Ali CANSU
Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği (KTNÜB) Başkanı Ali Alioğlu, Türkiye’den gelen suyun 2018 yılında Güzelyurt’taki narenciye bahçelerine verileceğinin açıklandığını hatırlatarak, düzenli sulamanın rekolteyi artıracağını söyledi. Alioğlu, bunun gerçekleşmesi halinde, rantabl verimle mevcut 35 bin dönümden elde edilecek 350 bin ton ürünün pazarlanmasında sorun yaşanmaması için adım atılması gerektiğini vurguladı
Alioğlu, üretimden çok, ürünün satılması için pazar bulunmasının daha önemli bir sorun olduğuna dikkat çekti.
Aldıkları bilgiye göre sulama suyu projesinin tamamlandığını ve ihaleye yakında çıkılacağını kaydeden Alioğlu, en kötü ihtimal olarak 2018’de suyun bahçelere akabileceğini, hatta bunun daha erken de olabileceğini öğrendiklerini belirtti.
Türkiye’den gelen suyun Güzelyurt’a ulaşması için konuyu yakından takip ettiklerini anlatan Alioğlu, suyun narenciye bahçelerine nasıl ulaşacağına dair kendilerine hiç kimsenin ulaşmadığını söyledi.
Alioğlu, belediyelerle yaşanan su krizinden dolayı 6-7 ay gibi bir gecikme yaşandığını, bunun da suyun toprakla buluşmasını geciktirdiğini iddia etti.
“350 bin ton nasıl pazarlanacak?”
Şu anda bölgede 35 bin dönüm narenciye bahçesi bulunduğunu ifade eden Alioğlu, Türkiye’den gelen su ile rantabl bir verime geçileceğini belirtti.
Avrupa’da narenciyede dönüm başı rekoltenin 8 ile 12 ton olduğunu, ortalamanın 10 ton olması halinde 35 bin dönüme göre 350 bin ton narenciye çıkacağını anlatan Alioğlu, “Bu yıl 110 bin ton narenciye ürünü çıktı. Bunu bile zor satıyoruz. Peki, 35 bin dönümden çıkacak 350 bin tonun pazarlaması nasıl olacak? Ben bunu soruyorum. Sadece üretim değil pazarlama bacağının da düşünülmesi gerekir” dedi.
“Doğrudan Gelir Desteği ödemelerini talep ettik”
Alioğlu, Doğrudan Gelir Desteği’nin ödemelerinin geçen yılki taksitlerin bittiğini bu yılki ödemenin ise ilk taksitinin yapıldığını ancak ikincisinin ödenmediğini söyledi.
Normalde, mayıs ve temmuz ayında desteğin ödenmesi gerekirken hiçbir zaman iki desteği aynı yıl alamadıklarını anlatan Alioğlu, bu yıl kalan 4 milyon TL alacakları olduğunu belirtti. Tarım Bakanı Nazım Çavuşoğlu ile ilgili bir görüşme yaptıklarını ifade eden Alioğlu, bakanın bu konuda bir çalışma yaptıktan sonra önümüzdeki hafta bir görüşme gerçekleştireceklerini kaydetti.
“Geçen yılki rekolte 110 bin oldu”
Geçtiğimiz yıl 110 bin tonluk bir rekolte olduğunu söyleyen Alioğlu, bölgede 35 bin dönüm narenciye olmasına karşın insanların beklentilerinin verim alma anlayışından uzak olduğunu belirtti.
Maliyetlerin yüksek olmasının narenciye sektöründe en önemli sorunlardan bir tanesi olduğunu anlatan Alioğlu, narenciye üreticisinin Türkiye’den gelen iki üç tüccarın eline bırakıldığını iddia etti. Bu yıl sektörde rekabet etme ve balans ayarı gören Cypfruvex’e yaklaşık 40 bin ton ürün verildiğini anlatan Alioğlu, “Cypfruvex’in eskisi gibi bir denge unsuru konumundan çıkarak siyasilerin arka bahçesi konumunda hareket ediyor. 42 yılın sonundaki karne aynen budur” dedi.
Alioğlu, Cypfruvex’in ürün kesimi yapılmadan önce fiyat açıklayarak denge unsuru olması gerekirken bunun yapılmadığını vurgulayarak, Cypfruvex’in pazarlamacısını yurt dışındaki fuarlara göndererek dünyadaki gelişmeleri takip etmesi gerektiğini söyledi. Yapacağı fizibilite çalışmasının bu günlerde tamamlanıp fiyat açıklanması gerektiğini ancak, bugüne kadar böyle bir sistemin olmadığını ifade eden Alioğlu, “Bugün kurumun ne kadar ürün alıp ne kadar ürün sıkacağını ve ne kadar paketleneceğinin belli olması gerekirdi. Şu anda böyle bir durum yok” dedi.
Valencia tonu 450-550 TL’den açıldı
Bu yıl valencianın tonunun 450 ile 550 TL’den açıldığını duyduklarını ve 1.5 ay sonra bu fiyatların daha yukarılara çekileceğini tahmin ettiklerini kaydeden Alioğlu, “Ülkemizde Tarım Bakanlığı yetkilileri şimdiden oturup 2016-2017 sezonu ile ilgili narenciyeden gelecek olan rekoltede bir öngörü yapıyor. Ancak bizi bu kadar zamandır bu toplantılara çağırmıyorlar. Sadece biz değil Tarım Dairesi ile bile istişare halinde değiller. Bize olup bittikten sonra sadece kağıdı gösterirler” dedi.
Tüccarın devletten aldığı teşvik primi ile öncelikli olarak ürünü beleş aldığını, geri kalanları kesim ve nakliyeye verdiğini kaydeden Alioğlu, böylece açıkça olayın içerisinde rant olduğunu, kedilerinin burada bir denge istediklerini söyledi.
“Bir dönümün yıllık maliyeti 2 bin 500 TL’dir”
Narenciye sektöründe valencianın bir dönümünün yıllık maliyetinin 2 bin 500 TL olduğunu kaydeden Alioğlu, bu rakamın dövize göre değiştiğini söyledi.
Bir üreticinin 2015-2016 sezonundaki istatistiksel raporuna göre 380 TL’ye ürününü sattığını ve üreticinin değil maliyet, kâr dahi etmediğini kaydeden Alioğlu, gelişmekte olan devletlerin önümüzdeki 20 yılda toprak ve su kavgalarının yaşanacağı bir döneme girildiğini belirtti. Tarımın artık stratejik önem taşıdığını anlatarak, dünya ülkelerinin tarımda hibe programları ve teşvikler gerçekleştirdiklerini kaydeden Alioğlu, “Üretim yapan vatandaşları kırsalda tutmaya çalışıyorlar. Üretim olmaz ise kırsaldaki vatandaşlar şehirlere akın edecek. Meclis’teki 50 milletvekili de bunun farkındadır. Bölge milletvekillerinden yeterli destek alamıyoruz” dedi.
“Farklı farklı partilerden milletvekili çıkabilirsiniz. Ama Meclis’e gidip parmakçı veya şakşakçı olmanın bir anlamı yoktur” diyen Alioğlu, altı milletvekilinin Meclis’te elini masaya vurması gerektiğini söyledi.
“Asil Nadir dönemi bölgenin altın yıllarıydı”
Tüm tarım sektöründe yeniden bir yapılandırma gerektiğini anlatan Alioğlu, 1980-1990 arasındaki Asil Nadir döneminde Güzelyurt’un altın yıllarını yaşadığını söyledi.
Alioğlu, o dönemlerde üreticinin para kazanıp huzur bulduğunu, devlet dairelerinde memurların memurluktan çıkıp Asil Nadir’in yanında çalıştıklarını hatırlatarak, “İşte bu devleti ufaltıp özel sektöre güç verme demektir” dedi.
O dönemde narenciyede rekoltenin yılda 270 bin tona çıktığını ve en yüksek sezonu olduğuna dikkat çeken Alioğlu, “O yıllarda üretici bahçesine daha iyi bakar ve toprağa sarılırdı. Sen toprağa ne verirsen toprak da sana onu geri verir. Çünkü, üreticiyi memnun eden cebine giren parasıdır. Üreticinin siyaseti, politikası yoktur” dedi.
Asil Nadir’in adaya tekrar geri dönmesinden sonra Güzelyurt’ta bir kıvılcım çaktığını, bir heyecan başladığını kaydeden Alioğlu, “Güzelyurt halkının Asil Nadir’e sahip çıkan, onu çok seven ve bağrına basan bir durumu vardır. Güzelyurt halkı onu bekliyor” dedi.
“Biz, Asil Nadir’in narenciye ile ilgili bir projesi olmasını bekliyoruz” diyen Alioğlu, kendileri ile bazı görüşmeler yaptıklarını, iyi niyet ve heyecanını gördüklerini, bölgeye yine altın dönemini yaşatmasını beklediklerini ifade ederek, “Ama burada oynanan çok büyük bir politik ve siyasi nedenlerden dolayı Güzelyurtlunun zenginleşip ülkeye hükmetmesini istemeyen bölgeler ve kesimler olduğunu ben çok iyi biliyorum” dedi.
Şu anda adanın en fazla iç ve dış göçünün Güzelyurt’ta yaşandığını anlatan Alioğlu, üretimin bir ülkenin ekonomisini ayakta tutan bir sektör olduğunu ve tarımdan gelen üretimin engellenmemesi gerektiğini, gerekirse kendilerinin de buna katkı koyabileceğini söyledi.
“50 binden 4 bin tona geriledik”
Alioğlu, greyfurtun yıllık rekoltesinin 50 bin tonlardan 4-5 bin tona gerileyip kilosu 25 kuruştan satıldığını, yafanın ise 20-30 bin tondan 4 bin tona gerilediğini, yine limonun da 50-60 binden 4 bin tona düştüğünü, valencianın ise 35 kuruştan satıldığını söyledi.
Şu anda narenciyeyi ayakta tutanın king mandalinadan gelen para olduğunu anlatan Alioğlu, son bir iki yıl içerisinde çeşitli limonlar ekildiğini, 3-4 yılda bunun gelişimini göreceklerini belirtti.
“Ürünü kötüleyen bakanlar var”
Ülkenin bir tarım politikası olmasının şart olduğunu ifade eden Alioğlu, bazı siyasiler ve bakanların televizyona çıkarak ‘kalitesiz bir ürünümüz vardır’ diyerek sektörü kötülediğini ifade ederek, “Bizim ürünümüz çok kalitelidir. Bir insan eğer kendi üretimini eleştirip kötülerse ben o kişiden ne bekleyebilirim?” dedi.
“Narenciye birlikleri birleşmeli”
Ali Alioğlu, bölgedeki üç narenciye birliğinin birleşmesi gerektiğini ve birliğinin ilkelerinden bir tanesinin bölünmüşlüğü ortadan kaldırmak olduğunu söyledi.
Bugüne kadar birliklerin birleştirilmesini önermelerine rağmen bunu gerçekleştiremediklerini ifade eden Alioğlu, “Ben kendilerini yine bir çatı altında toplanmaya çağırıyorum” dedi. Kendilerine federasyon kurulmasını teklif ettiklerini kaydeden Alioğlu, “Federasyon farklı farklı sektörlerden gelinirse gerçekleşir. Ama, aynı amacı güden üç tane birlik federasyon kuramaz. Gelin birleşelim, narenciyeyi birlikte savunalım” dedi.



















Yorumlar kapalı.