Yoksulluk (poverty) günümüzün en önemli sosyal sorunlarından biridir.
Yoksulluk denince aklımıza çoğu zaman zenginliğin karşıtı olan fakirlik, yani sefalet, açlık, yokluk, bir şeylere gereksinim duyma, yaşamla devamlı devinme, temel ve zorunlu gereksinimleri yeterince karşılayamama, yeterli varlığa sahip olamama ve gelirden yoksun olma durumu gelmektedir.
Tarihin her döneminde ortaya çıkan yoksulluk, bütün ülkelerin karşı karşıya olduğu sorunların başında gelmektedir. Dünyanın neresinde olursa olsun her ülke yoksullukla savaşım vermek zorunda kalmaktadır.
Küresel bir sorun olan yoksulluk, hemen hemen tüm ülkeleri yakından ilgilendiren bir olgudur.
Bu sorun gelişmiş ülkelerde bile tamamen ortadan kaldırılmış değildir.
Ancak, bu ülkelerde sosyal politika araçlarının etkin bir şekilde uygulanması yöntemi ile yoksulların en azından daha da yoksullaşmasına engel olunmakta ve kendilerine asgari düzeyde dahi olsa sosyal yönden kabul edilebilir bir yaşam ölçününü yakalama olanağı verilmektedir.
Yoksulluğun günümüzde herkes tarafından kabul edilebilen bir tanımı yoktur. Yoksulluk zaman ve konuma göre farklı şekillerde tanımlanabilmektedir.
Bir tanım yapacak olursak yoksulluk ya da fakirlik; günlük temel gereksinimlerin tamamını ya da büyük bir kısmını karşılayacak yeterli gelire sahip olmama durumudur.
Özellikle, yiyecek, içecek, barınma, giyim-kuşam gibi temel gereksinimlere zor erişmek ya da erişememek yoksulluk ya da fakirlik olarak tanımlanmaktadır.
Keza yoksulluk, işsizlik, yoksunluk, ayrımcılık, sosyal dışlanma gibi olgularla da hem iç içe hem de etkileşim içindedir.
Çok boyutlu bir sorun olan yoksulluk sorunuyla savaşımda çok boyutlu bir yaklaşıma gereksinim duyulmaktadır. Bu boyutların en önemlisi işlendirme yani istihdam sorunudur.
Yoksulluğun nedenleri araştırıldığında, işlendirme sorununun nedenler arasında ilk sırada yer aldığı görülmektedir.
Yoksul insanların kendilerini yoksulluk kıskacından kurtarabilecekleri tek varlıkları sahip oldukları emekleridir.
Bu önemli değeri emek piyasalarında gerektiği gibi değerlendirebilmeleri ancak uygulanacak işlendirme politikalarıyla olasıdır.
Yoksulluk sorununun ekonomik büyüme ve kalkınma ile çözüleceği yönündeki görüşten hareketle, ekonomi alanında gerçekleştirilecek atılım ve gelişmelerin zenginleşme ve gönenç sağlayacağı, böylece yoksulluk sorununun kendiliğinden çözüleceği varsayılmaktadır.
Hâlbuki yoksulluk yaratılan ulusal değerin azlığı kadar, bölüşüm ve dağıtım düzenekleri ile de doğrudan ilgilidir. Ekonomik gelişme tek başına, sorunu çözememektedir.
Son derece karmaşık ve çok boyutlu olan yoksulluk, ancak bu çok boyutluluğu dikkate alan politika ve yaklaşımlarla çözülebilmektedir.
Yoksulluğa karşı devinim çok boyutlu bir çabayı gerektirir; bu yüzden ekonomik ve sosyal politikaların uyum içinde olması kaçınılmazdır.
Yoksulluğun kavramsal içeriği ve boyutu toplumların farklı sosyo ekonomik gelişmişlik düzeylerine göre değişebilmekte ise de yaşamsal sosyal risk taşıması açısından onun bütün toplumların en önemli ortak sosyal sorunlarından biri olduğu söylenebilir.
Yoksulluğun tanımına ilişkin çeşitli yaklaşımlar söz konusu olmasına karşın;
1. Mutlak yoksulluk,
2.Göreli yoksulluk,
biçimindeki ikili ayırım, evrensel ölçütlerdeki yaklaşım olarak öne çıkmaktadır.
1.Mutlak yoksulluk
Dünya Bankası tarafından geliştirilmiş bir kavram olan mutlak yoksulluk (absolute poverty), dar anlamda yapılan yoksulluk tanımlamasıdır.
Mutlak yoksulluk aslında tam anlamıyla açlıktan ölme durumudur. Mutlak yoksulluk tanımına mutlak niteliğini kazandıran öge yaşamı sürdürebilmek için gerekli olan asgari besin bileşenlerini ya da kaloriyi esas alması ve bir sınır çizmesidir.
Bu sınır temel tüketim gereksinimlerini karşılayacağı varsayılan mal kümesinin maliyetine denk gelen bir yoksulluk düzeyidir.
Yoksulluğun evrensel bir olgu olduğu göz önüne alınarak yapılan hesaplama ile mutlak yoksulluk sınırı;
-Az gelişmiş ülkeler için kişi başına günde 1ABD doları ($),
-Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır2$,
-Anavatan Türkiye’nin de aralarında bulunduğu Doğu Avrupa ülkeleri için 4$,
-Gelişmiş sanayi ülkeleri için14,40$ olarak belirlenmiştir.
2. Göreli yoksulluk
Göreli yoksulluk (relative poverty); gıda, giyim ve barınma gibi olanakların bireylerin yaşamlarını devam ettirmeye yetmesine karşın, bunların toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmasıdır.
Bir başka tanıma göre göreli yoksulluk bireylerin, toplumun ortalama gönenç düzeyinin belli bir oranının altında olması durumudur.
Göreli yoksulluk kavramı bu nedenle kişi ve kümelerin mutlak gelir düzeyi ile değil, gelir ve gönencin dağılımıyla ilgili farklılıkları hedef alır.
Bir ülkede mutlak yoksulluk tamamen ortadan kaldırılabilir. Ancak gelir düzeyi ne olursa olsun o ülkede göreli yoksulluk her zaman varlığını sürdürecektir.







Yorumlar kapalı.