Konuk Yazar
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Zeytinyağı mucizesi

Zeytinyağı mucizesi



HÜSEYİN DEĞİRMENCİ

Zeytinyağı, insanlığın çok eski dönemlerinden beri beslenme ve bunun yanında daha birçok alanda kullanılmıştır. Özellikle insan sağlığına olan faydası hem gıda olarak tüketiminde hem de gerek modern tıp içerisinde gerek eski dönemlerde bitkisel ilaçların yapımında birçok fayda sağlamıştır. İnsanlık için önemli keşiflerden bir tanesi sayılabilecek olan bitkilerden yağ elde etme imkânı özellikle birçok fayda sağlayan zeytinden de elde edilebilmekle birlikte hem yalnız başına kullanımı hem de diğer besin maddeleriyle kombin şekilde kullanılmasıyla beslenme alışkanlıkları arasında önemli bir yer edinmiştir.
Zeytinyağının kaynağını teşkil eden zeytin ağaçları ile ilgili tarihsel olarak keşfedilmiş en eski veri milattan önce yaklaşık 40 bin yılına dayanmaktadır. Buna karşın Ege ve Akdeniz bölgelerinde özellikle Giritlilerin ticarette gelişmesi ve zeytin ağacı yetiştiriciliği ve zeytinyağı üretimi ile uğraşması, bu bölgelerde ticaretinin yüksek miktarda yapılıp bölgelerin civarlarına dağılmasına etken olmuştur. Tarihte ilk zeytinyağı elde etme yöntemi olarak uygun taş havuzlar içerisinde ayakla ezilen zeytinlerin daha sonra sıcak su içerisinde bekletilmesi ile yağının alınması yöntemidir.
Tarihte kullanılan ilk yöntemin ardından dönemin gelişmiş uygarlıklarından olan Roma uygarlığı zeytini iki taş arasında ezerek zeytinyağı elde etme yöntemini keşfetmiştir. Bunun ardından yakın geçmişte buhar ile zeytinyağı elde etme yöntemi kullanılmış ve bu sayede zeytinlerden elde edilen birim yağ miktarında artışlar olmuştur. Günümüze doğru yaklaşıldığında ise hidrolik presleme ve motorlu sistemler ile şu anda zeytinyağı elde etmede kullanılan kontinü sistem geliştirilmiştir.

 

Kaliteli zeytinyağı nasıl elde edilir?
 

Kaliteli zeytinyağı elde etmek için sağlam ve hasarsız danelerin doğru zamanda uygun usullerle hasat edilmiş olması ve hiç bekletilmeden zeytin sıkma tesislerinde doğru şekilde işlenmesi gerekir. Zeytinlerin hasattan sonra mümkün olan en kısa süre içinde işlenmesi son derece önemlidir. Çünkü zeytin meyvesi uzun süre bekletilirse fermente olur, bunun sonucunda küf, kızışma gibi kusurlar meydana gelir. Bu durumda bu tür zeytinlerden elde edilen zeytinyağının kalitesi düşer ve natürel sızma özelliğini kaybeder. Bu nedenle toplanan zeytinler 20-25 kg’lık delikli plastik kasalara alınmalıdır. Zeytinyağının kalitesini; zeytin ağacının varyetesi, bulunduğu bölgenin coğrafi özellikleri, iklim koşulları, zirai mücadele yapılıp yapılmaması, budama, gübreleme veya sulama yapılıp yapılmaması, hasat zamanı, hasat şekli, zeytinden yağ elde edilirken uygulanan üretim teknolojisi, saklama/depolama koşulları, dolum/filtreleme işlemleri ve ambalajlama malzemesi etkilemektedir.
Zeytinyağında saptanan fiziksel, kimyasal ve duyusal özellikler bir bütün olarak dikkate alınır ve zeytinyağının kalite sınıflandırması;
-Natürel Sızma Zeytinyağı,
-Natürel Birinci Zeytinyağı,
-Rafinajlık (Ham) Zeytinyağı olarak belirlenir.
Gıda olarak doğrudan tüketime uygun olmayan rafinajlık zeytinyağı, su buharı destilasyonu ve ağartma toprağı ile hiçbir kimyasal reaksiyona tabi tutulmadan rafine edilir. Rafine zeytinyağının içerisine belirli oranlarda natürel zeytinyağı karıştırılır ve Riviera zeytinyağı kalitesi oluşturulur.

 

Zeytinyağı eldesinde hasat zamanı

Zeytinler mordan yeşile dönerken yapılan hasada ‘Erken Hasat’ diyoruz. Bu dönemde yağımız daha acı ve yakıcı yanı fenolik değerleri daha zengin, aroması ve besin değeri yüksek olur. Ortalama 8 kg zeytin sadece 1 lt yağ verir. Zeytinlerin çok geç hasat edilmesi tüm bu kaliteyi azaltacak ancak verimi büyük oranda artıracaktır.
 

Zeytinyağı ile ilgili doğru bilinen yanlışlar neler?

1-“Natürel Sızma” bir kalite terimidir. Yağın asitliğinin 0,8’in altında tat ve kokusunun kusursuz olduğunu garanti eder. Riviera ise (adının bu kadar gösterişli olmasına kanmayın) yemeklik kalitenin en altıdır. Besin değeri yoktur. Bu nedenle yemekleri pişirirken az miktarda Natürel Sızma kullanıp, servis esnasında yemeği Erken Hasat Natürel Sızma ile lezzetlendirmek ve şifalandırmak, zeytinyağını en doğru tüketme şeklidir. Sakın plastikte zeytinyağı tutmayın.
2-Zeytinin “Taş Baskı” veya “Modern Yöntem” ile işlenmiş olmasının, yağın kalitesiyle doğrudan bir ilişkisi yoktur. Her iki yöntemde de iyi yağ elde edebilirsiniz, çok kötü bir yağ da elde edebileceğiniz gibi! Ancak şu bir gerçektir ki, eski usul taş baskı yöntemde zeytin hamuru çok fazla havayla temas ettiğinden yağın besin değerlerinin bundan olumsuz etkilenmesi kaçınılmazdır.
3-“Soğuk Sıkım” bir lüks değer gibi size sunulmasın. Bu bir mecburiyettir! Aksi takdirde Natürel Sızma Kalitesi asla elde edilemez.
4-Zeytinyağının dilinizde acılık ve boğazınızda yakıcılık hissi bırakması iyiye işarettir. Acılık ve yakıcılık zeytinyağında aranan en önemli kalite kriteridir. Bu, yağın besin değerlerince zenginliğinin ifadesidir.
5-Zeytinyağının rengi bir kalite kriteri değildir. Renginin yeşil oldukça kalitesinin arttığı görüşü yanlıştır.
6- Zeytinyağı her şekilde donar. Hangi derecede donduğu veya geç donup donmaması onun hakiki olup olmadığının asla kanıtı değildir.

 

Zeytinyağı mucizesi
+ -

Yorumlar kapalı.