Ceren ÖZBİL
Dini inancı, ahlaki değerleri ve politik görüşü nedeniyle silah tutup, askeri üniforma giymeye karşı olan kişilerin silah kullanmak ve askeri üniforma giymek zorunda kalmadan askerliğini yapabilmesinin önünü açacak Vicdani Ret Yasa Tasarısı’nın bugün Cumhuriyet Meclisi’ne sunulması bekleniyor.
Söz konusu tasarıya göre; bir kişinin vicdani retçi olup, olmadığına uzmanlardan oluşacak bir kurul karar verecek ve vicdani retçi olarak kabul edilmesi durumunda da anayasaya göre erkeklerin bir yurt ödevi olan askerlik, silah kullanmadan ve üniforma giymeden tamamlanabilecek.
Ayrıca, bu yurt ödevini vicdani retçi olarak tamamlamak isteyen kişilerin “avcı mıydı”, “şiddet olaylarına karıştı mı” gibi geçmişleri de herhangi bir istismar yaşanmaması için göz önünde bulundurulacak.
KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Cumhuriyet Meclisi’ndeki siyasi parti temsilcileri, Vicdani Ret Yasa Tasarısı’nı değerlendirdi.
Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) ve Demokrat Parti (DP) yetkilileri vicdani reddin insani bir hak olduğu görüşünü savunurken, Ulusal Birlik Partisi (UBP) ve Yeniden Doğuş Partisi (YDP) yetkilileri ise ülke koşullarının şu anda vicdani ret için uygun olmadığını ifade etti.
Halkın Partisi (HP) yetkilileri arasında ise Vicdani Ret Yasa Tasarısı ile ilgili görüş ayrılıkları var.
Şahali: Vicdani retçiler askerlik ödevlerini silahsız ve üniformasız yapabilecek
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali, söz konusu yasa tasarısının, gerek dini inancı, gerek ahlaki değerleri, gerekse de politik görüşü nedeniyle askeri üniformayı giymek ve silah tutmak istemeyen kişilerin askeri üniforma giymeden ve silah tutmadan anayasada yer alan bu yurt ödevini yerine getirebilmesini içerdiğini anlattı.
Şahali, anayasaya göre askerlik yapmanın erkeklerin yurt ödevi olduğunu ifade etti ve sağlık koşulları dışında her erkeğin bu yurt ödevini yapmak zorunda olduğunu söyledi.
Söz konusu yasa tasarısıyla da bu yurt ödevinin ortadan kaldırılmadığından söz eden Şahali, sadece vicdani olarak silah tutup ve askeri üniforma giymek istemeyen kişilerin, silah tutmayıp, askeri üniforma giymeden farklı alanlarda bu yurt ödevinin yerine getirilmesinin sağlanması hedeflendiğini belirtti.
“İstismar edilmemesi için ciddi tedbirler var”
Şahali, yasa tasarısında vicdani ret hakkının istismar edilmemesi için ciddi tedbirlerin yer aldığını söyleyerek bir kişinin bu haktan yaralanıp, yararlanamayacağına da uzmanlardan oluşan bir kurulun karar vereceğini belirtti.
Erkut Şahali, “örneğin biri geçmişte avcı ise ya da silah ruhsatı varsa bu kişinin vicdani ret olayı şüphe uyandırır” dedi.
“Anayasaya uymak zorundayız”
Bakan Şahali, ülkede yürürlükte olan 1985 yılında kalma bir anayasa olduğunu belirtti ve bu anayasa beğenilse de beğenilmese de ona uyulmak zorunda olunduğunun altını çizdi.
Şahali, “Herhangi bir anayasal değişime gidilmediği sürece bu anayasaya uymak zorundayız. Avrupa Birliği ülkelerinde bu hak daha farklı bir şekilde kullanılıyor. Ancak biz anayasaya uymak zorundayız” dedi.
Sorakın: Vicdani ret en doğal insan hakkıdır
Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Sekreteri Erdoğan Sorakın, henüz kendilerinin de yasa tasarısını görmediklerini ifade etti ancak vicdani reddin en doğal insan hakkı olduğunu kaydetti.
Sorakın, Güvenlik Kuvvetleri, diğer kurum ve kuruluşlar ile anaysa ve diğer yasalarda göz önünde bulundurularak gerekli çalışmaların yapılacağını belirtti. Sorakın, sonuç olarak makul bir yasa tasarısının ortaya çıkacağına inandığını belirtti.
