Azeri Türkleri arasında güzel bir deyiş vardır: “Kardaş Kömeği= Kardeş Yardımı!” Türkler arasında zor zamanlarda birbiriyle yardımlaşma yaygın bir adettir. Her Türk boyu ve devleti, kendi içinde veya birbiriyle didişse bile, kardeşi zorda kaldığı zaman aradaki atışmalar hemen son bulur.
Birbirine destek ve yardıma koşulur. Bu yardımlaşma geleneğinin Türk tarihinden bol sayıda örneklerini sıralamak mümkündür.
Biz burada konuyu daraltalım ve merkeze Türkiye ve Kıbrıs arasındaki yardımlaşma ve işbirliğini koyalım. Zira toplumda bu konuyu bile kendi siyasi çıkarlarına alet etmek isteyen her tip adama rastlarsınız.
Osmanlı Türkiye’si ile Türkiye Cumhuriyeti’nin Kıbrıs Türklerine yönelik yardımlarına göz attığımızda, ilk sıraları “siyasi, ekonomik ve eğitim yardımları” alır.
İngiltere’nin Türklere yönelik Rus tehdidini kullanarak, Akdeniz’de bir üs kurmak hayalini gerçekleştirmek için 1878’de adayı kendine nasıl kiralattığını ve sonra da topraklarına ilhak ettiğini biliyoruz.
Bu evrede çöküşe doğru giden Osmanlı devletini büyük siyasi bir manevra yapabildiğini söyleyemeyiz.
Ancak o zor şartlarda bile Osmanlı yönetimi adaya maddi yardımla birlikte öğretmen akışını kesmemeye çalışmıştır.
Türk Kurtuluş Savaşı’ndan sonra kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti de, adaya öğretmen yardımına özen gösterir.
Kâzım Nami Duru, İsmail Hikmet Ertaylan, Hikmet İlaydın gibi ünlü öğretmen, yazar ve kültür insanları adada hocalık yapar.
İngiliz sömürge yönetimi 1930’lardan sonra eğitim desteğini kırmak için öğretmen akışına zorluk çıkarır, Kıbrıs Türk çocuklarına kitapsız eğitim yaptırtır. 1950’lerde ise Türkiye’den gelen ders kitaplarındaki “Atatürk, bayrak vb” resimleri öğrencilere dağıtmadan önce o kısmı ya keser, ya da kapattırır.
Kıbrıs Türkleri’nin de, Türkiye’ye maddi ve manevi yardımları söz konusudur. Bu özellikle Türk Kurtuluş Savaşı evresinde ve biraz sonrasında yoğunlaşır.
1919-1922 yılları arasında işgale uğrayan ve tarihten silinmek istenen Anadolu Türklüğü’ne maddi yardımlar iki kardeş toplumdan gelir. Bunlardan biri Azerbaycan halkı diğeri Kıbrıs Türkleri’dir.
Azerbaycan Mustafa Kemal Paşa’ya, Türk Kurtuluş Savaşı’na para yardımı dışında, petrol, petrol ürünleri, top arabaları için lastik vb yollar.
Kıbrıs Türkleri ise, bu evrede zor ekonomik şartlara rağmen kendi arasında para toplayarak, tiyatro oyunları sergileyip parasını Kızılhaç üzerinden Ankara hükümetine aktararak, hatta yarış atını satıp değerini Ankara’ya bağışlayarak kardeşine yardımını gösterir.
Bunun bildik bilmedik belki yüzlerce örneği vardır. Türkiye’nin Kıbrıs Türklerine evvelinden günümüze yardımları bir gerçektir.
Ancak Kıbrıs Türklerinin de Kurtuluş Savaşı’nda paraya ihtiyacı olan Anavatan’a, Mustafa Kemal Paşa hükümetine yolladığı sterlinlerin değeri bir o kadar büyüktür.
Bunları bilen, sağduyu sahibi, vatansever, tarih yoksunu olmayan Türkiye ve Kıbrıs Türklerinden insanlarımızın, söylev, demeç ve eylemlerindeki özen, üslup ve asalet hemen dikkati çekerken, noksanları olanların gafları her zaman ayıplanır.
Arşivimde Türkiye’mizin, zor yıllarında Kıbrıs Türklerine başta Kızılay olmak üzere çeşitli kurum, kişi ve yollarla yaptığı, gönderdiği yardımlara ilişkin belgeler var.
1930’dan 1980’lere Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik durumunun sıkıntılı olduğu herkesin malumu. Buna rağmen “Kardeş kömeği-yardımı” ırki ve dini meziyeti çerçevesinde Türkiye, kendi elindeki her iki lokmadan birini Kıbrıs’a yollamıştır.
Ekte, resimde vereceğim Kıbrıs’a yardım pulları bu konudaki yüzlerce örnekten sadece biridir. Bu pullar, 1974 öncesi tarihlerde Türkiye’deki devlet dairelerinde, tapu, senet, devir veya koçan işlerinde “damga pulu” olarak kullanılmış, devletin o pullardan aldığı vergi-para, Kıbrıs Türklerine yardım olarak gönderilmiştir.
Değişik lira değerindeki ve renkli pulların üzerinde yer alan Kıbrıs adası ve hilal sembolü, pula verilen değer ve özenin bir kanıtıdır.
Türkiye ve Kıbrıs Türklüğü arasındaki kardeşlik, dostluk ve iç içe geçmişlik, şartlar, yönetimler ve kişiler kim olursa olsun çoğunluğun görüşüyle asla bozulmayacak, yardım pullarının yapıştığı mektup zarflar gibi sapasağlam kalacaktır.







Yorumlar kapalı.