Sokağa terk edilen ve serbestçe üreyip gruplar oluşturan sahipsiz köpekler, sadece insanlara değil, tabiata da ciddi zararlar veriyor
“Köpeğin yeri, insanın yanıdır”
“KÖPEK, DOĞANIN BİR PARÇASI DEĞİLDİR”…UKÜ akademisyeni, Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü Bilim Kurulu Üyesi Yrd. Doç. Dr. Nazım Kaşot, “İnsana yardımcı olması için meydana getirilen evcil köpek, doğanın bir parçası değildir. Köpeğin yeri, insanın yanıdır. Uzun süre beslediğim köpeklerimin doğada serbestçe dolaşmasına hiçbir zaman izin vermedim çünkü köpeğin yeri tabiat değildir” dedi. Bilim insanları da, köpeklerin 10’a yakın kuş ve hayvan türünün yok olmasına neden olduğunu, dünya çapında ve bazıları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan farklı 200 türü tehdit ettiğini belirtiyor.
“HAYVAN ÜRETİCİLERİNE ZARARI BÜYÜK”… Nazım Kaşot, “Köpek, sürü hayvanıdır ve sahipsiz kaldığında, birincil ataları kurtların davranışlarını sergilemeye başlar. Terk edilen köpekler, bir alfa önderliğinde sürüler oluşturur. Zamanla bu sürü büyür ve avlanmaya başlar. Bu yüzden doğal yaşam, evcil hayvanlar ve insan tehdit altındadır” dedi. Aç kalan sahipsiz köpeklerden oluşan sürülerin ilk durağının mandıralar olduğuna dikkat çeken Kaşot, her yıl çok sayıda koyun ve kuzusunu vahşileşmiş köpeklere kurban veren üreticilerin, bu uğurda atılacak adımlara maddi destek koyacağına inanç belirtti.
Ali ÇATAL
‘İnsanın en iyi dostu olarak bilinen köpekler, terk edildikleri sokak ve kırsalda vahşileşerek çoğalmaları sonucunda, doğal yaşam için tehdit unsuru haline gelmeye başladı.
Bilim insanları, köpeklerin 10’a yakın kuş ve hayvan türünün yok olmasında katkısı olduğunu söylüyor. Köpeklerin, kediler ve sıçanlardan sonra, insan eliyle ortaya çıkmış ‘üçüncü zararlı yırtıcı’ olduğu savunuluyor. Araştırmalara göre köpekler, dünya çapında ve bazıları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan farklı 200 türü tehdit ediyor.
UKÜ akademisyeni, Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü Bilim Kurulu Üyesi Yrd. Doç. Dr. Nazım Kaşot da evcil köpeğin ‘doğaya’ ait bir canlı olmadığını vurgularken, “Köpeğin yeri, insanın yanıdır. Tabiat değildir” ifadeleriyle, bilim insanlarının koydukları tavra destek belirtti.
Balıkesir bölgesinden kendilerine gönderilen üç bukalemunun, köpekler tarafından aynı gün içerisinde parçalandığını söyleyen Kaşot, “Köpekler, doğada olmamalıdır çünkü ekosistemler, yabani türlerden oluşur” dedi.
“Köpekler sürü hayvanıdır”
Köpeklerin, yapay seçilim ve çapraz eşleştirme yöntemiyle insan eliyle evrimleştirildiğini kaydeden Kaşot, “İnsana yardımcı olması için meydana getirilen evcil köpek, doğanın bir parçası değildir. Köpeğin yeri, insanın yanıdır. Uzun süre beslediğim köpeklerimin doğada serbestçe dolaşmasına hiçbir zaman izin vermedim çünkü köpeğin yeri tabiat değildir” dedi. Kaşot, evcil köpeklerin doğadaki varlığının, ekosistem için tehdit olduğunu belirtti.
