1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Özçakır: Üniversiteler denetlenmeli

Özçakır: Üniversiteler denetlenmeli

featured


Vergi uzmanı Özçakır, KSTU’da yaşanan sahte diploma ve yolsuzluk olaylarının denetimsizlikten kaynaklandığını ifade etti ve yüksek öğretimde YÖDAK’tan bağımsız bir iç denetim mekanizmasının devreye girmesi gerektiğini söyledi:

 

Elif ŞEN ÇATAL

 

Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri Üniversitesi’nde (KSTU) yürütülen ‘sahte diploma ve yolsuzluk’ soruşturması gündemdeki yerini koruyor.

Ekonomist, vergi Uzmanı Kemal Özçakır, yüksek öğretimde bu tür olayların önüne geçebilmek için denetim mekanizmasının mutlaka devreye girmesi gerektiğini söyledi.

Özçakır, KSTU’da meydana gelen olayların ortaya çıkış nedenlerini ve neler yapılması gerektiğini Kıbrıs muhabirine değerlendirdi.

 

Yasa 2009’da devreye girdi

 

Yükseköğretimde son günlerde yaşanan olayların iç denetim eksikliğinden kaynaklandığını dile getiren Özçakır, 30 Mart 2009 yılında Yükseköğretim Kurumları Mali Düzenleme Yasası’nın, Cumhurbaşkanı’nın onayıyla devreye girdiğini ancak denetim olmaması nedeniyle yasanın suiistimal edildiğini söyledi.

Özçakır, yasa kapsamında yükseköğretim kurumlarına vergi muafiyetiyle ilgili birçok hak tanındığını ifade ederek, tüm bu muafiyetlerin yükseköğretim sektörünü daha ileriye taşımak ve uluslararası arenada rekabet edilebilirliği güçlendirmek için yapıldığını ifade etti. Özçakır, gelinen süreçte yaşanılanlara bakıldığında ise ortaya çıkan iç denetim eksikliği nedeniyle yasanın tanıdığı hakların suiistimal edilerek suç işlenir noktaya gelindiğini kaydetti.

Aynı yasada 2010 ve 2015 yıllarında bazı değişikliklere gidildiğini anlatan Özçakır, yüksek öğretim kurumlarına, ilgili yasayla birçok muafiyetin sağlandığını söyledi. Muafiyetlerle ilgili bilgiler de paylaşan Özçakır, bunları şöyle sıraladı:

   “ * Yüksek öğretim kurumlarının ithal edip envanterine kaydedeceği amortismana tabi döşeme ve demirbaş, makine ve teçhizat, motorlu araçlar, yatırım malları, bilimsel araştırma amaçlı sarf malzemeleri ile kullanılan diğer ara malzemeler, Gümrük ve İstihsal Yasası’nda belirlenen gümrük vergisi ile resim, harç ve fonlardan muaftır.

* Yüksek öğretim kurumlarının, münhasıran yüksek öğretime yönelik faaliyetlerinden oluşan kârları, gelir vergisinden ve kurumlar vergisinden muaftır.

   * Yüksek öğretim kurumları, kendi adlarına yapılacak her türlü taşınmaz mal, kayıt, devir ve tapu işlemleri sırasında Tapu ve Kadastro Dairesi (Harçlar ve Ücretler) Yasası ile ödenmesi öngörülen harçlardan muaftır.

* Yüksek öğretim kurumları, belediyelere ödenen Taşınmaz Mal Vergisi ile Belediyeler Yasası ve Yollar ve Binalar Düzenleme Yasası kuralları uyarınca ödemeleri gereken her türlü alt yapı, inşaat, bina ve tesislerle ilgili ödemeleri gereken tüm fon, vergi, resim ve harç ile inşaat ruhsat ve izin vergisinden muaftır.

   * Yüksek öğretim kurumları, Hazine Malları Yasası’na ve bunun altında çıkarılan Devlet İhale Tüzüğü’ne ve Taşınmaz Hazine Malları (Kiralama ve Değerlendirme) Yasası’na bağlı değildir. Mal ve hizmetlerin satın alınması, inşaat ve yatırımların ne şekilde ihale edileceği kendi kuruluş tüzüklerinde veya iç mevzuatlarında belirlenir.

*  Yüksek öğretim kurumlarının yetkili kurulları tarafından vakıf kurulmasına karar verilmesi halinde, bu vakıf, Evkaf ve Vakıflar Yasası altında çıkarılan 1957 Evkaf Dairesi (Harçlar Tayini) Nizamnamesi’nde belirtilen harçlardan muaftır.

   * Yüksek öğretim kurumlarının enerji, su ve atık yönetimi ihtiyaçlarının giderilmesi için alınacak her türlü ekipman ve makineler ile malzemeler, gümrük vergilerinden ve Katma Değer Vergisi dışındaki her türlü vergi, resim, harç ve fonlardan muaftır.

*  Güneş ve rüzgar enerjisi gibi alternatif enerji kaynakları kullanılmak suretiyle enerji üretimi ve üretilen enerjinin şebekeye aktarımı ve kullanımı halinde yüksek öğretim kurumlarına devletçe teşvik verilir.

   *  Yüksek öğretim kurumları ve bu kurumlarda çalışan yabancı uyruklu öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve bu kişilerin birinci derecedeki yakınları, çalışma izinleri, oturma izinleri ve sağlık raporları için devlete ödemeleri gereken vergi, resim ve harçtan muaftır.

* Gerçek veya tüzel kişilerin yüksek öğretim kurumlarına yapacağı her türlü taşınmaz mal veya mali yardım ve bağışlar, bildirilecek gelirden, Gelir Vergisi Yasası kuralları çerçevesinde indirilir.

   * Yüksek öğretim kurumlarının dış temsilciliklerde ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde düzenledikleri kağıt, belge ve sair enstrümanlar, damga pulu mükellefiyetlerinden ve Pul Yasası altında alınması gereken vergilerden muaftır.

* Yüksek öğretim kurumlarında her seferinde üç günü geçmemek şartıyla ders vermek, araştırma yapmak, seminer, konferans vermek ve panele katılmak amacıyla Türkiye’den veya üçüncü ülkelerden hava ve deniz yolu ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne gelen öğretim üyeleri, uçak bilet bedelleri veya gemi bilet bedelleri üzerinden alınan her türlü vergi, resim, harç ve fonlardan muaftır.

   * Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki tüm üniversitelerin tıp fakültelerine bağlı hastaneler için sağlık amaçlı alınacak ekipman, araç ve gereçler, Gümrük ve İstihsal Yasası’nda belirlenen gümrük vergisi ile resim, harç ve fonlardan muaftır.”

Özçakır, yasada, sıralanan tüm muafiyetlerden yararlanmak için Gelir ve Vergi Dairesi’nden onay alınması şartının da altını çizerek, denetim konusunun önemine vurgu yaptı.

 

“Kişisel kazanç sağlandı”

 

İlgili yasanın Bakanlar Kurulu tarafından Maliye Bakanlığı tarafından yürütüldüğünü dile getiren Özçakır, KSTU’da yürütülen soruşturma kapsamında ortaya çıkan bulguların, vergi mevzuatının dışına çıkıldığı, yasanın suiistimal edildiği ve sahte faturalarla yolsuzluk yapıldığı yönünde olduğunu dile getirdi.

Özçakır, “KSTU Mütevelli Heyeti ve üniversitenin yöneticileri, kurumun gelirini, kendi amaç ve çıkarları doğrultusunda kullanarak yine kendi kurdukları şirketler üzerinden kişisel kazanç sağladılar.” şeklinde konuştu.

 

“Yaşananlar denetim eksikliğinden kaynaklı”

 

“Mal hizmet alımında yolsuzluk yaptılar; usulsüzlük ve yolsuzluk yaptılar. Teşvikte öngörülenler ve muafiyetleri kurum adına değil, kendi isimleriyle şahsi menfaat sağladılar.” diyen Kemal Özçakır, ortaya çıkan tablonun mevzuata uygun denetimlerin yapılmaması nedeniyle yaşandığını savundu.

Özçakır, gerek sahte diploma, gerekse usulsüz alım- satımda yaşananların, iç denetim mekanizmasının olmamasından kaynaklandığını vurgulayarak, 2009’da geçen yasanın nasıl suiistimal edildiğini kamuoyunun da gördüğünü ifade etti.

 

“İç denetim devreye girmeli”

 

Siyasi mekanizmanın dışında iç denetim mekanizmasının devreye girmesiyle yaşanan sorunların bir daha tekrar etmeyeceğine inandığını belirten Özçakır, “İç denetim ne kadar bağımsız ve etkin olursa, iç denetime dayanan dış denetim de o kadar güçlü olur.” ifadesini kullandı.

Yaşanan olayların ardından Meclis’te Yükseköğrenim Kurumlarının Faaliyetlerinin İdari ve Mali Denetim Sistemini ve YÖDAK’ın araştırılmasına ilişkin komite kurulduğunu hatırlatan Özçakır, gelinen noktada Vergi Dairesi müfettişlerinin devreye girmesi gerektiğini vurguladı.

 

“Maliye Bakanı ya da Başbakan talimat vermeli”

 

Kemal Özçakır, muafiyetler konusundaki yasanın Maliye Bakanlığı tarafından yürütüldüğünü yineleyerek, denetimlerin yapılabilmesi için Bakanlar Kurulu adına Maliye Bakanı’nın talimat vermesi gerektiğini, aksi durumda Başbakan’ın harekete geçmesi gerektiğini belirtti. Tüm bu denetim mekanizmasının YÖDAK’tan bağımsız olarak ilerlemesi gerektiğini kaydeden Özçakır, YÖDAK için ise ayrı düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu bildirdi.

Özçakır: Üniversiteler denetlenmeli
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir