Olgun Beyoğlu
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Paris İklim Anlaşması

Paris İklim Anlaşması



Dünyamız büyük bir iklim krizi ile karşı karşıya.

Artan hava sıcaklıkları, orman yangınları, seller, taşkınlar ve heyelanlar dünyanın birçok ülkesindeyaşanıyor.

KKTC’de de her yıl yaşanan; orman yangınları zaten az olan yeşil örtüyü yok ederken, taşkınlar iseekili alanlar ve yaşam alanlarına büyük zararlar veriyor.

Dünyanın ünlü merkezlerinden New York,Londra ve Berlin gibi kentler güçlü altyapılarına karşın yakın geçmişte sellere teslim oldu.

Gezegenimizde yaşanan iklim olumsuzluklarına çözüm olur düşüncesi ile 197 ülkenin imzaladığı Paris İklim Anlaşması (Paris climate agreement), geçtiğimiz aylarda anavatan Türkiye tarafından da onaylandı.

Paris Anlaşmasışu anda iklim krizi ile savaşım konusunda insanlık tarihinin dünya çapında örgütlendiği ilk ve tek anlaşma olarak tarihe geçti.

Paris Anlaşması, iklim krizinin önüne geçmek amacıyla 197 ülkenin ortak hareket etmeleri gerektiğini kabul ettikleri uluslararası bir anlaşma.

Bu anlaşmayla;

–İklim krizinin önüne geçmek,

– Küresel yüzey sıcaklığındaki artışı ortalama 2 derece ile sınırlandırmak,

– Olanaklı olduğuncada 1,5 derecenin altında tutmak

hedeflenmiştir.

Bugüne değin anlaşmayı 197 ülke imzaladı, Türkiye dâhil 192’si onayladı.

Onaylamayan beş ülke arasında; Eritre, Libya, Irak, İran ve Yemen yer alıyor.

Uzlaşılan maddeler

İklim değişikliğine karşı küresel bir savaşımı amaç edinen Paris Anlaşması’na göre taraflar üç temel hedef üzerinde anlaştılar. Bunlar;

1. Ortalama küresel sıcaklığın sanayi öncesi seviyelerin 2 derece üzerine çıkmasını önlemek.

Sera gazı salınımının küresel seviyede azaltılmasını sağlamak ve artışı daha öncesine göre 1,5 derece olacak sınırlamak.

2. İklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılık oluşturmak.

3. Bu hedeflere yönelik finansman sağlamak.

Bu manada gelişmiş ülkelerin öncülük üstlenip, gelişmekte olan ülkelere maddi açıdan yardım yapması öngörülüyor.

Gerçekler

Günümüzde artık yadsınamayacak boyutlara ulaşan ve toplumların farkındalığının oldukça yüksek olduğu iklim krizi bir zamanlar görmezden geliniyordu.

Paris Anlaşması artık devletlerin ve toplumların iklim krizini kabul eden ve eylemsizliğin karşılanamayacak sonuçlar getireceği hususunda, ortak bir fikir birliği yaratması açısından önemli bir anlaşma.

Paris İklim Anlaşması; iklim sorununa karşı evrensel savaşımı örgütleyen elimizdeki tek anlaşma.

Yansımaları imzacı devletlerinüstlenimleriniyerine getirmesi durumunda etkili olabilecek bir uzlaşma.

Ülkelerin emisyon beyanları

İklimi korumak için emisyonun azaltılması ve fosil yakıtların kullanılmamasıgerekiyor olsa da taraf ülkeler, ne zaman ve ne kadar sera gazı azaltımıüstlenimindebulunacağına kendileri karar veriyor.

Ülkeler kendi yükümlülüklerini ulusal katkı bildirimleri ile Birleşmiş Milletler’e iletiyorlar.

Yani Birleşmiş Milletler ulusal hedefleri belirlemiyor.

Ülkeler her beş yılda bir bu bildirimlerini iyileştirmeye davet ediyor.

Bu anlaşmayı hızla geliştirilmesi gereken bir başlangıç olarak görmek gerekiyor.

Bildirim türleri

Ülkelerin emisyonla ilgili verdikleri bildirimler dört ana kümede toplanır.

1. Mutlak azaltım

Belli bir yıldaki emisyon seviyesi başlangıç alınarak, hedef yıldaki emisyonların bu seviyenin altına indirilmesi.

2. Tavan emisyon yılı

Ülkelerin ulusal emisyonların en üst seviyeye ulaşacağı yılın belirlenmesi ve bu yıldan başlayarakemisyonların azaltılması.

3. Başlangıç senaryodanazaltım

Ülkelerin mevcut politikaları sonucu; atmosfere salacakları sera gazı miktarını başlangıç senaryo kabul edip, emisyonların bu senaryodaki seviyenin altına indirilmesi.

4. Emisyon yoğunluğu hedefi

Ülkelerin birim ekonomik çıktı başına ürettikleri emisyonların belli bir seviyeyi aşmayacağına ya da bu yoğunluğun azaltılacağına dair açıkladıklarını hedefler.

Niyet bildirimi

154 ülkenin niyet bildirimleri incelendiğinde;

– 61 ülkenin mutlak azaltım,

– 10 ülkenin emisyonyoğunluğunu kontrol etme,

– 83 ülkenin ise başlangıç senaryodan azaltım

hedeflediğigörülüyor.

Türkiye,başlangıç senaryodan azaltımüstlenimi veren kümede yer alıyor.

İklim değişikliği paneli verileri

Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli(Intergovernmental Panel on Climate Change -IPCC) verileri 1,5°C’lik bir ısınmanın 2°C’ye göredaha güvenli olacağını ortaya koyuyor.

– IPCC’ye göre ortalama yüzey sıcaklığındaki artış 1,5’yi bulduğunda yüzde 100 artması beklenen sel riski 2°C’lik bir ısınmayla yüzde 170’e ulaşacak.

– Şiddetli kuraklıkla karşı karşıya kalan insan sayısı 1,5°C’lik bir artışta 350, 2°C’lik bir artışta 410 milyona çıkabilir.

–Aşırı sıcak hava dalgaları dünya nüfusunun yüzde 9’u yerine yüzde 28’ini etkileyebilir.

– Her 0,5°C’lik artış tarımda ürün verimliliğini daha da düşürecek.

–Küresel ortalama sıcaklık artışının 2 dereceyi geçmesi halinde insan hayatı doğrudan etkilenecek ve yıkıcı sonuçlar ortaya çıkacak.

Türkiye’nin konumu

Araştırmalar, Türkiye’nin etkin bir iklim politikası yürütmesi halinde milli gelirinin yüzde 7 artacağını gösteriyor.

Türkiye enerjibağlamında dışabağımlıbir ülke.

Bu bağımlılığın nedeni ise petrol, doğal gaz ve kömürdür.

İklim krizini durdurmak için yapmasıgereken; bu üç fosil yakıtı kullanmayı bırakmak ve yerine güneş, rüzgâr gibi yenilenebilir enerji kaynaklarınıkullanmak.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının herhangi bir yakıt maliyeti yoktur.

Dolayısıyla dışa bağımlılık da söz konusu değildir.

İlk yatırım sırasında bazı donanımların dış alımı yapılsa bile bu durum kömür ve gaz santralleri için geçerlidir.

Rüzgâr ve güneşi merkeze alan bir enerji dönüşümü, uygulayımbilim içeriği yüksek bir sanayi gelişimini de beraberinde getirebilir.

Güneş ve rüzgârdan elektrik üretim kapasitesinin artması sanayi üretimindeki değer zincirini de önemli orandabüyütecektir.

Güneşte 15-25 gigawatt’lık (GW) kapasite ilaveleri 0,8milyar dolar olan üretimi 6,8 – 11,3 milyar ABD dolarıkadar arttırabilir.

İstihdam yaratma gizil gücü olarak;iklim krizi ile savaşımı destekleyecek düşük karbonlubir gelişme, fosile dayalı ekonomik yatırımlara göredaha fazla istihdam yaratıyor.

Değerlendirmelere göre her 1 milyon dolarlık yatırımın;

–Sürdürülebilir enerjide 15-30,

–Enerji depolamada 4-12,

–Enerji verimliliğinde 10-18,

–Çevre dostu şehir altyapılarının geliştirilmesinde 10-15,

–Atık ve geri dönüşümde 15-40 kişiye

yeni istihdam yaratmagizil gücü olduğu hesaplanmıştır.

Buna karşın;

– 1 milyon dolarlık kömür yatırımı10,

–İnşaat aşamasında 1,

–Termik ve maden işletmesinde 2 kişiye

istihdam yaratmaktadır.

Yeni ekonomik düzen

Karbonsuzlaşma ve karbon nötr hedeflerini açıklayan birçok ülke, karbonsuzluğa dayanan yeni birekonomik düzen kuruyor.

İklim değişikliği ile savaşımda önemli bir role sahip olan karbon nötrleme için ülkeler şimdiden kolları sıvamış durumda.

Karbon Nötr Şehirler Birliği(Carbon NeutralCitiesAlliance -CNCA) çatısı altında birleşen 20 şehir emisyon azaltımı için ciddi hedefler ortaya koydu.

Dünyadaki 1,3 milyardan fazla insanı ve küresel ekonominin yüzde 43’ünü temsil eden, 220 hükümeti birleştiren Alt Ulusal Koalisyonu (Under2Coalition) ise Paris Anlaşması doğrultusunda 2050 yılı için karbonsuzlaşmaçalışmaları yapıyor.

612 şirketBilim Tabanlı Hedefler(Science Based Targets) çatısı altında bilim temelli hedefler yaklaşımını benimsiyor.

KKTC ve Türkiye’nin de bu yeni düzene uyum sağlaması, güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji gizil gücüyüksek bazı fırsatları da beraberinde getirecektir.

Son söz:Fırsat rüzgâra benzer, ustalık onu geçerken tutmaktır.

Paris İklim Anlaşması
+ -

Yorumlar kapalı.