KIBRIS GAZETESİ MECLİS
Başbakan Üstel Meclis’te konuştu
Üstel, “Kamu İhale Yasası değişikliğini AKSA’ya endekslediler. İlla da AKSA olacak demiyoruz biz. Değişik şirketlerle görüşürken elimiz güçlü olması için yasada değişiklik istedik” dedi.
Meclis Kamu İhale Yasası Gündemiyle olağanüstü toplandı. Meclis genel kurulunda konuşan Başbakan Ünal Üstel yasa değişikliğine neden ihtiyaç duyulduğunu anlattı.
Üstel, her yıl yüzde 5 oranında enerji açığının ortaya çıktığını belirterek, bu açığın kapatılması gerektiğini kaydetti.
Söz konusu yasa tasarısının AKSA’ya özel olmadığını ifade eden Üstel, “Kamu İhale Yasası değişikliğini AKSA’ya endekslediler. İlla da AKSA olacak demiyoruz biz. Değişik şirketlerle görüşürken elimiz güçlü olması için yasada değişiklik istedik. Belki başka bir şirket de olabilir” dedi.
2029 yılında da kullanılan yakıtın nartık olmayacağını ifade eden Üstel, Türkiye’den enterkonnekte sistem ile çalışacak kablo konusunu bundan dolayı gündeme getirdiklerini ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ilettiklerini anlattı. “Kablo için sadece 1 sene keşif bedeli, 1 sene kablo imalatı ve 3 sene de bunun döşemesi için süreye ihtiyaç vardır” diyen Üstel, “Yani nereden baksanız 5 seneye ihtiyaç var. Kamu İhale yasasını geçirince bunları ilgili şirketlerle görüşeceğiz” diye konuştu.
“Kıb-Tek’i devraldığımızda borç diz boyundaydı”
Erhürman’ın sorularına Başbakan Ünal Üstel yanıt verdi. Üstel, hükümetin kurulduğu günden bu yana elektrik kurumunu düzeltmek için tedbirler aldıklarını belirtti. Elektrik Kurumu’na 2013’ten sonra ciddi hiçbir yatırımın yapılmadığını ifade eden Üstel, şöyle konuştu:
“Ben Kıb-tek’i devraldığımda 2 buhar tribünü ve 5 jeneratörü çalışır durumdaydı. Ayrıca özel bankalardan borçlandıkları para diz boyu idi. Şu anda 600 milyon civarındadır borç. Topladığı tüm para ihaleye çıkıp ihaleyi kazanan şirketin getirdiği yakıt bedeli artı navlun ücreti olarak ödenirdi. Onun dışında bir kuruş iş yapacak parası yoktu. Saat alımı dahi yapılamadı. 2014’te bir yazılım ihalesi çıkıldı, üçüncü ülkelerden bir şirket aldı ve Kurum onun esiri oldu buradaki temsilcilerinin. 2014’ten bugüne böyle gelindi. Şimdi biz uluslar arası ihale ile yeni bir yazılım için çıktık. Bu ihale sonuçlanınca hem elektrik sayacındaki bedeli aşağı çekeceğiz hem de sayaç sıkıntısını ortadan kaldıracağız. Saat takacak hali yoktu kurumun, onu da göğüsledik, aldık. Borçları iyileştirmek için çalışma yaptık. Tüm borcu bir bankadan yapacağız ve uzun vadeye yayacağız. “
Üstel şöyle devam etti:
Yakıt bittiği zaman ve ihaleye çıktığımızda en pahalıya verdiniz diye sorgulandık. Gerektiğinde ihaleyi de iptal ettik, en aşağı veren şirketi çağırıp getirin bu yakıtı dedik, ben getiremeyeceğim dedi. Ortada ücret veren de ben getiremeyeceğim dedi. Son olarak 45 dolara getirene vermek zorunda kaldık kıyamet koptu. Bundan sonraki süreçte Türkiye navlunu ödesin devletten devlete bir alım yapalım dedik. Türkiye Cumhuriyeti kabul etti ve bugün her gelen gemide ortaklama 1 milyon dolar navlun ücretini Türkiye öder.
8 jeneratörün 3’ü çalışmıyordu çünkü KIB-Tek’e jeneratörün bakımını yapan Vatsailya denen şirkete kurum borçlu olduğu için bakım yapılmadı. Her bozulan jeneratör orada kaldı. Uzun süredir santrale bakım yapılamadı. Özellikle 3 jeneratörün biri bir büyük ve pahalı parçası bozuk olan, mali olarak yüklü bir rakam ister. Paranın yüzde 50sini önden isterler ve 6 ayda imalat süresi var. Baktık ki santral durabilir kurumun borcu olduğu için iş de yapılmıyor, bunu da çözmek için Anavatan ile Türkiye’nin devlete bağlı kurumu ile protokol yaptık ve o gün bugündür jeneratörlerin bakımını da yapıyorlar. Büyük parçanın da siparişi verildi. Tüm bunlara rağmen santralin ürettiği enerji bize yetmiyor.
“Her sene yüzde 5 enerji açığı doğuyor”
Daha önce AKSA ile imzalanan sözleşmeler var. Doğrudur daha 4 sene var ama her sene enerjide yüzde 5 açığımız oluşuyor. Çünkü geçmişten bugüne kadar bunu hesaplayıp yatırım yapılmadı. Tüm hükümet eden partilerin kabahati ile oluştu bu. Kuruma yatırım yapılmadı. Kurum bu noktaya geldi. Kullanılan yakıt 2029’dfan sonra dünyada yok. Yakıt türünü değişmemiz lazım, yeni yakıta geçerken kurumu açığa almak lazım. Dolayısıyla kurum sıkıntılar içerisindedir. Kıb-Tek’in devraldığımızda 5 milyara yakın borcu vardı. Parça alamaz durumdaydı, bizden önceki hükümetlerin ihmali olabilir, bugüne geldi bu iş. Eğer kurum borçlarını ödediyse Türkiye’nin ödediği navlun ve servis ücretleridir. Eğer bunlara para ödeseydi kurum, Kıb-Tek’in beş kuruşu yine olmazdı. Yeni bir enerji alternatifine ihtiyacımız var. 2012’de bunun konusu geçti ama adım atılmadı. Biz TC ile görüşmelerimizde kablo konusunu gündeme getirdik. Nasıl ki su asrın projesini TC’den getirildi ve adanın yüzde 95’inde ihtiyaç karşılanıyor ve geriye kalan da ileriki günlerde tamamlanacak, elektrikte de arz güvenliğini sağlamak noktasındayız.
“Enterkonnekte sistem kırmızı çizgimizdir, olmazsa olmazımızdır”
“Bunun da tek çıkış yolu TC’den kablo ile enerjidir. Enterkonnekte sistem olmazsa olmazımızdır, kırmızı çizgimizdir. Sayın Erdoğan’ı ziyaretimizde gündeme getirdik. Biz istiyoruz bunu. Kablo ile gelecek elektrik enterkonnekte sisteme girme kaydıyla. Bize ne bedel ödenecekse Türkiye ödeyecek dendi. O zaman görüşmeye hazırız dendi. İlgili şirketler kimse oturur görüşürüz. Kamu İhale Yasası değişikliği getirdik herkes bunu AKSA’ya endeksledi. İlla da AKSA olacak demiyoruz. Değişik şirketlerle görüşürken elimiz güçlü olması için yasada değişiklik istedik. Belki başka bir şirket de olabilir. Ama unutmayalım 2029da bu yakıt yoktur. Kablo için sadece 1 sene keşif bedeli 1 sene kablo imalatı ve 3 sene de bunun döşemesi var. Yani nereden baksanız 5 seneye ihtiyaç var. Kamu İhale yasasını geçirince bunları ilgili şirketlerle görüşeceğiz. Bu güne kadar ortaya çıkacak enerji açığını kapatmamız lazım.
Güneş enerjisinin kapasitesi doldu
“Şu anda güneş enerjisinde yüzde 20 kapasitemiz dolmuş durumdadır Ben dahi istesem evime bağlatamayız,i sistem doludur. Kablo ile elektrik geldikten sonra güneş enerjisinin önünü açmış olacağız. Bizim yasadaki yapacağımız değişiklik birine endeksli değildir. Tabi ki AKSA’yla da görüşeceğiz, niye görüşmeyelim. Bu ülkede her sene yüzde 5 oranında çıkan enerji açığını nereden karşılayacağız. Kablo şarttır, turizm, eğitim, sanayi, ve diğer sektörler açısından şarttır.”
Yorumlar kapalı.