1. Haberler
  2. Ekonomi
  3. Nitelikli istihdam yaratılamıyor

Nitelikli istihdam yaratılamıyor

Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçiliği’nin hazırladığı “2015 KKTC Ekonomi Durum Raporu”ndaki istihdam verileri, eğitim düzeyi yüksek bireylerde işsizlik oranlarının daha yüksek olduğunu gösteriyor.

featured


Ergül ERNUR

Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçiliği “Kalkınma ve Ekonomik İşbirliği Ofisi” adı altında “2015 KKTC Ekonomi Durum Raporu”nda ülkemizdeki istihdam durumu, önemli bir gerçeğin de kanıtı oldu.

Raporda, KKTC’de eğitim arttıkça işsizlik oranlarının düşmekle birlikte yüksek eğitimli nüfusun toplam işgücü içerisindeki payının yüksek olması ve yeterince nitelikli istihdam yaratılamaması nedenleriyle eğitim düzeyi yüksek bireylerde işsizlik oranlarının da yüksek seyrettiği vurgulandı.

Devlet Planlama Örgütü’nün nisan ayında paylaştığı son veriler ışığında 2014 yılında 103 bin 149 kişi olan istihdam, 2015 yılında 9 bin 662 kişi artarak 112 bin 811 kişiye yükseldi.

KKTC’de 2015 yılı itibarıyla çalışma çağındaki nüfus ise 239 bin 634 kişi…

2015 yılında KKTC’de kadın istihdamı yüzde 35,9 olarak kaydedilirken, erkek istihdamı yüzde 64,1 seviyesinde gerçekleşti.

KKTC’de hizmet sektörünün alt dağılımı incelendiğinde ise kamu yönetimi ve eğitimin KKTC’deki toplam istihdamın sırasıyla yüzde 12,3 ve yüzde 10,5’ini oluşturduğu, diğer bir ifadeyle KKTC’de çalışan her dört kişiden birinin kamu yönetimi veya eğitim alanında çalıştığı gözlemlendi.

Güney Kıbrıs ekonomisi 1.6 büyüdü

Raporda “küresel ekonomik gelişmeler ve Türkiye ekonomisi” başlığı altında yer alan bazı bilgiler şöyle:

“…GKRY ekonomisi 2014 yılında yüzde 2,3 oranındaki küçülmenin ardından 2015 yılında Troyka ile uygulanan memorandumun başarılı şekilde uygulanmasının etkisiyle beklentileri aşarak yüzde 1,6 büyümüştür. Bununla birlikte, bankacılık sektörü ile özel ve kamu borcunun yüksekliğinin yarattığı risklerin devam etmesi nedeniyle ekonomiye sirayet eden sıkıntıların tam anlamıyla aşıldığını söylemek için henüz erken olduğu değerlendirilmektedir. GKRY borç stokunun milli gelire oranı 2012 yılsonu değeri olan yüzde 79,3 seviyesinden 2013 yılsonu itibarıyla yüzde 102,5 seviyesine yükselmiş, 2014 ve 2015 yıllarında ise sırasıyla yüzde 108,2 ve yüzde 108,9 olarak gerçekleşmiştir. Ekonomideki daralmaya paralel olarak hızla yükselen işsizlik oranı 2014 yılında yüzde 16,1 iken 2015 yılındaki büyüme ile birlikte işsizlik oranı yüzde 14,9’a düşmüştür.

Aynı şekilde 2014 yılında yüzde 36 olan genç nüfus işsizlik oranı 2015 yılında yüzde 32,8’e düşmüştür.

KKTC ekonomisinde yüzde 4,5 oranında büyüme

KKTC ekonomisi, 2013-2015 Sürdürülebilir Ekonomiye Geçiş Programı döneminin üçüncü yılı olan 2015 yılında yüzde 4,5 oranında büyüme kaydetmiştir. Program döneminde ortalama büyüme oranı yüzde 3,5 olarak gerçekleşmiştir. Böylece program dönemi sonu olan 2015 yıl sonunda KKTC milli geliri 9,636 milyar TL seviyesine ulaşmıştır. Ekonomik aktivitede 2013 yılında gerçekleşen ivme kaybında; bir yandan yıl içerisinde gerçekleşen seçim sürecinin yarattığı belirsizlik etkili olurken, diğer yandan küresel ekonomiye ilişkin devam eden belirsizlik algısının yurtiçi üretim ve tüketim kararlarını olumsuz etkilemesinin belirleyici olduğu değerlendirilmektedir. 2014 yılında inşaat sektörü dışında milli geliri oluşturan tüm sektörler büyümeye pozitif katkı sağlayarak büyümenin yüzde 4,8 olarak gerçekleşmesini sağlamışlardır. İnşaat sektörü 2012 yılındaki yüzde 16’lık daralmanın ardından 2013 ve 2014 yılında da daralmaya devam etmiştir. 2014 yılında büyümeyi, içerisinde yükseköğretim sektörünü de bulunduran serbest meslek sektörü, sanayi ve tarım sektörleri sürüklemiştir.

Sektörlerdeki gelişme

DPÖ’nün son milli gelir güncellemesi çerçevesinde programın ilk iki yılında dolar cinsinden kişi başına düşen GSMH sırasıyla 15.302 dolar ve 14.942 dolar olarak geçekleşmiştir. 2015 yılında kişi başına düşen GSMH bir önceki seneye kıyasla dolar bazında gerileyerek 13.457 dolar seviyesine düşmüştür. Dolar cinsinden kişi başına milli gelirde gerçekleşen bu gerilemede Türk Lirası’nda yaşanan değer kaybı etkili olmuştur. DPÖ’nün Nisan 2015 tarihli tahminleri ışığında 2015 yılında tüm sektörlerin büyümeye pozitif katkı verdiği görülmektedir.

Önceki yıllarda daralan inşaat sektörü yüzde 12 gibi önemli bir büyüme kaydederek ekonominin büyümesinde en önemli rolü almıştır.

Tarım sektörü 2015 yılında yüzde 8,5 oranında büyüme ile istikrarsız trendinin pozitif yılını yaşamıştır. Turizm sektörü de potansiyelini kullanarak kendisinden beklenen yıllık büyüme oranı ortalamasını yakalamıştır (yüzde

6,1). 2015 yılında sanayi sektörü bir önceki yıla kıyasla yıllık bazda yüzde 5,5 oranında büyürken, sektörü oluşturan taş ocakçılığı, imalat sanayi ve elektrik-su alt sektörlerinde sırasıyla yüzde 3,2, yüzde 6,2 ve yüzde 3,5 seviyelerinde artış kaydedilmiştir. Ticaret sektörü, yükseköğretim ve turizm sektörlerinin ivmelemesiyle 2015 yılında makul bir büyüme oranı elde etmiştir.

Sonuç itibarıyla program dönemi boyunca reel milli gelirin toplamda yüzde 10,4 seviyesinde büyüdüğü ve bu oranın yıllık bazda ortalama yüzde 3,5 büyümeye tekabül ettiğini söylemek mümkündür. Milli gelirin yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan hizmet sektöründe 2015 yılında yüzde 3,5 oranında büyüme kaydedildiği tahmin edilmektedir. Alt sektörlerden toptan ve perakende ticaret sektöründe yüzde 4,7 oranında büyüme gerçekleşirken

turizm sektörünün son yıllara kıyasla bir miktar yavaşlayarak yüzde 6,1 seviyesinde büyüyeceği öngörülmektedir.

2015 yılında diğer önemli hizmet sektörlerinden ulaştırma ve haberleşme sektörü yüzde 3,7 oranındaki büyüme rakamı ile büyümenin altında kalırken mali sektör geçen yıla göre daha iyi bir performans göstererek yüzde 3,3 oranında büyüme kaydetmiştir.

Milli gelir içerisindeki payı yapısal olarak yüksek olan kamu hizmetleri 2015 yılında yüzde 1 büyüyerek nominal olarak 1,758 milyar TL seviyesine ulaşmıştır. Böylece sektörün milli gelir içerisindeki payı yüzde 20,3 olarak gerçekleşmiştir. Kamu sektörünün milli gelir içerisindeki payı 2010 yılından bu yana istikrarlı bir biçimde yüzde 20 seviyesinin altında iken son iki yıldır bu seviyenin üzerine çıkmıştır. Söz konusu oranın önümüzdeki yıllarda aşağı çekilebilmesi ekonominin ve kamu sektörünün yapısal dönüşümü açısından önem arz etmektedir.

2015 yılında tarım sektörünün payı yüzde 6,4 olarak tahmin edilmekte olup, bu oranın kuraklık sebebiyle aşağı revize edileceği tahmin edilmektedir. 2012 ve 2013 yıllarındaki daralmaların ardından inşaat sektörü toparlanmaya başlamış ve milli gelir içerisindeki payını yüzde 5’in üzerine çıkarmıştır. 2009 yılı ile 2015 yılına ilişkin sektörel dağılım incelendiğinde kamu hizmetlerinin yüksek payının azaldığı, katma değeri

yüksek, istihdam ve özel sektör yoğun olan ticaret ve turizm sektörlerinin payının ise arttığı gözlenmektedir.

İşsizlik oranlarında iyileşme

Devlet Planlama Örgütü’nün nisan ayında paylaştığı son veriler ışığında 2014 yılında 103 bin 149 kişi olan istihdam, 2015 yılında 9 bin 662 kişi artarak 112 bin 811 kişiye yükselmiştir. KKTC’de 2015 yılı itibarıyla çalışma çağındaki nüfus 239 bin 634 kişidir ve bunun yüzde 50,9’u işgücüne katılmaktadır.

2009 yılında yaşanan ekonomik kriz nedeniyle yüzde 12,4’e yükselen işsizlik oranı, 2010-2012 program döneminden itibaren istikrarlı bir şekilde gerilemektedir. 2015 yılsonu itibarıyla işsizliğin bir önceki yıla kıyasla 0,9 puan gerileyerek yüzde 7,4 seviyesinde gerçekleştiği tahmin edilmektedir.

Avrupa ekonomilerinde faiz indirimleri ve parasal genişleme adımlarının etkisiyle 2014 yılından itibaren ekonomik aktivitede bir toparlanma olmuş ve bölge ülkelerinin işsizlik oranlarında bir önceki yıla kıyasla bir miktar iyileşme gerçekleşmiştir.

Buna rağmen bölge ülkeleri arasındaki ayrışma devam etmektedir. Avrupa ekonomilerine kıyasla iyi durumda

bulunan Türkiye ve KKTC ekonomilerinde işgücüne katılım oranları halen arzu edilen seviyelerin altında seyretmektedir. KKTC’de işgücüne dâhil olmayanlar içinde en büyük grubu yüzde 30 civarındaki pay ile eğitime devam edenler oluşturmakta, bunu yüzde 20 pay ile emekliler ve ev işleriyle meşgul olanlar takip etmektedir. Türkiye’de ise özellikle kadın işgücüne katılma oranında yakalanan artış ile işgücüne katılım oranı 2015 yılında yüzde 51,1 seviyesine ulaşmıştır.

KKTC’de 2010 yılında yüzde 43,7’ye dek gerileyen istihdam oranı istikrarlı bir biçimde artarak 2015 yılsonu itibarıyla yüzde 47,1 seviyesine ulaşmıştır. 2015 yılında KKTC’de kadın istihdamı yüzde 35,9 olarak kaydedilirken, erkek istihdamı yüzde 64,1 seviyesinde gerçekleşmiştir. Ekonomik aktivitenin ciddi biçimde daraldığı GKRY ekonomisinde istihdam oranları, özellikle erkek istihdam oranı, 2014 yılına kadar belirgin bir biçimde düşmüş, 2015 yılında yükselme trendine girmiştir.

KKTC’de çalışan her dört kişiden biri kamu yönetimi veya eğitim alanında

İstihdamın detaylı sektörel dağılımı incelendiğinde 2015 yılı itibarıyla KKTC’de, tarım sektörünün toplam istihdamın yüzde 4,1’ini oluşturduğu gözlenmektedir. Sanayi sektörü istihdamı toplam istihdamın yüzde 10,2’sine karşılık gelirken, inşaat sektörü yüzde 7,5’lük pay almakta, kalan yüzde 78,2’lik pay ise hizmet sektöründe istihdam edilmektedir. Bu rakamlardan hareketle KKTC tarım sektöründeki yoğunlaşmanın GKRY’ye kıyasla daha yüksek olduğu diğer yandan sanayi ve inşaat sektörü istihdamlarında belirgin bir ayrım olmadığı gözlenmektedir.

KKTC’de hizmet sektörünün alt dağılımı incelendiğinde ise kamu yönetimi ve eğitimin KKTC’deki toplam istihdamın sırasıyla yüzde 12,3 ve yüzde 10,5’ini oluşturduğu, diğer bir ifadeyle KKTC’de çalışan her dört kişiden birinin kamu yönetimi veya eğitim alanında çalıştığı gözlenmektedir.

Kamuda ihtiyacın üzerinde istihdam yaratıldı

KKTC’de yükseköğretim sektöründe gerçekleşen büyümeye paralel eğitim sektörünün toplam istihdam içerisindeki payı artarak 2015 yılı itibarıyla yüzde 10,5’e ulaşmıştır. Benzer şekilde bir ada ülkesi olan ve eğitim sektörünün özellikle dil okulları vasıtasıyla gelişmiş olduğu Malta’da bu oran 2014’de yüzde 9,5 gerçekleşmiştir. Ekonomik krizin devam ettiği GKRY’de ise istihdam kayıpları ağırlıklı olarak özel sektör kaynaklı olduğu için toplam istihdam oranı düşerken kamu ile bağlantılı sektörlerin toplam istihdam içerisindeki payı artmaktadır. Diğer taraftan KKTC’de kamunun gereğinden büyük olmasının bir yansıması olarak kamu yönetimi ve savunma istihdamı tüm diğer ülkelerden belirgin bir biçimde ayrışmakta ve aynı zamanda kamu sektöründe bir politika aracı olarak ihtiyacın üzerinde istihdam yaratıldığına işaret etmektedir.

Bir önceki program döneminden itibaren azalma eğiliminde olan işsizlik oranı, geçen yıla kıyasla 0,9 puan gerileyerek 2015 yılını yüzde 7,4 seviyesinde tamamlamıştır. 2015 yılında işsizlik erkeklerde yüzde 6,5 kadınlarda ise yüzde 8,9 seviyesinde gerçekleşmiştir. KKTC’de eğitim arttıkça işsizlik oranları düşmekle birlikte yüksek eğitimli nüfusun toplam işgücü içerisindeki payının yüksek olması ve yeterince nitelikli istihdam yaratılamaması nedenleriyle eğitim düzeyi yüksek bireylerde işsizlik oranları yüksek seyretmektedir GKRY’de yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle işsizlik oranları 2014 yılına kadar artarak yüzde 16,1 seviyesine yükselmiştir.

2015 yılında ise işsizlik biraz düşüş göstererek 14,9 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde erkeklerde işsizlik yüzde 15, kadınlarda ise 14,8 olarak gerçekleşmiştir. Bu verilere göre GKRY reel sektörü ve istihdam piyasasının toparlanmaya başladığı ancak eski seviyesine gelmesinin zaman alacağı beklenmektedir. KKTC’de 2015 yılı itibarıyla genç nüfus işsizlik oranı yüzde 19,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. GKRY’de aynı oran 2011 yılı seviyesi olan yüzde 22,4’ten 2013 yılı itibarıyla yüzde 38,9’a yükselmiş, ekonomide devam eden toparlanma süreci ile bir miktar gerileyerek 2015 yılında yüzde 32,8’e düşmüştür. Türkiye’de ise söz konusu oran son güncellemeler ışığında yüzde 17 seviyesindedir.

 

 

Nitelikli istihdam yaratılamıyor
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir