Nazım Beratlı
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Biz Kıbrıslı Türkler- 1

Biz Kıbrıslı Türkler- 1



   18.yy sonunda Helen Milliyetçiliği kendine Megali İdea diye asla ulaşamayacağı bir hedef ilan edip de eski Bizans’ı bugün güya yeniden kurmak gibi bir garabete duçar oldu. Daha 1796’da, henüz bugünkü Yunanistan’da yokken, bu fikir Kıbrıs’a kilise aracılığı ile girdi. Henüz olmayan bir Yunanistan’a bağlanacaklardı! Fikrin öncüsü o tarihte Başpiskopos’lukta görevli, 1821’de de Başpiskopos olup da Sarayönü’nde dut ağacına asılan Kiprianos…
   Bu fikre göre, MÖ 15.yy’dan beri Kıbrıs bir Helen adasıdır ve Helence konuşmayıp, Ortodoks da olmayan hiç kimsenin de Kıbrıs hakkında söz söylemeye bile hakkı yoktur. Böylece tarihi boyunca adada yaşayan herkesi ya sürdüler (Yahudiler) ya özümsediler. (Ermeniler, Nasturiler, Serecanlar, Maronitler, Latinler v.s.) Biri hariç: Türkler…
   Şimdi sıra, bize geldi…
   Dikkate değer bir biçimde Kıbrıslı Türkler’in kimlik değerleri üzerinde çoğu da kendi Türk soyundan gelmeyen ve bu da sır olmayan bir çevre tarafından gülünç bir kampanya sürdürülüyor. Cevabı verilir ama onların düştüğü ırkçı tuzağa düşmeden.
   Geçmişte bir üniversite konferansında sunduğum bir bildiriyi paylaşacağım. Kanıtsız hiçbir iddia yoktur. Gazete formatı dolayısıyla dipnotlar çıkmazsa, kitaplarımda bulabilirsiniz.
   Kimdir bu Kıbrıslı Türkler? “Türkçe Konuşan Kıbrıslı” mı? Yoksa Kıbrıs’ta yaşayan Türk mü? Buyurun:
  

Kıbrıslı Türklerin kökenleri

   1878 yılında ada yönetimini ele geçiren İngiliz İdaresi’nin yaptırdığı sayımında, Kıbrıslı Türklerin %25’inin kentlerde, %75’inin ise köylerde yaşadıkları saptanmıştır.  Ezici çoğunluğu oluşturan köylü halkın adaya nereden geldiğini saptamaya çalışırsak, Osmanlı Yönetiminin adaya “toprakla uğraşsın” koşulu ile gönderdiklerinin, kimler olduğunu anlamak, eldeki kaynaklar tarandığı zaman, güç bir iş değildir. II. Selim’in 20 Eylül, 1571 tarihli Sürgün Fermanı, türünün İLK örneğidir. 
   20 Eylül 1572 günü yayınlanan fermanda, kimlerin sürülmesinin emredildiğini anlamak, hiç de zor değildir. Bugüne kadar bize anlatılan “on haneden biri” lâfının, gerçeğin küçük bir kısmını oluşturduğunu göreceğiz. O tanımla ifade edilen esnaf ve zanaatkarlar için, fermandaki cümle, aynen şöyledir:
   “Buna, her kasabadan on haneden bir hane seçilmek koşuluyla, şu sanayi erbabı ve esnaf da, EKLENECEKTİR.”
   Yani, asıl göçürülecek olanlar başkalarıdır ve buna, esnaf “eklenecektir.” Biz asıl kitleyi kimlerin oluşturduğuna, bir bakalım:
   Adaya göçü teşvik etmek üzere ortaya konan ödülün, Öşür vergisi muafiyeti olması, göçürülmek istenen ana kitlenin, tarımla uğraşmasının öngörüldüğünü ortaya koymaktadır. Adı sayılarak göçürülmesi istenenler, şunlardır:
   1. Çorak, sarp, kayalık yerlerde yaşayanlar.
   2. Daha fazla toprağa ihtiyacı olanlar.
   3. Halk arasında, kanunsuz hareketleri ve kötü huyları ile tanınanlar.
   (Fermanın aslında, şirret olanlar deniyor.)
   4. Bölgelerinin kütüklerinde, kayıtlı olmayanlar.
   5. Bulundukları yerlere yeni gelenler.
   6. Kendi “malı” olmayıp, kirada oturanlar.
   7.  Uzun süreden beri, yayla, bağ, bahçe sorunları olup, bu konuda şikâyetçi olanlar.
   8.  Köyünü bırakarak, şehirlere göçmüş olup, buralarda da işi olmayanlar.
   (Fermanın aslından, buraya avarelik edenler, leventlik edenler diye aldıklarımız, bu başlık altındadır.)
   a) Listemiz dikkatle incelenince, görülecektir ki 1. sıradaki çorak, kayalık ve sarp yerlerde yaşayanlar, 7. sıradaki uzun süreden beri yayla, bağ, bahçe sorunu olanlar, 4. sıradaki kütüklerde kayıtlı olmayanlar hep bir arada ele alınabilirler ve bunlar, açıkça Göçebelerdir.
   b)  Sekizinci sıraya aldığımız, köyünü terk edenler, yoksul köylüler olup, Kanuni Kanunnamesinin ilgili maddesinde, bunun zaten bir suç kabul edildiği anlaşılmaktadır. Avarelik etmek leventlik etmek gibi yakıştırmalar, Osmanlı kafasınca, toprağını terk eden reaya başka bir şey yapamayacağından ötürü, o durumdakinin kaçınılmaz tanımlanmasıdır. Buna, beşinci sıraya aldığımız, bulundukları yere yeni gelenleri de ekleyebiliriz.
   c)  Nihayet, 3. sıraya aldığımız, halk arasında kötü huyları ve kanunsuz davranışları ile bilinenler diye giden kısım vardır ki fermanın aslında, “reaya arasında şirret ve şekâ ile maruf olanlar” diye geçmektedir. Daha sonraki yıllarda, ada halkından Osmanlı kaynaklarının “cibilliyetlerinden merkuz, şekavet ve tuğyan” yani tabiatlarında bulunan eşkıyalık ve isyankârlıkla tanımlanırken, aynı yılların bir İngiliz kaynağının, “Orta Doğu’nun en uysal insanları” diye söz etmesi, o ölçülerin de biraz farklı olduğunu göstermektedir.

Biz Kıbrıslı Türkler- 1
+ -

Yorumlar kapalı.