Artun ÇAĞA
Bankacılık sektörünün en önemli fon kaynağı olan mevduat yılın ilk çeyreği itibarıyla yüzde 6,11 oranında artarak, 17 milyar 652 milyon 437 bin TL’ye yükseldi. KKTC Merkez Bankası’nın verilerine göre, 2016 sonunda bankalardaki mevduat miktarı 16 milyar 635 milyon 187 bin TL idi.
Uzun süredir sürekli artış eğilimi içerisinde olan mevduatta en dikkat çekici veri ise Yabancı Para (döviz) cinsinden mevduatın, Türk Parası (TL) cinsinden mevduatla farkını giderek artırması oldu. Geçen yılın ortasından itibaren TL mevduatını yakalayan döviz mevduat Kasım 2016’da ilk kez öne geçerken, Mart 2017 yılında aradaki farkı yüzde 2,6’ya çıkardı. Söz konusu artışın özellikle dövizlerin TL karşısındaki astronomik oranlardaki artışlar yanında, vatandaşın da birikimini dövize kaydırma eğilimi içerisinde olmasından kaynaklandığı tahmin ediliyor.
Merkez Bankası verileri, toplam mevduatın 8 milyar 302 milyon 260 bin liralık kısmının TL cinsinden hesaplarda, 9 milyar 350 milyon 177 bin TL’lik kısmının da döviz cinsinden hesaplarda tutulduğunu gösteriyor.
2016 sonunda bankalardaki mevduatın 8 milyar 058 milyon 511 bin TL’lik (yüzde 48,95) kısmının Türk Lirası, 8 milyar 576 milyon 676 bin TL’lik (yüzde 51,05) kısmının ise yabancı para olarak tutulduğu kayıtlara geçmişti.
Türk Lirası’nın yabancı para birimleri karşısındaki istikrarsız duruşu mevduat hesaplarını da büyük ölçüde etkiliyor. Mayıs 2016’da neredeyse Türk Parası (TP) ve Yabancı Para (YP) hesapları eşitlenirken (yüzde 50,06 TP, yüzde 49,94 YP) daha sonraki aylarda her iki mevduat türü paralel gitmeye başlamıştı. Kasım 2016’da ilk kez TP mevduatı geçen YP mevduat, artış eğilimini yılın ilk çeyreğinde de sürdürdü.
Tasarrufların S,75’i dövizde
Mevduatların yüzde 91,80’ini oluşturan tasarruf ve ticari mevduatların YP cinsinden hesaplarda tutulduğu ortaya çıktı. Mevduatın yüzde 73,05’i tasarruf mevduat, yüzde 18,75’i de ticari mevduat olarak kaydedildi.
KIBRIS Ekonomi’nin KKTCMB verilerini kullanarak yaptığı hesaplamalara göre, bankalardaki tasarruf mevduatının yüzde 53,75’i YP cinsi hesaplarda, 46,25’i de TP cinsi hesaplarda tutuluyor. Ayrıca, bankalardaki ticari mevduatın yüzde 40,85’i TP, yüzde 59,15’i de YP hesaplarda.
Ancak, ekonomi çevreleri döviz mevduatlarındaki artışın ne kadarının kurlardaki artıştan, ne kadarının döviz mevduatlarının tercih edilmesinden kaynaklandığının açıklanmadığına işaret ediyor.
Mevduatın türlerinin dağılımına bakıldığı zaman, 17.6 milyar TL’lik mevduatın 12 milyar 895 milyon 429 bin TL’lik kısmının (yüzde 73,05) tasarruf mevduatından oluştuğu görülüyor.
Mevduat türlerinde ikinci sırada 3 milyar 310 milyon 657 bin TL’lik tutar (yüzde 18,75) ile ticari mevduatın geldiği belirlenirken, resmi mevduat oranı yüzde 6,27, diğer mevduatın da yüzde 1,92’lik paya sahip.
Paralar 1 aylık vadede yoğunlaştı
Merkez Bankası verilerine göre mevduatın vade gruplarına göre dağılımında ilk sırayı, “Bir ay vadeli mevduat” alıyor. Tüm mevduat içinde yüzde 54,80’lik paya sahip olan bir ay vadeli mevduat 9 milyar 674 milyon 243 bin TL düzeyinde.
TP hesaplarda bir ay vadeli mevduat sürekli gerilemesine rağmen hala yüzde 53,30’luk payla YP hesapların üzerinde olması da ilginç bir veri olarak karşımıza çıktı. Finans çevreleri bir aylık mevduatın genellikle ihtiyat hesabı olduğunu ve “paraya her an ihtiyaç duyulabileceği” düşüncesiyle bu hesaplarda TL olarak tutulduğunu belirtiyor.
Ayrıca, üç ay vadeli mevduat 3 milyar 161 milyon TL ile yüzde 17,90 paya, vadesiz mevduat 2 milyar 480 milyon TL ile yüzde 14,55’lik paya, 1 yıl vadeli mevduat 1 milyar 612 milyon TL ile yüzde 9,13’lük paya ve 6 ay vadeli mevduat da 724 milyon TL ile yüzde 4,10’lık paya sahip.



















Yorumlar kapalı.