Bugün sizlere, 16.yüzyılda Almanya’da yaşanmış ve içinde önemli dersler barındıran alıntı bir hikayeden bahsetmek istiyorum. Hikaye, yaşanmış ibretlik bir mahkeme kararı ile ilgilidir ve aradan 500 yıl geçmesine rağmen herkesi etkilemektedir.
Mahkemeler, herkese adil davrandığı, eşit adalet dağıttığı zaman, vatandaşların da yargıya olan güveni artar.
Adalet, devletin ayakta kalması, yaşaması için şarttır. Eskiler boşuna söylememiştir. Adalet, devletin temelidir. Herkese eşit dağıtılmalıdır. Hukuk terazisi çok hassastır ve hep dengede olmalıdır.
Hikayeyi aşağıda aktarıyorum..
Olay 1506’da Frankfurt’ta kaydedilmiştir. Bir tüccar 800 altın kaybeder. Yoldan geçen bir marangoz da tesadüfen bu tüccarın çantasını bulur. Son derece dindar olan marangoz cüzdanı bulduğunu kimseye söylemez ve bu kadar çok para kaybının fark edilmesinin mümkün olmadığını değerlendirir ve sahibinin bu parayı arayacağını düşünür.
800 altın ne kadardır? O zaman, 40 altın için iyi bir at satın alınabildiğinde yaklaşık 20 at bedeli kadardır.
Bir gün marangoz kiliseye gider. Rahibin, Frankfurt’a gelen bir tüccarın 800 altın kaybettiğini ve bulanın 100 altın ile ödüllendirileceğini söylediğini duyar. Bunun üzerine marangoz parayı getirir ve Rahibe teslim eder.
Tüccar gelir ve çantayı alır. Ancak marangoza, vaat etmiş olduğu 100 altını ödemeyi reddeder. Marangoza 5 altın uzatır. Marangoz tüccara sözünü tutmasını söyler. Açgözlü tüccar, vaat edilen 100 altını vermemek için cüzdanında 800 değil 900 altın olduğunu iddia eder ve marangozun çantadan para aldığını söyler.
Bunun üzerine Rahip ayağa kalkar. Marangozu tanıdığını ve onun dürüst bir adam olduğunu, asla böyle bir şey yapmayacağını söyler. Tartışma kızışır. Rahip, tüccarı ve marangozu Frankfurt mahkemesine götürür.
Yargıç, süreci başlatır. Tüccara, İncil’e elini koyarak 900 altın kaybettiğine dair, yemin etmesini söyler. Tüccar tereddüt etmeden elini İncil’e koyar ve yemin eder. Yargıç, marangoza 800 altın bulduğuna dair, yemin etmesini söyler. Marangoz da elini İncil’e bastırarak yemin eder.
Herkes merakla yargıcın kararını beklemektedir. Yargıç, her şeyin gün gibi açık olduğunu belirterek, “Marangoz 800 altın buldu ve tüccar 900 altın kaybetti. Yani marangozun bulduğu altın kesesi tüccarın değil. Dolayısıyla, marangozun bulduğu para, sahibi çıkmadığına göre marangozun kendisine aittir. Tüccar ise kaybettiği 900 altınını aramaya devam edebilir” kararını verir.
Fakir bir marangozun haklarını reddeden cimri bir tüccar, adil bir yargıç tarafından cezalandırılmış ve bu olay Frankfurt tarihine geçmiştir.
Hikayeyi sizlerle paylaştım. Sanırım yaklaşık 500 sene önce yaşanan bu olayda, mahkeme yargıcının verdiği ibretlik karar ve hukuk dersi sizleri de etkilemiştir.
Adil davranan, eşit adalet dağıtan hukuk sistemi, her kesimden, vatandaşların güven içinde yaşayacağı bir ülke yaratmanın mihenk taşıdır.
Hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı, demokratik bir devletin ve toplumun olmazsa olmazı ve Aşil’in topuğu gibi çok hassas ve hayati vazgeçilmezidir.
Yasama, Yürütme ve Yargı organlarının işlevini yerine getirmesinin birbirinden bağımsız olması, hem devlet sistemi, hem de halk arasında tamamen içselleştirildiği taktirde, hukuk devletinin işleyişi de özümsenecektir.
Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerinin korunmasında, demokrasinin düzgün işlemesinde ve toplum içinde adaletin tesis edilmesinde yargı bağımsızlığı, hukuk devletinin vazgeçilmez bir unsurudur.
Yargı bağımsızlığının olmadığı ülkelerde, toplumsal huzur, adalet, demokrasi ve tüm özgürlüklerin gelişmesi, insanların mutlu olması ve toplumsal barışın sağlanması mümkün olmamaktadır.
Ödül Muhtaroğlu
Diğer Yazıları
Köşe Yazarı







Yorumlar kapalı.