1. Haberler
  2. Kıbrıs
  3. Türk-Yunan ilişkilerinde artış yaşanacak

Türk-Yunan ilişkilerinde artış yaşanacak

GAÜ Siyasal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi Direktörü Dr. M. Sadık Akyar, KIBRIS TV’de yayımlanan Markaj programında, Genel Yayın Yönetmeni Ali Baturay’ın konuğu oldu ve uluslararası gündemi değerlendirdi

featured


Girne Amerikan Üniversitesi (GAÜ) Siyasal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi Direktörü Dr. M. Sadık Akyar, Yunanistan Başbakanı Çipras’ın son Türkiye ziyaretinde, TC Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan’la görüşmesini değerlendirerek, önümüzdeki dönemde, iki ülke arasındaki ilişkilerde bir artış yaşanacağını düşündüğünü söyledi.

Dr. Akyar, “Her iki lider, her ne kadar direkt olarak Ege ve Kıbrıs konusuna girmeseler de, Çipras’ın vücut dili ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamaları, önümüzdeki dönemde, Türk-Yunan ilişkilerinde bir artış olacağı algısı yaratmıştır” dedi.

Dr. M. Sadık Akyar, KIBRIS TV’de, 5 Şubat’ta yayımlanan Markaj programına katılarak, uluslar arası gündemi değerlendirdi.

Program yapımcısı KIBRIS Medya Grubu Genel Yayın Yönetmeni Ali Baturay’ın konuğu olan Dr. Akyar, ilk olarak Türkiye’de yapılan yılın ilk Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında ele alınan konuları yorumladı.

Toplantı sonucunda, firari FETÖ terör örgütü mensuplarının bulunduğu ülkelere çağrı yapılarak, bu şahısların bir an önce Türkiye’ye iadelerinin yapılmasının istendiğini anımsatan Akyar, bu çağrının muhatabının ise daha çok ABD, Almanya ve Fransa olduğunu düşündüğünü kaydetti.

Sadık Akyar, İdlib konusuna da değinerek, “İdlib’in şu andaki durumu göz önünde bulundurulduğunda, bu daha çok Rusya, hatta Suriye ile işbirliğine işaret etmektedir. Menbiç yol haritası ile de Fırat’ın doğusu ile ilgili olarak ilgili devletlerle varılan mutabakatların uygulanması konusunda ABD, Rusya ve hatta Suriye’nin hedef alındığı öngörülmektedir” dedi.

Dr. Akyar, toplantıda ayrıca Ege, Doğu Akdeniz ve Karadeniz’deki gelişmelerin de yakından takip edildiğinin belirtildiğini hatırlattı.

MGK kararlarının hükümete tavsiye niteliğinde olduğunu ancak, Türkiye’de, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildikten sonraki MGK kararlarının yine tavsiye niteliğinde olmasına rağmen hükümet tarafından yerine getirilecek bir işlem maddesi olarak algılandığını ifade eden Akyar, bunun, hükümet icraatları için bir iç hukuk dayanak noktası oluşturduğunu anlattı.

Dr. M. Sadık Akyar, bu nedenle önümüzdeki günlerde firari durumdaki FETÖ’cülere karşı yeni girişimlerin yapılmasını öngördüğünü söyledi.

Türkiye’nin Suriye politikası

Dr. Akyar, Türkiye’nin Suriye politikasıyla ilgili olarak da şunları kaydetti:

“Türkiye’nin Suriye politikası ile ilgili olarak eleştirilen en önemli konulardan birisi, ‘Türkiye’nin niçin Suriye ile temas kurmadığı’ konusudur.

Bununla ilgili olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Türkiye’nin, krizin başlangıcından itibaren istihbarat örgütleri düzeyinde (muhtemelen MİT ve El Muhaberat) Suriye tarafı ile temas kurduğu, zaten böyle bir temasın olmamasının mantıklı olmadığı da belirtilmiştir.

Bu ise bizlere artık Türkiye’nin önümüzdeki süreçte, Suriye tarafı ile temas kuracağının bir işaretini vermektedir. Aslında son MGK kararlarında da belirtildiği gibi Türkiye, Suriye konusunda ilgili ülkelerden varılan mutabakatlara uymasını beklemektedir.

Türkiye ikinci, üçüncü ülkeler ile mutabakat yapmaya ve yapılan mutabakata uyulmasını beklemek yerine, bir an önce Suriye ile Şam’daki Türk Büyükelçiliği’nin açılması dahil, bir dizi güven artırıcı önlemi uygulamaya koyarak, “Adana Mutabakatı” çerçevesinde, gerektiğinde bu mutabakatın mevcut gelişmelere uyumlu hale getirilerek “Genişletilmiş bir Adana Mutabakatı” uygulamasının daha akılcı olacağı kanaatindeyiz.

Bu güven artırıcı önlemlerin başlangıcı olarak da yetkililere şu öneriyi getirmekteyiz.

1998 Adana Mutabakatı’ndan sonra mutabakatın uygulanması ile ilgili sorunları Suriye tarafı ile anında çözmek için Dışişleri Bakanlığı’nca bir büyükelçi görevlendirmişti.

Yine aynı amaçla Suriye tarafı ile diplomatik ilişkileri koordine edecek büyükelçi düzeyinde birisi, güney illerimizden birisinde (Gaziantep veya Hatay) konuşlandırılarak, geçiş döneminde ilişkilerin normalleşmesinde bir ivme yaratılabilir.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından, Türkiye’deki ‘Ulusa Sesleniş’ programının ABD’deki versiyonu olan “Birliğin Durumu” ve müteakiben “Ulusal Dua Günü”nde, hem askerlerin Suriye’den çekileceği belirtilmiş, hem de toplantıda bulunan Rahip Brunson üzerinden Türkiye ile ilgili olumsuz ifadeler kullanılmıştır. Ancak artık deneyimlerimiz bize şunu göstermektedir.

Trump ve ABD’li yetkililer tarafından geçmişte de benzer ifadeler kullanılmış, ancak arkasından ya Türkiye’yi öven konuşmalar veya liderler seviyesinde yapılan telefon görüşmeleri ile tansiyon düşürülmüştü. Çünkü, Trump’ın politikaları şu anda ABD’de bazı resmi kurumlarca da benimsenmemektedir.

Bunun en yakın örneği, Meksika sınırına yapılmak istenen duvarın inşasında karşılaştığı engellemelerdir. Bu nedenle, ABD tarafından önümüzdeki dönemde, bu ve buna benzer açıklamalar, Suriye’nin Doğusu, F-35, S-400ler, Venezuela konusunda gelebilir.

Bu tür ifadelerin, reel politikanın bir parçası olup olmadığını anlamanın en iyi yolu ekonomik göstergelerdir. Eğer ekonomik göstergelerde değişiklik yoksa, bu açıklamalar iç politikaya yöneliktir, ancak ekonomik göstergelerde kalıcı bir değişikliğe doğru bir eğilim varsa, bu açıklamalar reel politiğin bir parçası olabilir, o zaman önlem almak gerekir.”

Çipras’ın Türkiye ziyareti

Yunanistan Başbakanı Çipras’ın Türkiye ziyaretinin iki ülke ilişkileri açısından önemli bir zamana rastladığına da değinen Dr. Akyar, şöyle devam etti:

“Çipras’ ın, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmede, Türk Akımı projesini daha ileriye götürmek için Yunanistan’ın hazır olduğunun ifadesi, bizlere, Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon kaynakları çıkarıldığı takdirde, en uygun güzergahın Türkiye olduğunu teyit eder niteliktedir.

Görüşmede gündeme gelen önemli konulardan birisi de Yunanistan’da bulunan firari FETÖ’cülerdir.

Çipras, bunlar için, iki ülke arasında ‘diken’ oldukları tabirini kullanmış, her türlü darbeye karşı olduğunu belirtmiş ancak daha sonra Yunanistan’ın bir hukuk devleti olduğunu ifade ederek, diplomatik bir manevra ile soruları cevaplamıştır.

Her iki lider, her ne kadar direkt olarak Ege ve Kıbrıs konusuna girmeseler de, Çipras’ın vücut dili ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamaları, önümüzdeki dönemde, Türk-Yunan ilişkilerinde bir artış olacağı algısı yaratmıştır.

Gündeme gelen bir diğer konu da Heybeliada Ruhban Okulu’nun ziyaret edilmesidir.

Çipras, 1933’te, Venizelos’tan beri Ruhban Okulu’nu ziyaret eden ikinci Yunanlı liderdir. Heybeliada Ruhban Okulu 1971 yılında, Fener Rum Patriği’nin, okulun bağımsız olmasını istemesinden buna bağlı olarak, patriklikçe öğrenci gönderilmemesi sonucunda kapanmıştır.

Açılması, kapandığı tarihten itibaren Türk dış politikasında tartışma yaratan konulardan birisi haline gelmiştir. Çünkü, Ortodoks kiliselerinin bir özelliği, milliyetçiliği körüklemeleri, siyasallaşmaları ve dini bir kurum olmalarına rağmen, milliyetçi akımlara silah dahil her türlü desteği vermeleri ile tanınmalarıdır.

Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanları kaybetmesi, Kıbrıs’ta Rum tarafınca Türklere karşı yapılan mezalimde de atbaşı oldukları tarihi bir vakadır.

Bu nedenle Türkiye, okulun açılmasına hep kaydı ihtiyatla yaklaşmıştır.

Ukrayna Kilisesi’nin bağımsızlık kararı ile Rusya’nın, Ortodoks bir ülke olmasına rağmen, ABD ve AB, Ortodoksluk üzerine yoğunlaşarak, Balkan ülkelerini, NATO ve AB’ye üye yaparak, Ukrayna ile Gürcistan’ı da aynı yoldan devam ettirerek Rusya’yı çevreleme politikasına devam edecek gibi durmaktadırlar.

Bu nedenle Türkiye, Rusya ile ilişkileri, NATO üyesi ve AB’ye aday ülke olması hasediyle bu gelişmeleri yakından takip etmek zorundadır.”

Venezuela krizi

Dr. Akyar, Venezuela krizine de değinerek, bu konudaki düşüncelerini şöyle paylaştı:

“Venezuela’da kriz devam etmektedir. ABD, AB ile Brezilya ve Kolombiya Geçici Devlet Başkanı olarak muhalefet lideri Guaido’yu tanıdığını açıklamış, Türkiye, Rusya, Çin ve İran ise mevcut Devlet Başkanı Maduro’yu desteklediklerini açıklamıştır.

Aslında, Suriye özelinde yaşanan kamplaşma, burada da tezahür etmektedir. Venezuela’da krizin yanı sıra, bir de ülkenin altınları konuşulmaktadır. Bu da ülkelerin niçin altınlarını başka ülkelerde muhafaza etme zorunluluğu sorusunu akıllara getirmektedir.

Burada genelde iki nedenin olduğu anlaşılmaktadır. Birincisi, ülkelerin kendi ülkelerinin güvenli olmadığını, hazinelerinin başka ülkelerin eline geçmesini önlemek için üçüncü ülkelere, kendi rızaları ile göndermeleridir.

Diğer neden ise, ülkelerin alacağı dış kredi için altınlarını kredi veren devlet ve kuruluşlara bir teminat olarak başka ülkelere emanete göndermektedir. Ancak, Venezuela krizinde olduğu gibi bazen bu ülkeler, İngiltere örneğinde olduğu gibi emanete verilen altınları geri vermeyi reddedebilmektedir.”

Brexit krizi

İngiltere ve AB arasında Brexit krizinin devam ettiğini de ifade eden Dr. Akyar, şöyle devam etti:

“İngiltere parlamentosu, Birleşik Krallık’ın bir parçası olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi bir ülke olan İrlanda Cumhuriyeti arasında fiziki bir sınır tesisi nedeniyle, Brexit anlaşmasını onaylamayı reddetmiştir. Çünkü, bu durumda uzun vadede, zaten hassas bir yapıya sahip olan K. İrlanda’nın İngiltere’den kopabileceği düşünülmektedir.

Gelinen aşamada, AB, İngiltere’nin geri dönüşünü kabul etmemekte, İngiltere ise çıkmak için adeta ‘ayak sürmektedir’. O zaman, İngiltere’nin öne sürdüğü bu nedenden dolayı kendisine şöyle bir soru sorma hakkımızın bulunduğunu düşünmekteyim.

İngiltere, iki bağımsız ülke arasındaki fiziki sınıra karşı çıkmasına rağmen, niçin hem garantör, hem de AB üyesi bir ülke olarak Kıbrıs’ta, iki halk arasında, fiziki bir sınırın oluşumuna, daha sonra da Rum tarafının tek taraflı bir “de facto” yaratılarak AB’ye girmesine müsaade etmiştir?

Bu sorunun İngiltere’ye her platformda sorularak, bir sonuç alınmasa dahi bir farkındalık yaratılması için önemli olduğu öngörülmektedir.

Kanaatimizce AB, İngiltere’nin tekrar AB’ye girişi gündeme geldiği takdirde, Şengen ve Euro Bölgesi anlaşmalarına dahil olmasını da içeren birçok yaptırımı elinde saklı olarak tutmakta ve bunları şart sürebilecek bir durumda bulunmaktadır.”

Türk-Yunan ilişkilerinde artış yaşanacak
+ -

Yorumlar kapalı.

AI ile Haber Hakkında Sohbet

AI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir