“TAŞIYICILIK TESTİNİN ÖNEMİ BÜYÜK”… Aile Yasası’nda 1980 yılında yapılan değişiklikle nikah kıyacak olanlara taşıyıcılık testlerini yaptırma zorunluluğu getirildiğini ve bununda taşıyıcıların belirlenmesinde ve thalassemialı doğumların önüne geçilmesinde büyük rol oynadığına vurgu yapan Ahmet Varoğlu, bugün ülkemizde 150 thalassemi hastası olduğunu belirtti.
Erol KANLIADA
Thalassemia Derneği Başkanı Ahmet Varoğlu, ülkemizde thalassemialı doğumların günümüzde oldukça azaldığını ancak tedbiri de elden bırakmamak gerektiğini, çünkü hastalığın yeniden artış gösterebileceğini belirtti.
Dünyanın birçok ülkesinde görülen ve kalıtsal bir kan hastalığı olan thalassemia ile mücadele amacıyla derneklerinin 1978 yılında kurulduğunu ifade eden Başkan Ahmet Varoğlu, bugün derneğe kayıtlı 150 thalassemialı olduğunu vurguladı.
Bu hastalığın tedavisi ve önlenmesi konusunda derneğin yoğun çalışmalar yaptığını aktaran Varoğlu, kan sorunuyla beraber bazı zamanlarda ilaç temininde sorunlar yaşadıklarını belirtti.
Thalassemia hastalığının genetik bir rahatsızlık olduğunu anlatan Varoğlu, iki taşıyıcı bireyin evlenmesi halinde thalassemia hastası bebek doğum ihtimalinin %25 olduğunun altını çizdi.
En önemli konu kan nakli
Thalassemianın en büyük ana tedavisinin kan nakli olduğunu söyleyen Varoğlu, bu hastalığın, kemik iliğinin yeterince kan üretmemesinden kaynaklandığına vurgu yaptı.
Dolayısıyla bu hastalığı olan bireye üç haftada bir kan nakli yapılması gerektiğini vurgulayan Varoğlu, bireyin hemoglobin seviyesi normal değerlerde olabilmesi için bunun gerekli olduğunu belirtti.
Derneğin, kanın tedariki ve gerekli ilaç, araç gereçlerin tedariki konusunda uzun yıllar çalışmalar yaptığını vurgulayan Varoğlu, eskiden sıkıntının daha çok olduğunu ve hatta kimlerin taşıyıcı olduğu tespit edilemediğini anlattı.
1980 yılında Aile Yasası’nda yapılan bir değişiklikle, nikah kıyacak olanlara evlilik öncesi taşıyıcılık testleri yaptırma zorunluluğu getirildiğini belirten Varoğlu, “o tarihten beridir kişilerin taşıyıcı olup olmadıkları tespit ediliyor” dedi.
Bu zorunluluk sayesinde giderek thalassemia doğumlarının azaldığına dikkat çeken Varoğlu, bunun da kendileri için bir başarı olduğunu ve dünyada bunu yapan ilk ülke olduğumuzu vurguladı.
Thalassemia Merkezi’nin uzun çabalar sonrasında 1988 yılında açıldığını söyleyen Varoğlu, tüm thalassemialıların tek bir çatı altında tedavi almasının bu sayede gerçekleştiğinin altını çizdi.
Bundan önce ise özel kliniklerde kan alındığına dikkat çeken Varoğlu, “1988’den beridir tek çatı altında thalassemia hastaları tedavi alıyor ve hematoloji uzmanlarının kontrolünde tedavileri yapılıyor” dedi.
Varoğlu; “Thalassemianın yoğun olduğu ülkelerde bu sorunun çözüldüğünü düşünerek gerekli ihtiyaçlarımızı karşılamazsak hastalık tekrardan gündeme gelebilir” dedi.
“Kan sorunu halen çözülemedi”
Kan sorununun halen tamamen çözülemediğini ve bugün birçok thalassemia hastasının 35-40 yaşın üzerinde olduğunu vurgulayan Varoğlu, ülkemizde yeterli kan bağışının yapılmadığına dikkat çekti.
Thalassemia tedavi protokolüne göre hasta olan bireyin 3 haftada 1-2 ünite kan alması gerektiğine vurgu yapan Varoğlu, “bizim ülkemizde kan sorunu olduğu için 2 ünite bulamıyorlar ve tek ünite buluyorlar, bu tek ünite de yetersiz kalıyor ve bu durumda hemoglobin seviyesi yeterince yükselemiyor” dedi.
Varoğlu sözlerine şöyle devam etti:
“Hasta olan bireyler sırf bundan dolayı hastaneye daha sık gelmek zorunda kalıyorlar ve iki ünite kan alamadıkları için halsizlik, kalp çarpıntısı, güçsüzlük çekiyor ve normal hayatları etkileniyor. Hastaların hayatını normal olarak sürdürebilmesi için yeterli kan tedarikini alması lazım ve tedavilerinin de düzenli olarak yapması lazım, çünkü tedaviler çok önemlidir. Doktorlarımız tarafından bunlar çok iyi takip ediliyor. Hasta tedavisini alırsa sağlıklı herkes gibi uzun ömür sürdürebiliyor.”
