Okullar açıldı, öğrencilerin taşınması noktasında sıkıntılar ortaya çıktı. Toplu Taşımacılar Birliği Başkanı Akandere, öğrenci listelerinin gecikmesi ve eski tarifenin uygulamada olmasının sıkıntı yarattığını söyledi.
Sistem net değil… Başkan Akandere, hangi öğrencinin hangi güzergahtan hangi araçlarla taşınacağına dair net sistem bulunmadığını bu nedenle ailelerden veya öğrencilerden gelen bilgilerle liste yaptıklarını söyleyerek sistemin otomasyona kavuşturulması ve e-devlet üzerinden merkezi bir kayıt sisteminin kurulması gerektiğini söyledi.
Cemre CEMALİ
Öğrenci taşımacılığında her yıl yaşanan sorunlar bu yıl daha da görünür hale geldi.
Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı “kapsam dahilindeki” okullarda yapılan ücretsiz öğrenci taşımacılığında hem veliler hem de taşımacılar ciddi sorunlarla karşı karşıya.
Çocuğunun kamu taşımacılığından faydalanması isteyen ancak hangi bölgeye hangi aracın gideceğine dair bir bilgi bulamayan aileler okulun ilk günlerinde servis şoförlerinden bilgi almaya çalıştı.
Öğrenci Taşıma Tüzüğü’ne göre öğrencinin okula kaydını yaptırdıktan sonraki bir hafta içinde tüm “kapsam dahilinde” ve “kapsam haricinde” olan listelerin bakanlığa iletilmesi, bakanlığın da bu listeleri taşımacılara aktarması gerekiyor. Ancak bu süre yaklaşık 2 ayı buluyor ve geciken liste bildirimleri taşımacılara ciddi bir yük getiriyor.
Kıbrıs Türk Toplu Taşımacılar Birliği (KTTTB) Başkanı Beksan Bekir Akandere, uygulamada yaşanan aksaklıkları ve çözüm önerilerini KIBRIS’a anlattı.
Akandere, seçim yasakları ve geciken izin bildirimleri nedeniyle öğrencilerin izinsiz taşınmak zorunda kalındığını, bedelini ise kendi ceplerinden ödediklerini ifade ederek, öğrenci taşımacılığında kullanılan 2024 tarifesinin güncel maliyetler karşısında yetersiz kaldığını açıkladı.
“Veliler mutlaka sormalı”
KTTTB Başkanı Akandere, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarına yapılan ödenekli taşımacılıkla ilgili sistemin detaylarını anlatarak okulların “kapsam dahilinde” ve “kapsam haricinde” olmak üzere ikiye ayrıldığını belirtti.
Velilerin çocuklarını okula kaydettirirken bu ayrımı öğrenmeleri gerektiğini kaydeden Akandere, “Aileler okula kayıt yaptırırken ‘okul kapsam dahili mi, kapsam harici mi?’ diye sorması ve sözlü değil, yazılı bir taahhüt alması gerekiyor” dedi.
Akandere, kendi bölgesinde aynı statüde okul bulunduğu halde velinin özellikle farklı bir bölgede yer alan okulu tercih etmesi halinde taşımacılık ödeneğinden faydalanılamayacağına dikkat çekerek bu noktada “merkezleştirilmiş okullar” ile “sınavla öğrenci alan mesleki okullar” için taşımacılık ödemesi yapıldığını belirtti.
Bunu bir örnekle açıklayan Akandere, “Örneğin, Akdoğan’dan kapsam dahilinde olan çocuklar Lefkoşa okulları ve Lefkoşa Türk Maarif Koleji’dir. Aynı öğrenci İskele’deki koleje gitmek isterse, kapsam harici kabul edilir” dedi.
“Evine yakın, yürüme mesafesinde olan okul için taşımacılıktan faydalanılır mı?” sorusuna da yanıt veren Akandere, bunun bölgenin fiziki yapısına göre değiştiğini söyledi ve şöyle anlattı:
“Örneğin çift şerit yol vardır ve öğrencinin karşıdan karşıya geçmesi mümkün değildir. Bu tehlike arz ettiği için faydalanma imkanı var ve 0-11 kilometre kapsamında olan şehir içi taşımacılıktan yararlanabilir. Ancak bu her bölgede değil, sadece kapsam dahilinde olan okullarda geçerlidir” dedi.
