1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Mizah demokrasiyi geliştirir

Mizah demokrasiyi geliştirir

Ülke siyasetini farklı bir pencereden değerlendiren Neydi Olacağı ekibinden Mehmet Ekin Vaiz ve Hüda Avşaroğlu, politikaya giren herkesin mizaha alışması gerektiğini düşünüyor

featured


Ülkedeki siyasi olaylara mizahi açıdan yaklaşan Mehmet Ekin Vaiz ve Hüda Avşaroğlu, siyasi bir liderin mizahının yapılmasının, demokrasi anlamında ileri adım olduğunu ve politikaya soyunan herkesin buna alışması gerektiğini söyledi.

ONLAR ANLATIYOR- Emine DAVUT YİTMEN- Gizem ÖZGEÇ

“Neydi Olacağı” ekibinden Vaiz ve Avşaroğlu,10 yıldır siyasi mizahın içerisinde olduklarını ve insanların bu programın çizgisini anladıklarını ve kimseyi rencide etmeden programlarını sürdürdüklerini anlattı.

İkili, programları için malzeme kaynağının genelde iktidar oluğunu, siyasetçinin şahsi özelliği olamadığını ifade ederek, ülkedeki siyasetçiler arasında İrsen Küçük, Derviş Eroğlu, Ferdi Sabit Soyer gibi renkli kişilikler bulunduğuna dikkat çekti.

SORU: Mesleğin avukatlık. Neden mizahi yönü tercih ettin?

VAİZ: Avukatlıktan tamamen kopmuş değilim. Avukatlık mahkemede icra edilen bir meslek ancak adalet daha

farklı bir kavram. Adalet, her yerde olan bir şey. Neydi Olacağı’nın da ciddi bir adaleti olduğunu düşünüyorum. Yaptığınız, ürettiğiniz şey adil değilse, sizin yönlendireceğiniz şekilde haksızlığa uğratıyorsa zaten o mizah kendi değerini de kaybeder. Dolayısıyla yapığımız şey, adaletle ilgili. Avukatlık devam ediyor. Ofisimiz var ancak ben daha az zaman ayırıyorum. Bizim işimiz daha ziyade reklam ve kreatif departmanda. Genelde avukatlık monoton ve ciddi meslek olarak damgalanır ama orada da çok ciddi yaratıcılık gerektiren durumlar var.

SORU: Neydi Olacağı fikri nereden doğdu?

AVŞAROĞLU: Kuytu Köşelerin haber bültenini çekiyorduk. Gece saat 01.00’de Mehmet aradı. Neredesin? diye sordu, ben “Evdeyim” deyince , “Hazırlan, geliyorum” dedi. “Yarına bıraksak” diye soruyorum. “Yok sabah 10.00’da yayında olmamız lazım” diyor. Yeni bir program yapacağımızı, internetten yayınlanacağını ve günlük olacağını söyledi. Hellimli Demokrasi’yi önceden haftalık yapıyorduk. Bu kez kaç gün gidecek diye sordum. Neticede bir yılı devirdik.

SORU: Olaylara mizahi yaklaşıyorsunuz ve bazı kişiler kendileriyle ilgili espriler yapılmasını pek sevmez. Nasıl tepkiler alıyorsunuz?

VAİZ: Siyasilerle olan ilişkilerimiz yeni değil. Hellimli Demokrasi’yi de sayarsak, 2008’den beri neredeyse 10 yıldır bir şekilde siyasi mizahın içerisindeyiz ve insanlar bu programın çizgisini anladı. Kimseye hakaret etmeden, rencide etmeden yapıyoruz. Bir tahammül kültürü var. Bu demokrasi kültürü adına önemli bir şey ve geliştirmek gerekiyor.

SORU: Bu mizahi duygularınızı besleyen nedir? Siyaset mi yoksa her alan mı?

VAİZ: Charlie Chaplin’in bir sözü var; “Hayat yakın planda trajedi, genel planda komedidir ” diye… Elbette ülke, çok üzücü olaylar yaşıyor. Bazen öyle günler oluyor, program hazır olmasına rağmen yayınlamıyoruz. Kimsenin tebessüm edecek hali olmuyor. Ancak günün sonunda hayat bir şekilde devam ediyor. Bunu olabildiğince iyileştirmek adına mizahın bir rolü var. Az önce izlediğimiz video da aslında bir trajedi. 40 yıldır süren Kıbrıs görüşmeleri tam umutlanıyorken yine bitti. Bu bir trajedi. Bunu bir şekilde mizahla yoğurup sunmaya çalışıyoruz. Müzakereleri birkaç kez ata sporumuz olarak işledik. Hep devam ediyor. Aslında devam etmesinde de bir konsensüs sağlanmış. Bir ülke düşünün, telle ikiye bölündü ve iki taraftaki insanlar birbirinden nefret ediyor. Ancak bizde bu normalleşiyor. Bu durum, toplumun neleri normalleştirilebileceğinin en çarpıcı örneğidir. Bu aslında hemen hemen her alanda böyle.

“Doğal olmayan fotoğraflar bağırıyor”

SORU: Genelde siyasetin kahvehanelerde, meyhanelerde yapıldığını görüyoruz. Bu tarz seçim çalışmalarına nasıl bakarsınız?

AVŞAROĞLU: Bizim memlekette partilere göre seçim, meyhanede kazanılır. Örgüt başkanları toplanır, meyhaneye götürülür, projeler anlatılır ona göre destek istenir, belli başlı sözler verilir. O şekilde yürüyen bir sistem var.

VAİZ: Sosyal medyanın güçlenmesiyle birlikte belli bir trent başladı. Siyasi lider köye gider, o köyde mutlaka bir amca bulunur ve amcayı omzundan tutarak poz verilir. Halka dokunmak gibi bir felsefe var ve siyasetçi amcayı tutarak, “Çek, çek” diyerek poz verir. Bazı fotoğraflar o doğallığın içinde çıkmış olabilir ama buradan siyasetçilere seslenmek istiyorum; “Doğal olmayanlar bağırıyor, amcayı burada zorla tuttuk” diyor. İnsanlar bir yerden sonra buna reaksiyon gösterecek diye düşünüyorum. Köye, kahvedekileri artık ellemeyin diye tabela asacaklar…

SORU: Son olarak, Nesdersa Olsun başladı ve onu da Gülşen sunuyor…

VAİZ: 8 Mart’ta başladı. Ekibin de güçlenmesi bizim için önemliydi. Gülşen, Nesdersa Olsun’u kendisi hazırlayıp sunuyor. Ayrı bir dinamizmi var. Ülkedeki Top 10 çukuru yayınladılar. Malzeme çok. Neydi Olacağı’ndan biraz daha farklı bir çizgisi olacak. Tatlı bir rekabet yaratmak istedik…

“Yollardaki çukurlar nerdeyse krater oldu”

SORU: Söz yollardaki çukurlardan açılmışken, Lefkoşa’da en çok hangi çukurlara düşersiniz?

AVŞAROĞLU: En sevdiğim çukurlar Kızılbaş Kilisesi’nden, Deniz Plaza’ya giden yoldaki efsane çukurlardır. Artık neredeyse krater oldular. Sanırım o yol için ihaleye çıkıldı. O yolu hiç düz hatırlamıyorum.

VAİZ: Çukurlar konusunda bir kategori geliştirdik. En gıcık kaptığım çukur, kaçma şansın olmayan çukurdur. Kaçarsan kaza yaparsın; örneğin durağa girebilirsin. O çukura mecbur düşeceksin…

SORU: Bir dönem Arif Salih Kırdağ’la çalıştınız. Neden onunla çalışmak istediniz? Nasıl biri?

VAİZ: Arif Bey, bizim için tarihsel bir karakter. Belki bu ülke pek çok siyasi lider yetiştirecek ama hiçbiri Arif Bey gibi birçok seçime giden bir karakter olamayacak. Gerçekten nev-i şahsına münhasır bir insan. “Niye kampanyasını yaptık?” diye çok soru geldi. Siyasete ilişkin en büyük eleştirimiz şu: Partiler iktidar olanaklarına kavuşunca yozlaşıyor. Arif Salih Kırdağ, yozlaşma ihtimali olmayan tek lider çünkü hiç seçilmiyor. Oy da verdim; pişmanlık yok.

“İktidarda kim varsa bol malzeme verir”

SORU: En çok mizahını yapabildiğiniz siyasiler kimlerdir?

VAİZ: Bizim için asıl malzeme kaynağı iktidardır. Siyasetçinin şahsi özelliği değil. Çok renkli bir siyaset arenamız var. Sayın İrsen Küçük, bizim için çok renkli karakterdi. Seçim arifesinde bir saç boyası muhabbeti çıkmıştı. Derviş Eroğlu ile de vardı. 30 yıl başbakanlık yaptı; Kopenhag Zirvesi’nde muz bahçelerindeydi. Pek çok malzeme vardır. Ferdi Sabit Soyer’in meclis konuşmaları var. Ferdi Bey bir programa katıldığında belli başlı konuşma kalıpları var ve el hareketleri kullanıyor. Hellimli Demokrasi’de Soyer konuşurken el hareketlerini kullanarak konuşurken rap müzik yaptırmıştım.

AVŞAROĞLU: İktidarda kim varsa yaptıkları ve yapmadıklarıyla bol bol malzeme verir ve diğerlerine pek de bakacak fırsat bırakmaz. Bazen muhalefet vekillerinin açıklamaları veya davranışları, sosyal medyadaki paylaşımlarından da bir şeyler çıktığı zaman değerlendiriyoruz.

VAİZ: Yeni jenerasyon siyasetçilere baktığımızda Tufan Erhürman ve Kudret Özersay, siyasi karakter olarak çok fazla açık vermez. Bu ikili yeni, akademik, daha az açık veren liderler. Biz yine de malzemeyi bulacağız. Böyle daha kusursuz liderlerin mizahını yapmak zorlayıcıdır. Bir liderin mizahının yapılması, demokrasi anlamında ileri adımdır. Politikaya soyunan herkesin buna alışması lazım. Bizim de bunu objektif ve kişilik haklarını koruyarak yapmamız gerekiyor.

SORU: Babanın da bakanlık yapmış olmasından hareketle, sağlık sistemine bakacak olursak, bugün hastanede “Ateş düşürücü bile yok” deniyor. Ne düşünüyorsun?

VAİZ: Sağlık bizim evde hep gündemde. Vatandaşta iki tip doktor olgusu var. Bir tanesi, gerçekten ilgilenen

yani klinik veya devlet hastanesi ayrımı yapmayıp hastaya insan gibi muamele eden doktor. Bir de sadece para odaklı, “Kliğine gelirsen daha iyi olur” odaklı doktor. İşin Sağlık Bakanlığı ayağında maalesef genel hatlarıyla performansa dayalı bir yaptırım gücü yok. Örneğin, ikimiz doktoruz. Birimiz 100 hasta bakar, birimiz bir tane bile hasta bakmaz ama aynı maaşı alırız. Denetleyen yok, soran yok.

“Gülgün Hanım istifa ederse bir sonraki nöbette acile gideni Allah acısın”

SORU: Ülkede kalp hastalıkları çok yaygın. Kıbrıs sorunuyla ilgilenenler de hep kalplerinden muzdarip. Kıbrıs sorunu acaba kalbimize iyi gelmiyor mu?

VAİZ: Annemin (Gülgün Vaiz) ilginç bir istatistiği var. Annemin nöbetçi olduğu gecelerde, neredeyse bütün memleketin politikacıları kalbi teklemek suretiyle acil servise gidiyor. Annemin istifası konusuyla ilgili haberler çıkmıştı. Eğer istifa ederse bir sonraki nöbette gideni Allah acısın çünkü orada olamayacak. Annem üç kez istifa mektubunu yazdı diye beni aradı.

SORU: Ülkedeki hukuk sistemini nasıl görüyorsun?

VAİZ: En büyük sıkıntı, ağır aksak ilerlemesi. Bir davanın açılması, kazanılması, icra edilmesi, tahsil edilmesi uzun sürüyor. Bu konuda, yıllardır belli başlı yasal tadilatlar yapılmaya çalışıyor ama hem yargıç sayısı yetersiz hem de branş mahkemeleri yok. En önemli sözlerden biri “Geç gelen adalet, adalet değildir”. Tabii bu yine de mevcut yapıdaki olumlu yanları görmeye engel değil. Türkiye ile kıyasladığımız zaman, bizim hukuk sistemimiz görece daha iyi. Ancak bizimkinin de hantallığını aşması ve hızlanması lazım.

“İnsanlar ‘havam değişsin’ diye gittiği Güney’de yola çöp atmıyor”

SORU: Yolda etrafa atılan çöpler dikkatiniz çekiyor mu? Niye çevreyi kirletiyoruz? Bu ülkeyi sevemiyor muyuz? Ne düşünüyorsunuz?

AVŞAROĞLU: “Benim atmamla mı temiz kalacak” veya “Ben onu yerden aldığımda mı temizlenecek” böyle düşünülüyor. Öğrenilmiş çaresizlik de var. “Yapsam ne olacak yapmasam ne olacak. Ben elimi taşın altına koysam ne fark edecek” deniyor… Burada camı açıp poşetini atan insan, Güney’e geçtiğinde koltuğun yanına çöp poşeti koyuyor.

VAİZ: Güney Kıbrıs ilginç bir durumdur. İnsanlar, “Güney’e havam değişsin diye gidiyorum” diyor. Sadece alışveriş değil, terapi de… İnsanlar alışverişi bir eğlence olarak görüyor. Cumartesi öğleden sonra kendine vakit ayırma olarak görüyor. İnsan “Havası değişsin” diye gittiği yere çöp atmıyor. Denetim eksikliği ile alakalı vatandaşın birbirini uyarmamasıyla da alakalı… “Ben mi kötü olayım?” diye düşünüyor.

“Benim derdim, Güney Kıbrıs’tan tellerden Kuzey’e bakan çocuk bizden nefret etmesin”

SORU: Liderlere ve ülke siyasilerine vermek istediğiniz mesajlar nelerdir?

VAİZ: İnsanlar, Sayın Akıncı’yla ilgili çözümü zorlayalım diye yorum yapıyorlar. Benim tek diyeceğim  “Sayın Cumhurbaşkanım maraz etmeyin. Elinizden geleni yaptınız”. Hiçbir fedakârlıktan kaçmadan, hatta bana göre fazladan alttan alarak, bir şekilde ara yol bulmaya çalışarak her şey yapıldı. Biz “Çözüm olmasın” temennisini edecek insanlar değiliz. Ancak illa ki çözüm olsun diye de bazı sosyolojik realiteleri de göz ardı edecek de değiliz. Kıbrıs sorununa bakış açım şudur: Telin iki tarafındaki insanların birbirinden nefret etmesi doğru değildir. İlle federasyon kurmaları gerekmez. Beraber aynı toprak parçasında yaşayan insanların birbirine asgari düzeyde sevgi beslemesi için uğraşalım diyorum. Bunun da yolu daha çok karşıdakini tanıma ve anlamadır. Konu sadece Kıbrıslı Türkler ve Rumlar değildir. Türkiye ve Güney Kıbrıs’ın da diyalog kurması lazım.

Bölgedeki istikrarı, insan hayatını, barışı hayatta tutabilmek için bir hareket planı düşünülmeli. Benim derdim, Güney Kıbrıs’tan tellerden Kuzey’e bakan çocuk bizden nefret etmesin. Bu taraftan da Güney’e giden insan “Bana Rumlar saldıracak mı” diye düşünmesin.

Mecliste erken seçim gündemdedir. Bir yıl içinde seçim var. Yeni seçim yasası yapıldı ve mecliste kaos var. Sanki yasayı Hollanda yaptı ve bizimkiler çözemiyor. Ada genelinde oy verme olacağı için parti içi ve partiler arası bölgesel ittifakları merak ediyorum. UBP’nin Mağusa adayları ile CTP’nin Mağusa adayları “Gardaş, siz bizi görün, biz sizi görelim”, “Mesarya’da buluşalım, organize olalım, dağılalım” gibi faaliyetleri heyecanla bekliyorum.

AVŞAROĞLU: Güven Yaratıcı Önlem değil de aslında eylem önemli. İki toplumun birbirini daha fazla anlayabileceği, kaynaşabileceği durumları yaratmamız gerekiyor. Siyasilere gelince, eksiklerini, aksaklıklarını yüzde 10 biraz toparlasınlar, ona da razıyım.

Mizah demokrasiyi geliştirir
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir