Kıbrıs, nasıl bir yerdir? Herkesin herkes hakkında atıp tuttuğu bir adadır. Burada herkesin dilediği takdirde adını ilk defa duyduğu insanlar hakkında dilediği şekilde konuşabilir. Bu konuda üzerinde uzlaşılmış büyük bir özgürlük alanı vardır. Nasıl böyle olmuş acaba? Mutlak surette siyasi, kültürel, tarihsel, psikolojik, iklimsel ve coğrafi kökenleri olmalı bu işin. Bu arızaya akılcı bir sebep bulabilmek için bütün bu başlıkları dikkate alarak bir açıklama yapmak lazım.
Nedir bizim buralardaki sorun? En başta insanlar kendilerine yanlış bir şey yapana karşı doğrudan bir tavır almayı bilmiyorlar. Hatalı bir insanın düzelmesini kimse istemiyor, bunun için kimse çaba göstermiyor. Onun yerine yanlış bir davranışta bulunan insanın yüzüne gülmek arkasından da onu gıyabında bir nevi yere yatırıp kesmek adetimiz olmuş. Sessiz bir uzlaşma, hiç konuşmadan yapılmış büyük bir anlaşmamız var gibi. Sanki herkes bir gün herhangi bir yanlışı kendisi de yapmak ve yaptığında da bu alanda tanınmış bu “kredi hakkını” kullanmak istiyor. Dostluk, arkadaşlık, hatta oraya kadar bile gelmeden birlikte yaşam gereği toplum içinde bir şekilde karşı karşıya gelmiş iki insan olarak davranmıyor kimse. Bir insanın yanlışını karşısında o insanın tutumlarına ilişkin gördüğü hataları açıkça yüzüne söylemek medeniliğine rastlanmıyor. Başka bir tarz geliştirilmiş bizim dünyamızda: Arkasından konuşmak. Sahicilik belki sadece dillerde, ama yapmacıklık hayatın ta kendisi olmuş artık…
Kendi olanlar, kendini yaşayanlar…
Lafı uzatmadan söylemek lazım… Bütün bu arızalı çoğunluğa rağmen bazı insanlar bunun tam tersini hayatlarının önemli bir doğrusu olarak yaşamayı sürdürüyorlar. Hayatını doğrudan ve düz yaşayanları bazen yakından tanıma fırsatım oluyor ve onların bu tavırlarını da kendilerini de seviyorum. Onları nerede görsem dinlemek ve sohbet etmek isterim. Çünkü hayatın dört bir yanını kuşatmış yapmacıklığa karşı, sahici bir şeyler duymak insanı güçlü kılıyor. Bu insanların yanında ihtiyacım olan o güven duygusunu hissediyorum. Bu tarz her yerde karşınıza çıkabilirler, çok farklı meslek gruplarına dahil olabilirler. Kimisi yayıncıdır, kimisi doktor. Kimisi öğretmen, kimisi kamuda memur ya da bazen hiç beklenmedik bir şekilde bir siyasetçi. Bazen bir yazar, bir bankacı, belki bir taksici ya da seyyar satıcı, markette bir kasiyer, manav, garson, kimi zaman bir çaycı…
Hepsinin de birbirinden güzel yürekleri ve yaşama sevinçleri var… Kimisi bu topraklarda doğdu kimisi Anadolu’nun çeşitli yerlerinde. Onlar kendileridir ve kendilerini yaşıyorlar. Büyük çoğunluğu hayata dair yarattıkları artı değerlerle ayakta duruyorlar… Öykünmeler, roller, maskeler, yalanlar hayatlarına ters geliyor… Sayıları belki azdır ama artı değerleri çoktur. Onlarla istediğiniz her şeyden konuşmak mümkündür.
“Halden anlamak” adalılığın ilk niteliğidir…
Öte taraftan hayatın hiçbir yerinde olmayan ve sürekli en yakınındakilere bile roller kesen, maskeler takanlar aslında sahici hiçbir özelliğe sahip değiller. Onlar Kıbrıs konusu olmasa sanki hayata tutunamayacak gibiler… Nerede bu maskeliler derseniz, basında, sahnede, sendikada, partilerde ve benzer yerlerde çokça görmek mümkündür. Hayata dair büyük laflar etmek gibi çok önemli bir meşgaleleri vardır hep. Meselelere yukardan bakmak da varoluşlarının gereğidir. Ama hiçbir zaman taş üstüne taş koymazlar. İnsan sıcaklığı ve vicdana onların hayatlarında pek yer yoktur. Kısacası ‘hal’den anlamazlar… Adalılık mı? Sanmam. Çünkü adalı olma kültürü böyle bir şey değildir. Adalılığın ilk niteliklerinden biri “hal”den anlamak, anlayışlı olmaktır. Bunun altında da “izole edilmiş” hayatların zoraki olarak kazandırdığı geleneksel dayanışma duygusu yatar. Ada kültürü tecrit edilmiş dünün ayak izlerinin toplamıdır aynı zamanda…
Gerçekliği yüzümüze takınalım…
Ama samimiyet tuhaf bir duygu. Bazen insanı kendisinin bile hiç istemediği bir noktada yakalayıveriyor. İradeden bağımsız, istemsizce çıkıveriyor ortaya. İçerilerde gizlenen, bastırılan, zihnin derinliklerine itmek için uğraşılan kendini gösteriveriyor. Ele veriyor insanı. Hele de “Kestirmeciler” diye tarif edebileceğim insan grubunda yer alanları.
Kestirmeciler genelde beleşçidirler ve ganimet kültüründen beslenirler. Bunların öğretmenliği, avukatlığı, gazeteciliği veya sair işlerinde yüzeyi kaplayan bir kabuk vardır sanki. Kabuğun altı peki? Kaldırsak ne var altında? Ya da bir şey var mı? Hafiflikleri kabuğun altında hiçbir şey olmamasından mı? Bunları el üstünde tutanlar kabuk hafifliğinde olmalarından bunu zahmetsizce yapabiliyorlar? Her şey bir yandan esas olarak değişim değerlerinin de düşük olmasından mı kaynaklanıyor? Yani “kimin arabasına binerlerse onun türküsünü söylüyor” olmalarından…
Neyse ne, onlarda nizam, ilke ve duruş aramak beyhude bir çaba… Bilmedikleri ya da bilmek istemedikleri bir şey var ama. Etrafta dolaşıp dudak büküp burun kıvırdıkları tüm o insanlar aslında onların “hafifliğinin” farkında. Sadece itiraf etmiyorlar.
Niye bilmem, bir insanı karşılarına alıp asla soramayacağı ya da belki de sormayacağı bir yığın iddia ve yalanı o insanın arkasından ya da kimliğini gizleyerek yapıyorlar. Özellikle de siyasi çevrelerde bunun örneği çoktur desek herhalde yanlış olmaz. Bir kez daha söylemeliyim; bunun adalılıkla alakası olduğunu sanmıyorum. Adalı denildiğinde benim aklıma hayatı ve insanı kucaklamasını bilenler geliyor. Hayatı o ada ritminde ve tadında yaşamak varken kendi gizli ritminizi adaya dayatmak haksızlık oluyor. En başta da kendinize…
Peki biz ne yapalım bu Kıbrıs maskeli balosunun ortasında? İcabet etmeyelim mi? Yok biz de katılalım. Ve madem bir maskeli balo daveti var maskesiz katılmak olmaz. Ama kim demişti şimdi tam hatırlamam, Shakespeare mi acaba? O halde biz de takalım maskelerimizi, ama gösterelim gerçek yüzlerimizi. Demem o ki; gerçekliği ve gerçekliğimizi yüzümüze takınmaktan başka çaremiz yok.







Yorumlar kapalı.