Prof.Dr.Mehmet Hasgüler
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Kıbrıs müzakere masalları!

Kıbrıs müzakere masalları!



“Masal terapisi” diye bir şey duydunuz mu? Psikologlar ve psikiyatristler tarafından uygulanan bir terapi tekniği. Çocuklara uygulanıyor.

Bir çocuğun kendini tanıması, problemlerini çözebilmesi için farklı bakış açıları, alternatif yöntemler geliştirmeyi öğrenmesi için uygulanan bilimsel bir teknik.

Bu teknik sayesinde travma sahibi çocuklar travmalarını atlatıyorlar, davranışlarını düzeltiyorlar, hiçbir işlevi olmayan alışkanlıklarından, davranışlarından kurtulup yerine yapıcı işlevsel yeni davranış modelleri öğreniyorlar.

Müzakere masalları Nobel alır mı?

Masal terapisini hiç duymamış olsanız da emin olun yabancısı değilsiniz. Çünkü halihazırda çocukluğunu, çocukluğun travmalarını atlatıp yetişkinliğe adımını atamamış bir toplum olarak biz Kıbrıslılar başarısız ve ehil olmayan masal terapistlerinin elinde oyuncak olmuş gibiyiz. Birileri bize sürekli masal terapisi uyguluyor.

Bazen şöyle düşünüyorum: Kıbrıs modern tarihini edebiyat alanında konu alacak iki toplumlu eser yarışması düzenlense “müzakere masalları” eminim ki ilk sırayı kimseye kaptırmaz. Kıbrıs müzakere masalları açısından alabildiğine zengindir. Konusu hep aynı olsa da hep aynı masalı yazmaktan ve daha ziyade de dinlemekten bıkıp usanmaz bu toprakların insanları. Umudun ve yurdunu birleştirmenin masalını hep aynı heyecanla, masalın sonunda herkesin muradına ereceği, herkesin kafasına gökten bir elma düşeceği inancıyla dinlemeyi sürdürür.

40 yılı aşkın bir zamandır anlatılıyor bu masallar. Bir nevi bizim ortak sözlü halk edebiyatımız haline geldiği bile söylenebilir.

Artık daha ilgi çekici olanı, halen insanların sonuna kadar sıkılmadan dinleyebileceği daha iyi bir masal yazılabilir mi ki, diye sorarsınız ama her defasında yeni masallar dolaşıverir kulaktan kulağa.

Sadece çocuklara da anlatılmaz bu müzakere masalları. Hatta bilhassa yaş olarak çocukluktan çıkmış olanlara yöneliktir. Onları bir güzel uyutmayı iyi becerirler.

Devleri var ama cadıları yok bu masalların…

Masallarda devler olur mesela. Müzakere masallarında da vardır o devler. Masal bu ya; evvel zaman içinde o devler bir araya gelirler müzakere ederler. Kahramanlar da boldur.

Bazıları masal ölçülerinde bile olağandışı yeteneklere sahip kahramanlardır. Kurucu kahraman denir onlara. Kıbrıs’ın tüm renkleri vardır o kahramanlarda.

Aralarında elinde asası, sırtında cüppesiyle uzun sakallı papazlar bile vardır. İşin tuhafı cadı yoktur hiç bizim bu müzakere masallarında.

Karga burunlu, kötü kalpli bile olsa bir kadın eli değmez hiç olaylara. Müzakere masallarının erkek kahramanları kendi aralarında yaşarlar tüm macerayı.

Prensin öpücüğüyle gözlerini açacak bir uyuyan prenses rolü bile yoktur. Bu yönüyle dünya masallarında apayrı bir yere sahiptir bizim müzakere masalları.

Şimdi görür gibiyim. Kendini çözüm karşıtı olarak gören ve yazıyı burasına gelmiş bir okuyucunun yüzünde mütebessim bir ifade var.

Ben çözüm yanlısıyım diyen bir başka okuyucunun ise kaşları çatılmış, bana söylenmeye hazırlanıyor. Sen hiç sevinme, sen de hiç yerinme demek isterdim onlara.

Siz aynı masalın alıcısı, sadece rolleri farklı ve hatta birer karakter olarak bizzat o masalın içinde önemsiz rol verilmiş aynı kaderin yolcususunuz.

Kızacaksanız bana değil, dinlemekten sıkılmadığınız o masala kızın. Sonsuza dek yaşayacak devletiniz de altından ırmaklar akan envai çeşit leziz meyvelerin dallardan sarktığı o uzak federal cennet ülkesi de birer masal hayalidir sadece. Statüko herkese meşrebine göre tarif eder masalsı geleceği. Uykuya daha rahat dalarsınız böylece.

Statüko bu masalların ninnileriyle her gün beslenip semiriyor…

O her lafın başı adını zikrettiğiniz statüko o masallarla beslenir. Umut dolu masallarla harmanlanmış müzakereler siyasi anlamdaki kapsayıcılıklarıylaen çok siyasileri mutlu ederler.

Çünkü iki taraftaki kontrolü yani siyasi denetimi kolaylaştırıcı etkisi vardır. Masalın dokunduğu tüm insanlar uykuya dalmış bir bebek gibi huzura kavuşurlar.

Aniden uyanmak, kalkmak, ayağa dikilmek adalının tarzında oldum olası yoktur. Yılgınlık yoktur ama öyle direnmek falan da boş laflardır. Dolayısıyla masalsı müzakereler herkesin işini kolaylaştırır.

En başta da siyasetçinin işini. Böylesi bir malzemeye sahip olan sanki gaipten gelen sesleri duyup gelecekten haber veren bir kabile büyücüsü gibi oturdukları yerde kıymete binmelerini, saygı görmelerini sağlar.

Masalın değmediği girmediği hiçbir ev, siyasi parti, sendika, okul da yok. Dolayısıyla memleketin en güçlü edebiyat dalı açık arayla bu müzakere masalları.

Masal terapisi demiştik başta. Bizim masalların da bir tür ehlileştirici ve rehabilite edici yönü yok değil. Bir nevi ağrı kesici ama, hepsi o kadar.

Yoksa davranış biçimlerimizi değiştirmek, kıssadan bir hisse çıkarıp yeni bir başlangıç yapmak amaçlanmaz hiçbir zaman. Ve elbette iki dilde yazılıyor bizim masallarımız. Herkes kendi dilinde yazılana inanıyor, sadece onu dinliyor. