Ceren ÖZBİL
Ülkedeki gece kulüplerinde “konsomatristlerin yasaya aykırı bir şekilde seks işçisi olarak çalıştırıldığı”, “çalışma sırasında fiziksel şiddete maruz kaldığı” her ne kadar İçişleri Bakanlığı’nın 2018 yılının Nisan ayında hazırladığı Gece Kulüpleri Raporu’nda detaylı bir şekilde yer almış olsa da, buna rağmen bu güne kadar gece kulüplerinde yaşanan sorunları çözecek ciddi bir adım hâlâ atılmadı.
Yeni kurulan Ulusal Birlik Partisi (UBP)-Halkın Partisi (HP) hükümetin bu konuda yapacağı icraatlar merak ediliyor.
UBP-HP hükümeti programında gece kulüpleri ile ilgili “çalışma koşullarının düzeltileceğinden” söz ediliyor ve ilgili maddede “Gece kulüplerinde hukuksuz ve insan haklarını ihlal eden uygulamaların önüne geçilmesi için gerekli yasal düzenleme yapılacaktır. Bu bağlamda, kulüplerdeki çalışma koşulları iyileştirilecektir” şeklinde yer alıyor.
Ancak hükümet programında bu sorundan sadece iki cümle ile söz edilmesi özellikle kadın örgütlerinde ciddi bir endişeye yol açtı.
KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Bağımsızlık Yolu Meclis Üyesi Avukat Cansu Nazlı, Kadın Eğitimi Kolektifi Aktivisti Nermin Sontaş ve Baraka Kültür Merkezi Aktivisti Zekiye Şentürkler gece kulüpleri konusunda ülkede atılması gereken adımlar hakkında bilgi verdi.
Nazlı: Ceza Yasası’nda suç olmasına rağmen devlet göz yumuyor
Bağımsızlık Yolu Meclis Üyesi Avukat Cansu Nazlı, ülkede Ceza Yasası’na göre, fuhuş yaptırmanın ve fuhuş yapılmasına aracı olmanın açıkça bir suç olarak düzenlendiğini belirtti ancak yasal düzenlemeye rağmen her bölgede bulunan gece kulüplerinde fuhuş yaptırılmasına devletin göz yumduğunu anlattı.
Nazlı, gece kulüplerinde kadınların başta borç senedi imzalatılarak, kilit altında tutulduğunu ve polis tarafından pasaportlarına el konularak çalıştırıldıklarından burada seks işçiliği değil; seks köleliği koşullarının mevcut olduğunu belirtti.
Cansu Nazlı, Gece Kulüpleri ve Benzeri Eğlence Yerleri Yasası’na göre ülkemize ‘konsomatris’ olarak çalıştırılmak için getirilen kadınların görev tanımına göre cinsel yolla bulaşan hastalıklar testi yapılmasını gerektirecek bir durum olmamasına karşın bu yasayla düzenli olarak testten geçirilmesinin koşul konması devletin bu yasadışı faaliyete bilerek göz yumduğunu bize gösterdiğini söyledi.
“Hayatları bile güvende değil”
Gece kulüplerinde çalışan kadınların hayatlarının dahi güvende olmadığından söz eden Nazlı şu şekilde konuştu:
“Tüm bunlar yanında, gece kulübü sahiplerinin Lefkoşa sınırları içerisinde lisansları yenilenmediği için Lefkoşa Türk Belediyesi aleyhine Yüksek İdare Mahkemesi’nde açmış olduğu dava ile de, gece kulüplerinde fuhuş yaptırıldığı ve burada çalıştırılan kadınların rutin testler için hastaneye gittikleri zamanlarda kadınların bazılarının fiziksel zarara uğramış olduğu da mahkemenin gündemine gelmiştir.
Gece kulüplerinde çalıştırılan kadınların yaşama haklarının dahi güvende olmadığı, buralarda gerçekleşen ‘şüpheli kadın ölümleri’, kadın cinayetleriyle de tescillidir.
Ayrıca her yıl yayınlanan ABD İnsan Ticareti Raporu’nun Kıbrıs ile ilgili bölümünde gece kulüplerinde yaşanan hak ihlalleri ifşa edilmektedir.”
“Yeni hükümet programında legalize edilmesinden söz ediliyor”
Nazlı, 2018’in Nisan ayında yapılan Gece Kulüpleri Çalıştayı ardından bu konunun yapısal olarak çözümüyle ilgili hiçbir adım atılmadığını hatırlattı ve yeni kurulan hükümetin programında ise gece kulüplerinde hukuksuz ve insan haklarını ihlal edilen uygulamaların önüne geçilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılacağının yer aldığını belirtti.
