Bilgi algı mıdır?

   Yıllarca önce, bir makalemde, alıntı olarak demişim ki:
   “Bilginin bir tüketim ürünü haline gelmesi, yeni bir toplumsal bölmenin oluşmasına da yol açtı. Günümüzün baskın epistomolojisine göre nesnel bilgi yoktur ya? Allah ne verdiyse tüketime sunulabiliyor. Her şey sanat, her şey bilgi sayılabiliyor. Buna itiraz ettiğiniz zaman da “kendini beğenmiş entelektüel” veya “halktan kopuk marjinal” yakıştırmalarıyla karşı karşıya kalıyorsunuz… Bütün popülizmlerde görüldüğü gibi, bu alanda da kendini popülizm üzerinden pazarlayan yeni sanat ve eğitim elitleri oluştu.”… Cümle Niyazi Kızılyürek’e aitti…
   Her şey, “bilgi”! Ama ne için, bilgi? Tüketmek için… Tükenince nihayete eriyor… Artık yok… Mudur? Bilgi “biter” mi?
   Bilgi anlamından soyutlandı! Anlam kaymasına uğradı… Malûmat (şimdi uydurma Türkçe’de buna “algı” deniliyor)  ile bilgi, birbirine karıştı! Malûmat sahiplerine “uzman” denilmeye başlandı!
   Oysa “algı” adı üstünde yalandır… Gerçeği değil, ödeyenin “gerçek zannedilmesini istediği şeyin” gerçeğin yerine gösterilmesi demektir. Zaten var olanın “algısının” (zannının, zehabının) yaratılmasına ne ihtiyacı var?
   Sırası geldi, “malûmat” ile bilgi’nin farkını da yazalım: Bilgi, o konuda sistematik bir eğitimle edinilir. Mektep bitirmek bu sistematik eğitimin bir türüdür ama tekeli değildir. Şartı da değildir… Malûmat ise rast gele duyulan, görülen ve hatta okunan şeylerden oluşur. Beş’in birden büyük olduğunu işitmişsiniz veya okumuşsunuzdur ama birden beş’e giden yol üstünde, meselâ üç’ten haberiniz yoktur. Einstein diye zırlarsınız ama Newton’u bilmezsiniz… Einstein’in neyi değiştirdiğinden ve ne dediğinden aslında haberiniz yoktur. Fizik bilmiyorsunuz…
   Aforzimaları var diye nette kevaşe düşürmek üzere vira Nitszche alıntısı yazarsınız ama hiç bir yazdığını okumadınız, “alt insan” “üst insan” teorisinin Hitler’e altı milyon Yahudi katlettirdiğinden, haberiniz yoktur.
   Faşistlikte Hitler’den geri değil ama sonucun örneğini gördüğünden, söylemi farklı… İşin acı tarafı, duyduğu “algılarla” her söylediğinden o kadar “emin” ki kırk yıl bu konuyu çalışan ve her gün elli defa teşhis koyup tedavi yaparak, kendi kendini madden de deneyen hekime bile, hastalık konusunda ayar da vermeye kalkışıyor,
   Oysa Bilgi nedir? Hangi malûmata bilgi denir?
   a) Evrensel olacak
   b) Kural oluşturacak
   c) Matematik kavramlarla da izah edilebilecek…
   d) Doğrulanabilecek,
   e) Yanlışlana da bilecek.
   Duyulan bir malûmatın, “bilgi” olması için, netten duyulması değil, bu koşulları taşıması gerekir.
   Yoksa “algı”dır, yani yalandır.
   Nette okuduğunuz her saçma “bilgi” değildir. Zan’dır, zehap’tır… Veya bir kısmı da bilinçli yalandır.
   Bunlara inanabilirsin… Bunu, edinmiş olduğun gerçek bilgi düzeyi belirler… Dünyanın düz olduğuna da öküzün boynuzunda döndüğüne de inanabilirsin. Kanser olursan ister bir kanser merkezinde tedavi olursun, ister zakkum suyu kaynatıp, kestirmeden gidersin, kendi bileceğin iş… Ama propagandasını, yapamazsın… Bu hakkın, yoktur. Toplumun da senden kendini koruma hakkı olduğunu, peşinen anlamak zorundasın. Zorla mı? Evet, gerekince zorla… Devlet, zordur…
   Jonah Goldberg ünlü kitabında bunlara boşuna “Güler yüzlü faşistler” dememiş…