Thalassemia nedir?
Thalassemia, dünyanın birçok ülkesinde görülen kalıtsal bir kan hastalığıdır. Akdeniz’i de içine alan bir kuşak içinde, İtalya, Yunanistan, İspanya, Kıbrıs, Türkiye’nin güney ve batı kıyıları, Pakistan, Hindistan, Uzak Doğu ve Batı Hindistan’da sıklıkla görülür. Dünyada yaklaşık 2 milyon taşıyıcı olduğu hesaplandı.
Thalassemia biçimleri:
Thalassemia Taşıyıcılığı (Thalassemia Minor): Bu bireyler tümüyle sağlıklıdırlar. Eğer her iki ebeveyn de thalassemia taşıyıcısı iseler, çocuklarına geçirdikleri thalassemia geni ile thalassemia hastalığına neden olabilirler.
Thalassemia Major (Akdeniz Anemisi, Akdeniz Kansızlığı, Cooley Anemisi veya Homozigot Beta Thalassemia): Bebeklikte başlayan, çok ciddi bir kan hastalığıdır. Bu çocuklar kendileri için gerekli olan hemoglobini yeterince yapamazlar. Kesin tedavisi olmayan bu hastalıkta sık kan transfüzyonlarına, tıbbi tedaviye ve kemik iliği nakline gerek duyulur.
Thalassemia Taşıyıcılığı: Thalassemia taşıyıcıları hasta değildirler, ancak bazılarında hafif bir kansızlık olabilir. Thalassemia taşıyıcılarının büyük bir çoğunluğu bu hastalığı taşıdıklarını bilmezler ancak thalassemia majorlu bir çocuk sahibi olduklarında; ya da özel bir kan testini yaptırdıklarında öğrenirler.
Thalassemia taşıyıcılarının alyuvarları, normalden daha küçüktür. Thalassemia taşıyıcılarında, normal kişilere göre Hemoglobin A2 miktarı daha yüksek düzeydedir. Thalassemia taşıyıcılığı, ebeveynden çocuklara geçirilebilir, kalıtsaldır, yaşam boyunca da devam eder. Thalassemia taşıyıcılığı, bulaşıcı bir hastalık değildir.
Thalassemia taşıyıcılığı için yapılacak özel test sıradan bir kan testi değildir ve ayrıca belirtilerek istenmelidir. Test iki safhada yapılır. Önce kırmızı kürecikler ölçülür, eğer küçük bulunursa o zaman HbA2 düzeyleri tayin edilir. HbA2 yüksekliği thalassemia minor için kesin bir kanıttır. Thalassemia taşıyıcısı hasta değildir. Bu nedenle de herhangi bir tıbbi tedaviye ihtiyaç göstermezler. Ancak bazı taşıyıcılarda var olan kansızlık belirtileri yanlışlıkla demir eksikliği düşünülerek, demir tedavisi verilebilir. O nedenle, kansızlık tedavisi alıp düzelmeyen kişilerde, beta thalassemia taşıyıcılık olasılığı düşünülmelidir.
Gen analizi: Ancak evlenecek bireylerin her ikisi de thalassemia taşıyıcısı ise, doğum öncesi tanı yöntemlerinin uygulanabilmesi için, gebelik öncesinde gen analizi yapılması gereklidir. Eğer ebeveynlerden biri thalassemia taşıyıcısı ve diğeri taşıyıcı değilse; çocuklarında thalassemia taşıyıcılığı %50 olasılıkla gerçekleşir. Çocukların hiç biri thalassemia major olmaz.
Thalassemia taşıyıcısı olanlar tamamen sağlıklıdır ve thalasemia taşıyıcılığını kendilerinden sonraki kuşaklara hiç farkında olmaksızın geçirirler. O nedenle, çocuklarınızın da taşıyıcı olabileceğini bilip, onları da taşıyıcılık testinden geçirmeniz gerekir.
Thalassemia Major: Esas tedavisi kan transfüzyonlarıdır. Her kan transfüzyonundan sonra verilen alyuvarlar yıkılmaya başlar. Bu yıkılmayla ortaya çıkan demir vücutta birikir. Eğer demir vücuttan atılmayacak olursa, karaciğer, kalp ve vücudun diğer kısımlarında birikerek önemli bozukluklara yol açar.
Demir birikimine engel olmak için demir bağlayıcı ilaçların ağızdan veya pompa yoluyla deri altına ömür boyu verilmesi gerekir. Thalassemia majorlu çocuklarda, uygun verici bulunması halinde Kemik İliği Transplantasyonu (KİT) başarıyla yapılabilir.
Uygun ve düzenli tedavi gören thalassemia majorlu çocuklar çalışabilir, evlenebilir, hatta çocuk sahibi olabilirler.



















Yorumlar kapalı.