Emine DAVUT YİTMEN
Kıbrıs müzakere sürecinin çökmesinin ardından, çözüm için nasıl bir yol izleneceği, neler yapılabileceği, sürecin yeniden nasıl başlatılacağı konusu tartışıldı.
RCB Bank tarafından “Bridge To the Future” konulu panel düzenlendi. Panelde Rum Müzakereci Andreas Mavroyannis, Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Fikri Toros, Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Phidias Pilides ve akademsiyen Charis Psaltis konuşma yaptı.
Mavroyiannis: Süreci yeniden başlatacak yolları bulmak büyük önem taşıyor
Kıbrıslı Rum Müzakereci Andreas Mavroyannis, sürecin yeniden başlatılması ve ilerletilmesi yollarının bulunmasının büyük öneme sahip olduğunu söyleyerek, “Birleşme dışında bir alternatifimiz olduğunu düşünmüyorum. Denemeye ve doğru yolları bulmaya devam etmeliyiz” dedi.
Mavroyannis, bunun, bir tarafın veya dıştaki oyuncuların artık son olduğunu ve “alternatif senaryoları görelim” demesiyle başarılamayacağını belirtti. Mavoyannis böyle bir durumun, taahhüdün sorgulanmasını getirdiğini kaydetti.
Mavroyannis, müzakerelerde güvenlik ve garantiler ile toprak gibi bazı konuların tamamıyla Türkiye’nin elinde olduğunu söyledi.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Kıbrıs sorunun çözümünün başarısızlığa uğramasındaki rolüne yönelik bir soru üzerine Mavroyannis, sorunu çözmedeki başarısızlıkta tek başına Erdoğan’ın sorumlu olarak değerlendirilemeyeceğini, sorunun yıllardır çözümlenemediğini ancak Erdoğan’ın eğer yapmak isteseydi, Kıbrıs’ta çözüme yönelik birşeyler yapabileceğini belirtti.
Mavroyannis, bununla birlikte, Türkiye’nin gerçekten Kıbrıs sorununu çözmek için herhangi bir sebebi olmadığını ve buradaki düşüncenin, Türkiye’nin AB ilişkileri, enerji ya da ekonomi gibi konulardan yararlanarak sorunu çözmek isteyeceği nedenlerin yaratılması olduğunu aktardı.
Zakheos: Teknik komiteler siyasi değerlendirmeler dışında kalmalı
RCB Yönetici Müdürü ve Geçiş Kapıları Teknik Komitesi Rum Üyesi Sotos Zakheos, komitenin daha çok sınır kapısının açılması girişimine siyasi konuların karıştığını ve beklenen ilerlemenin sağlanamadığını söyledi.
Zakheos, teknik komitelerin siyasi değerlendirmelerin dışında kalması gerektiği mesajını verdi.
Psaltis: Eğitim önemli
Kıbrıs Üniversitesi’nden akademisyen Profesör Harris Psaltis, iki toplum arasında psikolojik ve sosyal ilişkileri analiz ettiklerini ve 2003 yılında kapıların açılmasının, iki toplum ilişkileri üzerinde olumlu etkileri olduğunu söyledi. İlişkilerin gelişmesinin iki toplum arasındaki önyargıyı azalttığını, güveni artırdığını ve toplumların birbirini tehdit algısının azaldığını ortaya koyduğunu anlattı.
Psaltis, eğitimin iki tarafta da önemli bir rol oynadığının altını çizerek, tarihin tek taraflı anlatıldığını, bu konuda gerekli önlemlerin alınması gerektiğini kaydetti.
Toros: Barış sürecinde ekonomik aktörlerin diyalog ve işbirliği önemli
Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Fikri Toros, adadaki 54 yıllık Kıbrıs sorununun çözümlenmemiş olmasının, istikrarsızlığa yol açtığını, ülkenin ekonomik ve sosyal potansiyelini geride bıraktığını söyledi. Toros, barış sürecinde etkili sonuç için ekonomik aktörlerin diyaloğunun ve işbirliğinin önemine işaret ederek, odaların ortak sorumluluklarının müzakere sürecini cesaretlendirdiğini aktardı.
Toros, siyasi müzakerelerde zeminin barış tohumları için verimli olmayabileceğini, ancak ekonomik zeminin ıssız kaldığını ve siyasi risk alma yönünde çok az teşvik uygulandığını anlattı. Gelecekte benzer hatalar yapmaktan kaçınmak için güvenlik duygusunun da yer aldığı ekonomik ön şartlarla federal ortaklık yaratılmasının önemini ortaya koyan Toros, Birleşik Federal Kıbrıs için ekonomik altyapının geliştirilmesinin, herhangi bir siyasi anlaşma öncesinde yapılması gerektiğini belirtti. Toros, bunun hem Kıbrıs Türk, hem de Kıbrıs Rum toplumları arasında nihai barış için gerekli olduğunun altını çizdi.
Toros, birtakım girişimlerin ele alınabileceğini söyleyerek, şu önerilerde bulundu:
“Odalar, çözümün kabul edebileceği format ve parametreleri tekrar gözden geçirerek, görüşmelerin yeniden başlamasını teşvik etmelidir. Sivil toplum, barış sürecine katkıda bulunmada kritik bir role sahiptir. Böylece, odalar, barış sürecinin gelecek aşamasında sivil toplumun katılımını teşvik etmelidir. İki oda tarafından başlatılan ve geliştirilen projeler, daha fazla gecikmeksizin uygulanmalıdır. İki toplum arasında ekonomik, sosyal ve kültürel işbirliği, birbirlerinin varlığını ve karşılıklı çıkarlarını tanımak suretiyle desteklenmelidir. Ekonomik ve sosyal işbirliği için ve karşılıklı bağımlılık için bir ortam oluşturmak, kalıcı ve yaşanabilir bir siyasi uzlaşmaya varmak için ileriye bir adımdır. Aktif bir sivil toplum, ekonomik ve sosyal diyalogun sürekli geliştirilmesi, siyasi liderlere eleştirel bir destek sağlayabilir ve onları gerekli uzlaşıyı sağlamaları için teşvik edebilir.”
Toros, cep telefonu konusunda işbirliğinin sağlanamadığını, adanın bir tarafından diğer tarafına geçildiğinde sinyalin kaybolduğunu ve bu durumun insanlara adadaki bölünmeyi sürekli olarak hatırlattığını kaydetti.
Ada için ticaret hacminin, yılda 4,4 milyon Euro civarında olduğu bilgisini veren Toros, bunun potansiyelin çok gerisinde olduğunu, ticari araçların geçişini ve işlenmiş gıda ticaretini engelleyen durumların, uygun direktifler doğrultusunda çözülmesi gerektiğini vurguladı.
Ayrıca, hellimin menşe korumasının (PDO) tüm adadaki üreticilerin yararına tescil işlemlerinin tamamlanması gerektiğine dikkat çeken Toros, önemli ekonomik değere sahip bir ortak kültürel miras olan hellimin, ortak çıkarlar doğrultusunda güçlü bir Güven Yaratıcı Önlem olarak hizmet edebileceğini aktardı.
Pilides: Köprüler kurmaya devam edeceğiz
Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Phidias Pilides, Kıbrıs sorunundaki gelişmelerden dolayı hayal kırıklığına uğradıklarını söyledi.
“En büyük soru ‘Buradan nereye gideceğiz? Bu sürecin sonu mu? Vazgeçiyor muyuz?” diyen Pilides, Kıbrıs’ta barış ve yeniden uzlaşı çabalarının güçlendirilmesi ve devamı dışında başka bir seçenek bulunmadığı yönündeki inancını dile getirdi.
Pilides, iki odanın Kıbrıs’ta barış ve refahı sağlamak için sivil toplumun özellikle iş dünyasının birlikte çalışmasının önemine inandığını belirterek, bu taahhüde bağlı kalacaklarını kaydetti.
Pilides, her iki odanın iki toplumu işbirliklerini desteklemeye devam edeceğini ve Yeşil Hat Tüzüğü’nün de iki toplum arasında ticaret için platform yarattığını anlatarak, odaların yürüttüğü diğer projelerden söz etti.
Pilides, çözümle birlikte ekonomik faydaların da artacağı yönündeki argümanlarını savunmaya devam edeceklerini ifade ederek, çözümden sonraki ilk 20 yıl içinde, kişi başına düşen gelirin iki misli artacağını ve ekonominin üç katı büyüceğini, özellikle gemicilik, inşaat, emlak, tarım ve hizmetler gibi sektörlerin de çözümün getireceği faydalardan büyük ölçüde yararlanacağını kaydetti.
İki oda arasındaki işbirliğini “eşsiz” olarak nitelendiren Pilides, kriz zamanlarına odalar aracılığı ile pratik girişimler yapıldığını söyleyerek, Mari’deki patlamanın arından elektrikte ve Karpaz’daki denize sızan petrolün temizlenmesine yönelik yardımları örnek olarak gösterdi.
Bugünkü statükonun kabul edilemez olduğunu vurgulayan Pilides, odaların köprüler kurmaya devam etme yönünde görevleri olduğunu belirtti.
Yorumlar kapalı.