Yeşil Hat ticareti, Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında yapılmakta olup, Kuzey Kıbrıs’tan Güney Kıbrıs’a yapılan satışları kapsamaktadır. Güney’e satışı yapılan ürünler için yetkili otorite Kıbrıs Türk Ticaret Odası’dır.
Ticaret Odası’nın verdiği belgeyle bu ürünler Güney’e satılabilmektedir. Bu satış işlemleri A.B.’nin onayıyla yapılmaktadır.
Tamamen Kuzey Kıbrıs’ta yetişen veya üretilen ürünler ayrıca hammaddesi yurt dışından gelip, ülkede işlemden geçirilip, yeterli oranda katma değer katılarak oluşturulan yeni ürünler, onay ve satış (refakatçi) belgesi alabilmektedir.
Ticaret Odası verilerine göre, Yeşil Hat Tüzüğü çerçevesinde Güney Kıbrıs’a satışı yapılan başlıca ürünler şunlardır: Plastik ürünler, taştan ve benzeri ürünler, seramik ürünler, aleminyum ürünler, atık ve hurda ürünler, ahşap mobilyalar, şilte, hasır işi, bazı sebze ve meyveler, ıslak mendil, paslanmaz çelik fırın ve taze balıktır.
Bu ürünler içinde değer olarak en fazla ihraç edilenler ise plastik ürünler, taze balık, inşaat malzemesi, atık/hurda ürünler ve ahşap mobilyalar olmuştur.
2004 yılında başlayan Yeşil Hat ticareti satış rakamları, 2009 yılına kadar artarak devam etmiş, bu tarihten itibaren ise düşmeye başlamıştır. 2009 yılında başlayan düşüşün nedenlerinden biri, Güney’de o yıllarda başlayan ağır ekonomik kriz olmuştur. Diğer önemli bir neden de, kuzeyden mal alan bazı Rum iş insanlarının, Güney’deki bazı çevrelerden yapılan tehdit ve baskılardan korkmaları ve ticaret yapmaktan kaçınmalarıdır.
2008 yılında 7.2 milyon Euro’ya ulaşan Yeşil Hat ticareti satışı, 2009 ve 2010 yıllarında yıllık yaklaşık 6 milyon Euro, 2011 yılında yaklaşık 5.4 milyon Euro, 2012 yılında yaklaşık 4.3 milyon Euro olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca 2011 ve 2012 yıllarında Güney Kıbrıs’a Yeşil Hat Tüzüğü ile toplamda yaklaşık 29 milyon Euro’luk elektrik satışı yapılmıştır.
2013 ile 2015 yılları arasındaki dönemde de yılda ortalama 3.7 milyon Euro’luk satış yapılırken, 2016’da 4.4 milyon Euro, 2017’de 4.8 milyon Euro ve 2018’de 4.6 milyon Euro’luk satışlar gerçekleştirilmiştir.
Görüldüğü üzere, son 3 yılda geçmiş yıllara göre az da olsa yıllık satış artışı olmakla birlikte, Yeşil Hat ticaretinin henüz istenen düzeyde olmadığı net olarak görülmektedir. Satış rakamları 2008-2010 döneminin bile hâlâ gerisinde seyretmektedir.
2018 yılında, Yeşil Hat ticaretine bazı yeni ürünler dahil olmuştur. Bunlar, ıslak mendil, atık akü, plastik su deposu, sanayi tipi paslanmaz çelik fırındır.
2018 yılında satışı artan bazı ürünler, nar, atık bitkisel yağ, ahşap mobilya, şilte ve taze balık olmuştur. 2018’de satışı azalan bazı ürünler ise, patates, atık kağıt ve karton, taştan ve benzeri eşyalar olmuştur.
2019 yılının temmuz ayına kadarki 7 aylık dönemde Güney’e yaklaşık 2.9 milyon Euro’luk satış gerçekleşirken, 2018 yılının 7 aylık dönemindeki satış ise yaklaşık 2.8 milyon Euro olmuştu. Bu dönemlerdeki rakamlar görüldüğü üzere hemen hemen yakın seyretmektedir.
Yeşil Hat Tüzüğü’nde yapılacak geliştirmelerle, Güney’e yapılan ihracat olumlu etkilenecektir. 2018 yılındaki gibi yeni ürünlerin ticaret kapsamına dahil olması, ticarete ivme kazandıracaktır.
Son tahlilde, Yeşil Hat Tüzüğü üreticilerimize bir fırsat penceresi olmuştur. Ancak, tek başına yeterli değildir. AB’nin 2004 yılından beridir Kıbrıslı Türklere verdiği söz olan Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nün uygulamaya girmesi gerekmektedir.
Uzun yıllardan beridir, çeşitli ambargo ve izolasyon altında bulunan KKTC’ye en büyük desteği Türkiye yapmaktadır. AB’de, mali yardım tüzüğü çerçevesinde, Türkiye’nin yaptığı katkıya göre, çok az olsa da KKTC’ye yıllık destekte bulunmaktadır.
KKTC’nin gelişmesi için yardımdan ziyade, ticaretin önünü açacak, kısıtlamaları ve ambargoları kaldıracak uygulamaların hayata geçmesi gerekmektedir. Bu konuda, başta AB olmak üzere, diğer uluslararası örgütlerin de sadece sözde değil, eyleme dönük, icraat yapmaları beklenmektedir.
KKTC üreticisine fırsat verildiği ve pazar yaratıldığı taktirde, uygun fiyat ve kalitede mal üretebildiğini her daim ispat etmiştir. Girdi maliyetlerinin yüksek olmasına rağmen, yerel ve uluslararası piyasalarda talep edilen birçok ürünü üreten sanayi, tarım ve diğer sektördeki üreticilerimiz çok başarılı işlere imza atmaktadırlar.
Kıbrıs Türk halkının bu topraklarda tutunmasının ve varolmasının temel nedenlerinden biri, çalışkan ve yetenekli olması, dayanışma içinde mesleğine, işine, toprağına sahip çıkararak üretimden kopmamasıdır.







Yorumlar kapalı.