“Köpek, sürü hayvanıdır ve sahipsiz kaldığında, birincil ataları kurtların davranışlarını sergilemeye başlar. Terk edilen köpekler, bir alfa önderliğinde sürüler oluşturur. Zamanla bu sürü büyür ve avlanmaya başlar. Bu noktadan itibaren de zaten hem doğal yaşam hem evcil hayvanlar hem de insan tehdit altındadır” diyen Kaşot, sokağa atılan köpeklerin, zaman içinde ‘predatör sürüleri’ haline geldiklerine işaret etti.
“Sorunun çözümü belli”
Kaşot, aynen kedilerde olduğu gibi, sokağa su ve mama koymanın veya itlafın bir çözüm olmadığını belirtti. Kaşot, “Yapılması gereken, hayvanseverlerin baskısıyla, yerel yönetimleri ‘barınak yapılması’ için zorlamak ve terk edilmiş bu canlıları, bu merkezlerde ‘hayvan yasasına ve hayvan sağlığına’ uygun ortamlarda ömürlerinin sonuna kadar yaşatmak” dedi.
Aç kalan ve sahipsiz köpeklerden oluşan sürülerin Kuzey Kıbrıs özelindeki ilk durağının mandıralar olduğu gerçeğine de parmak basan Kaşot, her yıl çok sayıda koyun ve kuzusunu vahşileşmiş köpeklere kurban veren küçükbaş hayvan üreticilerinin, bu uğurda atılacak adımlara maddi destek koyacağına da inanç belirtti.
Çevreciler: Popülasyon kontrol altına alınmalı
Çevreci gruplar, Şili’de yapılan bir araştırmanın sonuçlarına işaret ederek, “Vahşi doğada serbest dolaşan köpeklerin etkileri bir an önce kontrol altına alınmalı” çağrısı yaptı. Bahse konu gruplar, köpek sahiplerinin bu konudan haberdar olmadığını ve köpeklerini vahşi doğada serbest bırakmakta herhangi bir sorun görmediklerini de kaydediyor.
Araştırmacılardan Eduardo Silva-Rodriguez, BBC’ye verdiği bir röportajda,“Köpekler tarafından verilen hasarlar özellikle Şili’de farklı üç geyik ve köpekgiller familyasından bir memeli olan farklı üç canlı türünü tehlikeye atmaktan kayıt altına alındı” ifadelerini kullandı.
Vahşileşmiş köpeklerin doğal hayata oransal zararlarıysa yüzde 78,9 avlama/yok etme, yüzde 7 rahatsız edip göçe zorlama, yüzde 4,5 hastalık bulaştırma, yüzde 1,5 haksız rekabete neden olma ve yüzde 1 melezleşme/genetik yapıyı bozma şeklinde sıralanıyor.
“Bu sorun daha da büyüyecek”
Dünyada an itibarıyla 1 milyar evcil köpeğin yaşadığı düşünülüyor. Bunların bir kısmı sokaklarda yaşam mücadelesi verirken, bir kısmı da evlerde insana bağımlı şekilde yaşıyor. Bu köpeklerin, söz konusu çalışmaya konu olan bir diğer kısmı ise serbest kalıp veya bırakılıp vahşileşmiş ve evcil bir canlıdan ziyade doğadaki yırtıcıların karakteristiğini taşıyanlardan oluşuyor. Doğada belli bir süre kalıp vahşileşmiş bu köpekler için kesin bir sayı verilemese de çevreciler, bu türün sayısının her geçen gün arttığında hemfikir.
İstilacı Türler Uzmanı Piero Genovesi, BBC’ye yaptığı konuşmada, meselenin ‘zannedilenden de’ ciddi olduğunu belirtirken; “İnsan nüfusu arttıkça, köpek nüfusu da artıyor ve bu sorun da gittikçe büyüyor ve büyüyecek de” şeklinde görüş belirtti.
En ciddi tehdit Asya’da
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği tarafından hazırlanıp yayımlanan ‘risk altındaki türler’ listesine göre, vahşi ve serbest dolaşan köpeklerin tehdit ettiği 200 türden 30’u ‘ciddi biçimde’ tehlike altında, 71’i tehlike altında, 87’si ise ‘kırılgan’ durumda. Köpeklerin tehdit ettiği türlerin yarısı memeli, 78’i kuş, 22’si sürüngen, 3’ü de amfibi.
Biyolojik Koruma’nın, sonuçlarını kamuoyuyla paylaştığı araştırmaya göre ise bu durumdan en çok etkilenen bölgeler Asya, Orta ve Güney Amerika, Karayipler ile Okyanusya’nın belli bölgeleri olarak kayda geçiyor.
Uzmanlara göre, sorunun en büyük kaynağı da ne yazık ki terk edilen ve/veya serbestçe dolaşmasına izin verilen köpekler. Köpeklerin vahşi doğayı beş şekilde etkilediği, uzmanlar tarafından şu ifadelerle dile getiriliyor:
“Bu canlılar, tabiatta yaşamak zorunda kaldıklarından, yırtıcı hayvanlara dönüşüp vahşi hayvanları öldürebiliyor. Ekosistemi bozuyor ve vahşi doğaya, tabiatta olmayan‘kente özgü’ hastalıkları taşıyor. Hayatta kalmak için avlanıyor ve zamanla vahşi hayvanlarla yarışarak tabiatta yine olmayan ‘alternatif’ fakat ‘istilacı’ bir türe dönüşüyor. Kurt ve çakal başta olmak üzere, kendilerine yakın başka türlerle üreyerek hem tabiata aykırı melez türler oluşturuyor hem de üremelerine müdahil oldukları türlerin popülasyonunu tehdit ediyor”.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre, Polonya’da bulunan Jagiellonian Üniversitesi’nden Izabela Wierzbowska, vahşi doğaya yerleştirdikleri kameralardan, köpeklerin belli türleri yediğini ve diğer yırtıcıların avlarını çaldıklarını tespit ettiklerini anlatıyor. Vahşileşmiş köpeklerin, kanguru gibi endemik canlıların yanı sıra soyu tehlikede türleri öldürdüğü de bazı videolar aracılığıyla sosyal medyada paylaşılıp izleniyor.
“Kurtların genetiği bozulacak”
Öte yandan, uzmanlara göre Avrupa’daki sorun ise diğer coğrafyalardan ‘biraz’ farklı zira vahşileşmiş köpeklerin, kurtlarla ürediklerinden endişe ediliyor. Vahşi Doğayı Koruma Derneği (WWF) çalışanı Moritz Klose, bu durumun da kurtlar için bir tehdit olduğunu söylüyor ve “Eğer durum böyle devam ederse, kurtların genetik saflığı bozulacak” sözleriyle, endişelerini dile getiriyor.
Bazı çevreler tarafından ‘çözüm’ olarak sunulan ‘serbest dolaşan vahşi köpeklerin öldürülmesi’ ise hem oldukça çelişkili görülüyor hem de birçok ülkede yasak.
Uluslararası İnsani Toplum Derneği (HSI) Dost Hayvanlar Başkan Yardımcısı Kelly O’Meara, “Köpek nüfusunu azaltmak için köpekleri öldürmek hem insani değil hem de çözüm değil. Bir bölgedeki köpek nüfusunu azaltınca, bir vakum etkisi oluşturuyorsunuz ve başka bir bölgeden yaşanan köpek göçüyle o boşluk derhal doluyor.
Daha insani yöntemlerle, nüfusu kontrollü olarak düşürmeye çalışmalıyız. Aşılama yapıp, köpekleri ve dolayısıyla vahşi doğayı hastalıklardan korumak veya kontrollü kısırlaştırma gibi yöntemler daha etkili” diyerek, çözüme farklı bir açıdan yaklaşıyor.



















Yorumlar kapalı.