulamıyoruz. Mal sahiplerine bu şekilde şirin görünelim. Siz bir şey ödemeyin biz karşı taraftan paramızı alacağız’ düşüncesinde olduklarını belirterek “Mal bulabilmenin tek çaresini bu olarak gördüler ve ülkemizde hizmet bedelinin tamamen kiracı tarafından karşılandığı bir alışkanlık yaratıldı” vurgusu yaptı.
“Aylık kiralar 300 GBP- 800 GBP arası”
Ülkemizde kiraların genel olarak konutuna göre değişiklik göstermekle birlikte aylık 300 GBP’den başlayarak 800 GBP’ye kadar değiştiğini açıklayan Sadeghi, 500 GBP ve üstündeki konutların genelde yabancılar tarafından ilgi gördüğünü kaydetti.
Sadeghi, bölgelere göre 2+1 ve 3+1 ev fiyatlarıyla ilgili şu bilgileri verdi:
“ 2+1 evler; Girne’de ortalama 400-800 GBP arası söz konusuyken, Lefkoşa’da 300-500 GBP arası. Mağusa’da 300-600 GBP arası iken İskele’de tamamen yabancılara yönelik bir pazarlama söz konusu olduğu için bu rakamlar 400-500 GBP’den başlayarak bin GBP’ye kadar yükseliyor. 3+1 evler ise Lefkoşa ve Mağusa merkezde fiyatlar 400-600 GBP arası, Girne’de 400-850 GBP arasında, İskele de ise 500-bin GBP arası.”
“Devlet kiralarda sübvanse sağlayacak”
Sadeghi, devletin açıkladığı “Ekonomik Paket” içerisinde yer alan döviz cinsinden yapılmış kira sözleşmelerinde %13, Türk Lirası cinsinden kira sözleşmelerinde %8 olan stopaj vergisinin, %3’ünün kiracıya iade edilmesine yönelik düzenleme yapılması ile ilgili kararı anımsatarak devletin kiralarda belli bir oranda sübvanse sağlayacağını ancak bunun ne şekilde, ne sıklıkla, nasıl bir şekilde yatırılacağını görmek gerektiğine dikkat çekti.
Bunun net bir şekilde açıklanması halinde Emlakçılar Birliği, Emlakçılar Derneği, Müteahhitler Birliği gibi paydaş birliklerin de gerek mal sahiplerini gerekse de kiracıları bu konuda net bir şekilde bilgilendirebileceklerini söyleyen Sadeghi, “ülkemizde maalesef ki kayıt altına alınmadan kiralanan yerler var. Genelde şahıstan şahısa ya da merdiven altı emlakçılar tarafından yapılan kiralamalarda müşteri de kiracı da sözleşmenin pullatılıp Vergi Dairesi’ne ibraz edilmesi noktasında aydınlatılmıyor. Devlet bu işleri kayıt altına alabilmek adına bu yola gitmiştir diye düşünüyorum” şeklinde konuştu.
“Kiralamak dahi hayal olacak”
Sadeghi, kiracı için yüzde 3 çok yeterli olmasa da devletin belirli bir rakamı ‘sübvanse ederek veya etmeye çalışarak’ bu durumu kayıt altına almaya çalışacağını düşündüğünün altını çizerek şöyle devam etti:
“Ülkemizde yoğunluk eşyalı evlerde. Eşyasız konutu genelde yerel müşteriler ya da yeni evlenen çiftler talep ediyor. Ancak ne yazık ki gençlerimiz şu anda satın almayı unuttular kiralamak dahi gençlerimize hayal olacak. Bunun için devlet, banka, inşaat ve emlak firmaları ile bir ekip oluşturularak yeni ev alacak gençlere yardım etmek ve bir yol açmak gerekiyor. Devlet tarafından ilk ev alacaklara uzun vadeli bir kredi, düşük faizli bir kredi de dile getirildi. Bunda da net bir açıklık getirilmesini bekliyoruz çünkü ne yazık ki ev fiyatları aldı başını gidiyor.”
Yorumlar kapalı.