Senin: Oyumuz olumlu
Halkın Partisi Genel Sekreteri Yenal Senin, Vicdani Ret konusunun zaten HP’nin parti programında ve hükümet programında yer aldığını hatırlattı. HP olarak her iki programa da sadık kaldıklarını ifade eden Senin, bu konuda bir ön çalışma yaptıklarını ve savcılıktan da görüş aldıklarını anlattı.
Savcılıktan gelen görüşün ardından Vicdani Ret Yasa Tasarısı ile ilgili yeniden düzenleme yaptıklarını kaydeden Yenal Senin şu anda da tasarının meclis gündemine geleceğini belirtti.
Senin, “parti olarak tasarıya oyumuz olumludur ve başından beri söylediklerimize sadık kalıyoruz” dedi.
Topal: Güvenlik açısında askerlik önemli
HP milletvekili Hasan Topal ise, askerlik şartlarının bulunulan coğrafyanın stratejik şartlarına göre düzenlendiğini söyledi ve Doğu Akdeniz coğrafyasının da tarihten beridir, çok önemli bir bölge olduğunu kaydetti. Topal, Doğu Akdeniz’in küresel aktörlerin satranç oyunlarında dünyada ilk etkilenebilecek yer olduğunu kaydetti ve bu nedenle askerlik durumunun yeniden dizayn edilmesi ya da gücün elde tutulabilmesi için bu özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini belirtti.
Topal, dünyadaki ilk yazılı barış anlaşması olan Kadeş Anlaşması’nın bu coğrafyada ve dünyadaki ilk deniz savaşı olan Hititler ve Mısır arasında gerçekleşen savaşın da bu coğrafya da yaşandığını ifade etti.
Askerliğin önemli bir kurum olduğunu söyleyen Topal, güvenlik açısında askerliğin son derece önemli olduğuna dikkati çekti.
Topal, ne kadar önemli bir coğrafyada yaşanıldığının bilinmesi gerektiğini ifade etti ve bu ülkeyi yönetirken de bunun öneminin farkında olunması gerektiğini söyledi. Aksi takdirde hayal kırıklığı olacağını söyleyen Topal, “Kıbrıs küsüp, darılıp, kızıp terk edilecek bir yer değildir. Çok kıymetli bir memlekettir. Ülkeye sahip çıkalım” dedi.
Özcafer: Olumlu bakıyoruz, ancak ülke şartları değerlendirilmeli
Demokrat Parti Genel Sekreteri Afet Özcafer, Vicdani Ret Yasa Tasarısı’na karşı olmadıklarını söyledi ancak konuyu bugün parti meclisi toplantısında değerlendireceklerini ifade etti.
Vicdani reddin bir insani hak olduğunu kaydeden Özcafer, ancak Avrupa Birliği’ndeki yasaların ülkeye uyarlanırken de ülkenin şartlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini anlattı.
Özcafer, ülkede 1974’ten beri ateşkes durumunun söz konusu olduğunu hatırlatarak, çözüm olmaması nedeniyle de bu konunun ayrı ayrı tartışılması gerektiğini söyledi.
Afet Özcafer, söz konusu yasa tasarısının Cumhuriyet Meclisi’nde de tartışılacağını ve her partinin görüşüne sunulacağını belirtti.
Hızal: Vicdani ret insani bir haktır
Toplumcu Demokrasi Partisi Genel Sekreteri Halil Hızal, TDP olarak Vicdani Ret Yasa Tasarısı konusunda kendilerinin de bir çalışma yaptığını açıkladı.
Hedeflerinin pazartesi günü söz konusu tasarıyı meclise sunmak olduğunu kaydeden Hızal, ancak Bakanlar Kurulu’ndan benzer bir tasarı geçtiğini ve pazartesi günü de meclise sunulacağını ifade etti.
Hızal, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan ve pazartesi günü meclise sunulacak yasa tasarısını henüz görme şansları olmadığını belirtti ve bu tasarıyı görmelerinin ardından değerlendireceklerini kaydetti.
Hızal, vicdani retle ilgili toplumda bir yanlış anlaşılmanın söz konusu olduğunu söyledi ve vicdani reddin orduyu zayıflatmak anlamına gelmediğini kaydetti. Bazı kişilerin, dini, siyasi ve ahlaki değerleri nedeniyle vicdani ret hakkını kullanmaya hakkı olması gerektiğini ifade eden Hızal şu şekilde konuştu:
Ben askerliğimi yapmış biriyim, ancak vicdani ret konusunu da destekliyorum. Nasıl ki insanların çürük raporu alarak askere gitmeme şansı var, dini, ahlaki ve siyasi inançları nedeniyle de bu hakkı olmalı… Bu da uzmanlardan oluşan bir komite tarafından değerlendirilecek. Eğer bir kişi kavgaya karışmışsa, sosyal medyada avda vurduğu hayvanların resimlerini paylaşıyorsa vicdani ret hakkı elde edemeyecek. Yani bu hak herkese tanınmayacak. Ayrıca bu kişiler silah tutmak yerine farklı kamu görevleri yapacak. Ülkede her yıl 20 ya da 30 kişinin silah kullanmadan kamu görevi yapması bana göre orduyu zayıflatmaz. Ayrıca çürük raporu alan kişiler de benzer bir şekilde askerlik yapabilir. Şu anda ülkede görüyoruz birçok kişi çürük raporu almaya çalışıyor, doktora, yüksek lisans yapıyor. Kimse çürük raporu alanları eleştirmiyor. Ancak vicdani retçilere hakarete varan boyutta eleştiriler yapılıyor. Bu çok büyük bir çelişkidir.
Tatar: Tasarıda caydırıcılık bile yok
Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı Ersin Tatar, vicdani reddin ülkede ciddi bir asker sıkıntısı varken gündeme gelmesini doğru bulmadıklarını söyledi.
Yasa tasarısı hakkında elde ettiği bilgiler doğrultusunda tasarının, silah tutmak istemeyenlerin farklı alanlarda görev yapmasını öngördüğünü kaydeden Tatar, ancak askerlik sürelerinde de bir değişiklik olmadığını ifade etti.
Tatar, Avrupa Birliği ülkelerinde vicdani ret hakkını kullananların askerlik sürelerinin de uzadığına dikkati çekti ve bunun da caydırıcı olduğunu belirtti. Tatar, söz konusu yasa tasarısının savcılığa da görüş için gönderildiğini ifade etti ve savcılık görüşünün de “anayasaya aykırı” yönünde olduğunu belirtti.
Bu doğrultuda söz konusu yasa tasarısının kabul edilemez olduğunu kaydeden Tatar, “bu tasarının meclisten geçeceğini de düşünmüyorum. DP’nin de bu tasarıya onay vereceği görüşünde değilim, ayrıca HP’nin içinde de çok farklı görüşler var. Böyle bir ortamda meclisten onay alması çok zordur. Zorlama bir hükümet ile karşı karşıyayız. Bu konuda hükümet içinde de uzlaşı olduğu görüşünde değilim. Hükümete devam etmek için zorluyorlar.
Arıklı: Askere ihtiyacımız varken, vicdani ret doğru değil
Yeniden Doğuş Partisi (YDP) Genel Başkanı Erhan Arıklı, ateşkesin olduğu bir ülkede vicdani reddi tartışmanın abes olduğunu söyledi. Ayrıca Güvenlik Kuvvetleri’nde asker eksiği nedeniyle askerlerin 14 saat nöbet tuttuğunu belirten Arıklı, vicdani reddin geçmesi durumunda askerlerin 18 saat nöbet tutmak zorunda kalacağını kaydetti.
Arıklı şu şekilde konuştu:
“AB ülkelerinin bizim yaşadığımız gibi problemleri yok. KKTC’de hâlâ daha savaş ortamı yaşanıyor. Güney’de orduya her yıl 2 milyon Euro silah yardımı yapılıyor. Orada belki vicdani ret hakkı var ancak o kadar bir zorlaştırıldı ki kimse tercih etmiyor. Bu durumda bizim ordumuzu zayıflatmamız doğru olmaz. Zaten ülkede sel felaketi, ekonomik kriz gibi sorunlar varken, bunun kamuoyu baskısı ile gündeme gelmesi doğru değildir. Parti olarak biz buna karşıyız.”
Töre: Tasarı anayasa aykırı
UBP Milletvekili Zorlu Töre, Vicdani Ret Yasa Tasarısı’nın kabul edilemeyeceğini belirtti ve zaten bu tasarının anayasaya da aykırı olduğunu söyledi.
Ülkede bir ateş kes durumu söz konusuyken ve Güney Kıbrıs ordusuna ciddi anlamda katkı sağlarken, kuzeydeki orduyu zayıflatacak bir uygulamayı kabul etmeyeceğini kaydeden Töre, bu tasarıya oyunun ret olacağını belirtti.
Töre, ayrıca ülkede sel felaketi, ekonomik krizi gibi bu kadar ciddi sorunlar varken bunun gündeme gelmesini de doğru bulmadığını ifade etti ve “meclisten zaten bu tasarıya evet çıkacağını düşünmüyorum. “Evet” oyları 27’ye bile ulaşmayacaktır. Vicdani ret hakkı ülkedeki orduyu zayıflatacaktır” dedi.
Yorumlar kapalı.