Ülkede yaklaşık bir yıldır tartışılan ve adeta yılan hikayesine dönen, iktidar ve muhalefetin üzerinde bir türlü anlaşma sağlayamadığı erken seçim, eğer değişmezse 9 Ocak 2022 tarihinde yapılacak gibi görünüyor.
Geçtiğimiz Haziran ayında, Sayın Ersin Tatar’ın cumhurbaşkanı seçilmesiyle boşalan bir milletvekilliği için, ara seçim yapılması gerekiyordu. O dönemde, bütün ülkeyi seçime götürmek için, hem 10 milyon TL’ye ihtiyaç vardı, hem de bütün ülkede sandıkların kurulması ve seçimin organize edilmesi de ayrı bir emek, yoğun çalışma ve iş temposu gerektiriyordu.
Bu gerekçeler ışığında, araseçimin yapılmaması noktasında hükümet ve muhalefet arasında görüş birliği oluşmuştu. Ancak, araseçimin yapılmaması için, tek yol, geçen Haziran ayından önce, 1 yıl içinde erken genel seçim yapılacağının kararının meclis tarafından alınması gerekiyordu.
Ama, maalesef, muhalefetin tüm ikazlarına rağmen, Anayasa’nın ihlal edilmesi pahasına bu karar alınmadı ve böylece demokrasi ağır bir yara aldı. Önümüzdeki günlerde alınacak erken seçim kararının da, bu Anayasa ihlalini düzeltmesi mümkün değildir. O, ayrı bir konudur, şimdi alınacak erken seçim kararı ayrı bir konudur.
Öte yandan, Devlet Bütçesinin, Anayasa gereği, Hükümet tarafından, Bakanlar Kurulundan geçirilip, ekim ayı sonunda Meclis’e gönderilmesi gerekiyordu. Ama, maalesef bugüne kadar, bütçe tasarısının Meclis’e gönderilmediğini öğrendik.
Bu konu da, bir başka Anayasa ihlalidir. Halbuki, bütçe tasarısı meclise zamanında gönderilse bu ihlal olmayacaktı. Siz bütçeyi zamanında Meclise gönderirsiniz. Orada, bütçe ne zaman görüşülür o ayrı bir konudur. Meclis’e giden bütçenin görüşülmesinin ise, ileri bir tarihe ertelenmesi mümkündür. Benzer erteleme durumlarını, geçmişte, bazı dönemlerde de yaşamıştık. İstifa eden hükümetin bunlar dışında da Anayasa ve yasa ihlalleri olmuş ve bazıları da mahkemeden dönmüştür.
2022 Bütçe’ sinin seçimden önce, bu yıl sonuna kadar Meclis’ ten geçirilmesi, seçimden sonra kurulacak yeni hükümete icraat yapması için, hem zaman kazandıracak hem de bütçenin erken açılması ile bütçe’ den özel sektöre ve piyasaya ödeme yapılması mümkün olabilecektir. Ayrıca, seçimden sonra oluşacak yeni hükümetin de, ek bütçe ile tadilat yapma ve kalemler arasında aktarma yapma imkanı da bulunmaktadır.
Öte yandan, önümüzdeki Haziran ayında Belediye seçimleri yapılacağı için, nisan ayında başlayacak seçim yasaklarından önce, bütçenin açılması da devletten alacağı olan kesimlerin, nefes almalarına da fırsat yaratacaktır.
Bütçenin bu yıl sonuna kadar geçmemesi halinde, eski yıl bütçesinin 12 de birinin kullanılmasıyla işlerin yürütülmesi zor görülmektedir. Bunun yanında, ocak ayında, uygulanacak hayat pahalılığı ödeneğinin de, yeni bütçenin geçmemesi ile kaynak anlamında sıkıntı doğuracağı aşikardır.
Bütçesiz bir yıla girmenin sıkıntılarını geçmiş yıllarda da yaşamış ve yarattığı sorunları ülke olarak tecrübe etmiştik. En son, 2018 yılı Ocak ayında da seçimler yapılmış, ama bütçe, o dönemki mevcut hükümet tarafından, 2017 yılı sonuna kadar geçirilmediği için, seçimden sonra kurulan yeni hükümet, prosedür gereği bütçeyi geçirip, uygulamaya koyana kadar zaman geçmiş ve ülke bütçenin geç açılmasının sıkıntılarını yaşamıştı.
2018 yılında da, yine Belediye seçimleri olduğu için, seçim yasaklarıyla birlikte, bütçenin uygulama süreçleri de gecikmeye uğramıştı. Bütün bu yaşananlar, bize acı ama değerli tecrübeler sunmaktadır.
Bu çerçevede, yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen, kurulmak üzere olan yeni Hükümet, 2022 yılı devlet bütçesini Meclis’ e gönderip, geçmişte yaşanılan bütçe konusundaki bütün bu deneyim ve süreçleri de, göz önünde bulundurarak, bu bilinç ve sorumlulukla hareket etmelidir.
Bu bağlamda, hükümet, muhalefetin de görüş, öneri ve taleplerini de dikkate alarak ve asgari müştereklerde uzlaşıp, gerekirse görüşme sürelerini kısaltıp, bütçe’nin erken seçimden önce geçirilmesini sağlamalıdır.
Aksi halde, Devlet Bütçe’ sinin geçmemesi, gelecek yıl bütçe geçene kadarki zaman diliminde, sıkıntılar yaşanmasına ve bütçeye bağlı, hem devlet, hem de özel sektördeki işlerin yerine getirilmesine ve sağlıklı sürdürülmesine engel olacaktır.
Ödül Muhtaroğlu
Diğer Yazıları
Köşe Yazarı







Yorumlar kapalı.