“Gece kulüplerindeki gayrı insani çalışma ve yaşama koşulları hali hazırda pek çok yasaya ve insanlık onuruna aykırı iken tüm bunların yaşanıyor olması, konunun yalnızca yasal düzenlemeler yaparak çözülemeyeceğine işarettir. Salt olarak çeşitli yasalar geçirmeye odaklanılıp fiili durumun değişmesine yönelik adım atılmadığı takdirde mevcut durumu yalnızca yasalmış gibi gösterecek bir suret kazandırılmış olacaktır” diyen Nazlı, bunun da, gece kulüplerini sorununun çözümüne değil; yasa dışı olan bu uygulamanın legalize edilmesine hizmet edeceğini söyledi.
“Bunun adı kölelik”
Kadınların kilit altında tutulduğu, borçlandırıldığı, pasaportlarına polis tarafından el konulduğu, seyahat özgürlüğü bulunmadığı ve ücret, izin, emeklilik gibi hiçbir çalışma ve sosyal güvenlik hakkından yararlanamadıkları koşullarda çalışmasının insanlık dışı bir durum olduğunu söyleyen Nazlı bunun adının kölelik olduğunun altını çizdi.
Nazlı, “bu sebeple Bağımsızlık Yolu olarak, çözümün seks işçiliği söz konusuymuş gibi bunun yasallaşmasıyla değil, mafyatik, tekinsiz ve karanlık yerler olan gece kulüplerinin kapatılmasıyla mümkün olacağına ve seks kölelerinin gerçekten özgürlüklerine kavuşabileceğine inanıyoruz” dedi.
Sontaş: Gece kulüpleri ile ilgili yasaların iyileştirilmesi çözüm olmaz
Kadın Eğitimi Kolektifi Aktivisti Nermin Sontaş gece kulüplerinde hukuka uygun olmayan ve insan haklarını ihlal eden uygulamaları engellemek adına yapılacağı söylenen, seks işçiliği (köleliği) hakkındaki yasal düzenlemelerin sadece “sözde” kalacağına inandığını belirtti.
Sontaş, “geçtiğimiz sene yapılan Gece Kulüpleri Çalıştayı’na paydaş olarak gece kulübü sahiplerinin çağrılması gibi çarpık bir fikrin uygulanmasına şahit olduktan sonra, yasal düzenlemeler ne denli ‘iyi’ olursa olsun, hiçbir şekilde fayda sağlamayacağını görebiliyoruz. Seks köleliği, kadın özgürleşmesinin önüne aşılmaz bir duvar koymaktadır, bir an evvel bu duvar yıkılmalıdır. Gece kulüpleriyle ilgili yasaların iyileştirilmesi çözüm olamaz, gece kulüpleri tamamen kapatılmalıdır” şekilde konuştu.
Şentürkler: Gece kulüpleri kapatılmalı
Baraka Kültür Merkezi Aktivisti Zekiye Şentürkler, gece kulüplerinde seks kölesi olarak çalışan kadınların sadece konsomatris olarak işe alındıkları ve yine sadece konsomasyon yaptıkları konusunda artık halkı inandıramayacaklarını anlamaları gerektiğini söyledi.
Şentürkler bu konu hükümet programında yer alan madenin de gece kulüplerinin varlığını kabul etmiş bir madde olduğunu söyledi ve şu şekilde konuştu:
Sadece kağıt üzerinde kalacak ve büyük ihtimal gece kulübü işletmecileri ile teyitleşip hazırlanacak bu sözde yasal düzenlemelerin hiç bir değişiklik yaratmayacağı, yaratsa bile bunun hiç bir koşulda kabul edilemeyeceği aşikardır. Gece kulüplerinde kadınlar seks kölesi olarak hayati tehlike altında çalışmaktadır. Gece kulüplerinin ivedilikle kapatılması şarttır. Yasal düzenlemeler tamamen boş laflar, göstermelik uygulanmayacak uygulamalardır.
İçişleri Bakanlığı’nın 2018 yılının Nisan ayında yayınladığı raporun sonuç ve hedefler bölümü şu şekildeydi:
Konuyla doğrudan ilgili neredeyse tüm paydaşların etkin bir biçimde katıldığı Çalıştay’da, gerek yasal gerekse uygulamaya dair birçok önemli tespitler yapıldı ve bunların çözümüne dair kısa ve uzun vadeli öneriler sunuldu. Gece Kulüpleri ve Benzeri Eğlence Yerleri Yasası kapsamında ülkemize getirilen kadınların, yasada belirtilen konsomatris tanımı dışında, kulübüne gelen müşterilerle para karşılığı cinsel ilişkiye girdiği, çalışma ve barınma yerlerinin aynı olduğu, her hafta devlet hastanesinde zorunlu muayene oldukları, kısacası seks işçiliği yaptıkları ortaya konulmuştur. Ülkemizde seks işçiliğinin sadece gece kulüplerinde değil, ülkenin birçok yerinde var olduğu, mevcut yasal düzenlemelerin ve denetimlerin yetersizliği sebebi ile ihlal ve hukuksuzlukların ülkenin genelinde var olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durumun insan hakları ihlalleri ile insan ticaretine zemin hazırlayabileceği tespit edildiğinden kısa, orta ve uzun vadeli hedeflerle sonuç odaklı çalışma yapılması planlanmaktadır.
Kısa Vadeli Hedefler (İvedi)
İnsan Ticareti
Çalıştay’dan çıkan raporlar ışığında yasal düzenleme açısından KKTC’nde en büyük eksikliğin insan ticareti ile ilgili bir yasal düzenleme bulunmaması olduğu saptanmıştır. “Sınır aşan Organize Suçlarla Mücadele Sözleşmesi’’ ve bu sözleşmenin eki olan “İnsan Ticaretinin, Özellikle Kadınların ve Çocukların Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına ilişkin Protokol’’ meclisten 2018 yılının ilk yarısında geçmiş, iç hukukun bir parçası olmuştur. İnsan ticareti ile ilgili kısa vadede atılacak ilk adım, bu protokolde de belirtilen doğrultuda, ceza yasasında insan ticareti ve insan kaçakçılığı ile ilgili tanımların yapılmasıdır. Bu bağlamda bir yasa önerisi geçtiğimiz hafta meclise sunulmuştur.
İnsan ticareti ile ilgili bilgi ve yönlendirme içeren broşürlerin farklı dillerde hazırlanması, hazırlanan broşürde insan hakları ihlalinden ve insan ticaretinde mağdur kişilere destek olabilecek ilgili Dernek ve Sivil Toplum Örgütleri’nin iletişim adreslerinin yer alması, bu broşürlerin limanlarda, havalimanında ve kara gümrük kapılarında KKTC’ne farklı vize türleriyle giriş yapan kişilere verilmesi, insan ticareti ile ilgili broşür içeriğinin KKTC ile ilgili internet bilgilerinin bulunduğu sayfalara da eklenmesi planlanmaktadır.
Alo 157 Acil
Yardım Telefon Hattı’nın hayata geçirilmesi için çalışmalar başlayacak ve bu hattın, mesajla iletişim kurma kısmı da oluşturulacaktır. Oluşturulacak afiş ve broşürlerde Alo 157 hattı ile ilgili bilgi de bulundurulacaktır.
Konsomatrisler
Gece kulüplerinde ‘konsomatris’ adı altında çalışan kadınların aslında seks işçisi olarak çalıştığı bu çalıştayda birçok farklı veri ile ortaya koyulmuştur. Kadınların ilk olarak muayene için hastaneye götürüldükleri bilindiğinden, hastanede psikolog veya sosyal hizmetler uzmanı gibi bir yetkilinin istihdamı yapılarak çalışmaya gelen kadınlara çalışma koşulları, sağlık koşulları ve yasal hakları ile ilgili yazılı ve sözlü bilgi verilmesi ve herhangi bir insan hakları ihlali veya çalışma koşulları ile ilgili ters bir durumla karşılaştıklarında ulaşabilecekleri iletişim adresleri konusunda bu yetkilinin bilgi vermesinin sağlanması hedeflenmektedir.
Çalışan kadınlara Barolar Birliği ile işbirliği içerisinde ücretsiz avukat erişimi sağlanması da hedeflenmektedir. Çalışma Dairesi tarafından, ülkemize çalışmaya gelen kadınlarla yapılacak iş sözleşmeleri kendilerini koruyucu nitelikte ve kendi dillerinde olması için çalışma da başlatılmıştır.
Denetim
Kadınların sorunlarını daha rahat paylaşabilmeleri ve daha etkin denetim yapılabilmesi açısından, denetimlerin Gece Kulüpleri Komisyonu ile birlikte multi-disipliner bir ekip olarak yapılması ve devlet kurumlarını temsil eden kişilere ek olarak özellikle bir Sivil Toplum Örgütü elemanının ve bir de tercümanın denetim ekibine dahil olması hedeflenmektedir ve bu bağlamda yasal çalışma yapılmaktadır.
Eğitim
Yeraltında olan fuhşun bir bacağını da ülkeye öğrenci olarak gelen kişilerin oluşturduğu Çalıştay’da raporlanmıştır. Ülkeye son yıllarda giren öğrenciler kayıt altına alınmamıştır. KKTC’ye okuma amaçlı gelen, çoğunlukla yabancı uyruklu öğrencilerin kayıt dışı seks isçiliği yaptığı ve/veya yapmaya zorlandığı anlaşılmış, ancak koruyucu tedbirlerin ve sağlık kontrollerinin yapılmamasından ötürü gençler arasında cinsel yolla bulaşan
hastalıklarda ciddi artış olduğu anlaşılmıştır. Bu sorunun önlenmesi için sağlık kontrollerinin ve tedavi takibinin yapılmasını zorunlu kılacak düzenlemeler hazırlanmaya başlanmıştır.
Bununla birlikte, İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı Eylül ayında başlayacak bir düzenlemeyi hayata geçirecektir. Bu düzenleme ile öğrencilerin statüleri netleşecek ve ülkede kalmaları, çalışmak istemeleri halinde koşulları, kayıt yenileme ve dondurma keza okula devam edip etmediklerinin denetimi tüm bakanlıkların ortak veri tabanı ile ulaşılabilir ve denetlenebilir olacaktır. Öğrencilerin doğru bilgilendirilmesi açısından Doğu Akdeniz Üniversitesinde zorunlu olan oryantasyon eğitimi, KKTC’ndeki tüm üniversitelerde de zorunlu hale getirilmesi için çalışmalar yapılacaktır.
Orta Vadeli Hedefler
Ülkemizde mevcut durumda üniversite öğrencileri, seks işçileri, şiddete uğramış kadınlar, insan ticareti ve benzeri konularda mağdur olmuş kişiler için destek mekanizmaları yetersizdir. Buna yasalardaki boşluklar da eklenince mağdur olan kişileri koruyucu bir mekanizmadan bahsetmek mümkün değildir. Bu bağlamda gerek devlet kanadında gerekse üniversitelerde sosyal hizmetler uzmanı, psikolog ve/veya sağlıkçı istihdamının da zorunlu kılınacağı bir insan hakları birimi kurulması hedeflenmektedir.
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi tahtında ‘gender focal point’ (cinsiyet odak noktası)’in de işlevsel hale getirilmesi de bu çalışmalarda önemli bir katkı sağlayacaktır. Yasal olarak atılacak en öncelikli adım ise İnsan Ticareti ile Mücadele yasasını hayata geçirmek olacaktır. İnsan Hakları ve cinsel sağlık gibi konularda toplumsal bilincin yükseltilmesi açısından önceliğin eğitim sistemi olması kaçınılmazdır, bu bağlamda bu konuların eğitim müfredatında daha etkin bir yeri olması konusunda çalışmalar yapılacaktır.
Uzun Vadeli Hedefler
Uzun vadede seks işçiliğinin ülkemizde yasaklanması veya yasallaştırılması tartışmasının geliştirilerek bir karara varılması gerekmektedir. Eğer insan ticareti ile mücadele yasası geçtikten sonra diğer ülke modelleri de dikkate alınarak seks işçiliğinin yasallaşması yönünde bir karar alınırsa, seks işçilerinin çalıştığı gece kulüpleri ile genelevlerin ayrılması ve/veya bir ‘safe zone’ modeline geçilmesi hedeflenebilir. Bu konularla ilgili uzun soluklu bir vizyon ortaya konulması için hedefimiz sivil toplumdan paydaşların ve bilirkişilerin de dahil
olduğu bir çalışma grubu oluşturarak Çalıştay’dan çıkan rapor ışığında ülke için bu konuda bir çalışma yapılmasıdır.
Bu çalışma grubu bilimsel veriler ve dünya modelleri ışığında çalışacak, yer altındaki fuhşu önleme ile ilgili de planlama yapabilecek ve gerekirse hedeflerini ihtiyaç doğrultusunda geliştirecektir.



















Yorumlar kapalı.