“Listeler zamanında gelmiyor”
KTTTB Başkanı Akandere, ücretsiz öğrenci taşımacılığında en büyük sorunlardan birinin listelerin zamanında bildirilmemesi olduğunu ifade ederek mevcut Öğrenci Taşıma Tüzüğü’ne göre öğrencinin okula kaydını yaptırdığı günden sonraki bir hafta içinde tüm “kapsam dahilinde” ve “kapsam haricinde” olan listelerin bakanlığa iletilmesi, bakanlığın da bu listeleri taşımacılara aktarması gerektiğini hatırlattı.
Hangi öğrencilerin kapsam dahilinde, hangilerinin harici olduğunu bilmeleri gerektiğinin altını çizen Akandere, “Hızlıca sözleşmelerimizi yapıp ve alacağımız ücreti bilmemiz açısından bu önemli..
Böyle gecikmeler nedeniyle sözleşme aşamasına geldiğimizde kapsam harici olduğu ortaya çıkan öğrenciler olduğu ortaya çıkıyor. Biz o süreçte o öğrencileri ücretsiz taşımış oluyoruz. Bu da bizim için önemli bir sorundur” dedi.
Öğrenci sayısında yüzde 30 artış
Yeni eğitim-öğretim yılında yeni okulların açıldığını belirten Akandere, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan aldığı bilgiye göre “kapsam dahilinde” olan yaklaşık 165 okul bulunduğunu ifade etti ve şöyle devam etti:
“Geçen sene 28 bin toplam öğrenci vardı. Taşınan öğrenci sayısı yaklaşık 22 bindi. Bu sene öğrenci sayısının yüzde 30 oranında arttığı söyleniyor. Ancak otomasyon sistemi olmadığı için tam olarak bu istatistiki bilgiyi tutmamız mümkün değil. Okullar pazartesi açıldı ama listeler henüz bize bildirilmedi. Sözleşmeler kişi başı yapıldığı için tam rakam ancak o zaman ortaya çıkar” ifadelerini kullandı.
Akandere, öğrenci sayısındaki artışın birçok sebebi olduğunu dile getirerek “Bölgelerin büyümesi, nüfusun çoğalması gibi etkenler yanında maddi zorluklar da etkili. Özel okullarda eğitim gören çocuklarının ücretlerini ödemekte zorlanan aileler, çocuklarını devlet okullarına kaydırıyor. Bu da devlet okullarındaki öğrenci sayısındaki artışı doğrudan etkiliyor” dedi.
“2024 tarifesiyle taşımacılık yapıyoruz”
KTTTB Başkanı Beksan Bekir Akandere, öğrenci taşımacılığında kullanılan 2024 tarifesinin güncel maliyetler karşısında yetersiz kaldığını belirterek, “Bu fiyatlarla taşımacılık yapılması mümkün değil” dedi.
Akandere, taşımacıların ciddi ekonomik sıkıntılar yaşadığını ifade ederek, “Şu an biz 2024’ten kalma tarifeyle öğrenci taşımacılığı yapıyoruz. O günden bugüne her gider kalemimizde ciddi artış oldu. Maliyetlerimiz çok ciddi arttı. Mevcut şartlarda nitelikli ‘Şoför’ olan ve asgari ücretle çalışacak bir personel bulup çalıştırmak mümkün değil.” diye konuştu.
Taşımacıların en büyük sorunlarından birinin ücret artış sisteminin olmaması olduğuna vurgu yapan Akandere, “Asgari ücret yılda minimum iki kez artış gösteriyor ama biz herhangi bir artış alamıyoruz. Buna karşın seyrüsefer, T izni gibi ödemelerimiz asgari ücrete endeksli olarak otomatik artıyor. Taşımacılığın fiyatlandırıldığı kapsamda otomasyon sistemi yok, artış ancak izin makamının toplanıp karar üretmesiyle oluyor. Şu anda seçim yasakları var, izin kurulunun toplanması da mümkün değil. Bu da bizi çok zor durumda bırakıyor.” ifadelerini kullandı.
“5 bin 300 TL yeterli değil”
Akandere, şehir içi 0–11 kilometre taşımacılığında araç başına belirlenen standart fiyatın 5 bin 300 TL olduğunu söyleyerek bu rakamın taşımacılık için yetersiz olduğunu belirtti.
Bu ücretin yaklaşık üçte ikisinin personel gideri olduğunu kaydeden Akandere, “Mazot, araç yıpranması gibi giderler nerede? Dolayısıyla biz ciddi mağduriyet yaşıyoruz. 2024 yılından kalan yolcu öğrenci taşıma tarifesiyle bu işi yapmak mümkün değil. Ciddi zarar görüyoruz ama okullar açıldı, taşımacılık başladı. Bakanlar Kurulu’nun bu konuda karar üretme yetkisi var. Aksi halde konu kaosa sürüklenir.” Vurgusu yaptı.
“165 gün üzerinden hesapla yaşanmaz”
Akandere, eğitim-öğretim yılında maksimum 165–170 gün eğitim günü olduğunu ve bu süre için taşımacılık yapıldığını belirterek buna karşın taşımacıların yılın 365 günü personel gideri olduğuna dikkat çekti:
“165 gün için 5 bin 300 TL ile çarpıldığında aylık kalacak rakam 35 bin TL’dir. Bu parayla kimse hayatını idame ettiremez. Meslektaşlarımız giderlerini karşılayabilmek için bankalardan faizle borçlanıyor. Okullar açılmadan önce hatta bir yıl önceki sözleşme bazında taahhütlerin yapılarak, taşımacılara her ay ödeme yapılması gerekiyor. Bir sonraki yıl yeni sözleşme yapıldığında mahsuplaşarak sistem devam etmeli ki taşımacılar ödeme alabilsin” dedi.
“Seçim yasakları izinleri tıkıyor”
Akandere, öğrenci taşımacılığı hizmetinde hem izinlendirme hem de kapsam içi–dışı ayrımında yaşanan gecikmelerin taşımacıları zor durumda bıraktığının altını çizerek özellikle şu an içinde bulunduğumuz zaman diliminde uygulamada olan seçim yasaklarının süreci kilitlediğini savundu.
Her bölgenin kendine özgü sorunları olduğunun altını çizen Akandere, “Her bölgenin kendine özgü sorunları var. Bazı bölgelerde nüfus patlaması yaşanıyor ve öğrenci iznine ihtiyaç oluyor. Ama seçim yasakları nedeniyle izin makamı çalışmadığı için bu izinler verilemiyor. Öğrenciyi taşımak zorundasınız, ama izinsiz taşımış sayılıyorsunuz. Polis rapor tutuyor ve bunun bedelini taşımacı ödüyor” dedi.
Akandere, bilgi akışındaki gecikmelerin ciddi mağduriyet yarattığını belirterek şu örneği verdi:
“Diyelim ki Girne’den Lefkoşa’ya 50 kişilik araçla öğrenci taşıyorsunuz. Ancak sözleşmeyi kasım ayında yapabiliyorsunuz çünkü okullardan bilgi formlarının bakanlığa ulaşması en az iki ay sürüyor. Sözleşme zamanı geldiğinde 11 öğrencinin kapsam harici olduğu ortaya çıkıyor. Böyle olunca sözleşme 39 öğrenci üzerinden yapılıyor, 11 öğrenciyi ise aylarca boşuna taşımış oluyoruz.”
Akandere, sınıf tekrarı yapan öğrencilerin kapsam harici sayıldığını hatırlatarak, bu bilgilerin zamanında bildirilmemesinden yakındı:
“Biz kapsam dışı olanı bilemeyiz, okuldan bildirilmesi lazım. Öğrenci Taşıma Tüzüğü’ne göre kayıtlar bittikten sonraki bir hafta içinde tüm kapsam dahili ve kapsam harici öğrencilerin bakanlığa bildirilmesi gerekiyor. Ancak bugüne kadar hep gecikerek gidildi, böyle bir uygulama hiç olmadı, zararı biz gördük.”
“E-devlet çözüm olabilir”
Hangi öğrencinin hangi güzergahtan hangi araçlarla taşınacağına dair net sistem bulunmadığına işaret eden Akandere, şu ifadeleri kullandı:
“Ailelerden veya öğrencilerden gelen bilgilerle kendimiz liste yapıyoruz. Herkes kendine göre duyuru yapıyor zaten köylerden gelen taşımacılar belli. Tek bir taşımacı olduğunda herkes birbirini tanıyor, ona göre bir rutin oluşturuluyor. Ancak köylerde birden fazla taşımacı varsa kaos çıkabiliyor, kavgalar bile yaşanıyor. Aslında e-devlet üzerinden sistem kurularak hangi öğrencinin nereden taşınacağı kayıt altına alınsa, bölge taşımacıları otomatik dahil edilse sorun çözülür. Yapılmayacak bir şey değil, ama biz hâlâ ilkel şartlarla götürüyoruz.”
















Yorumlar kapalı.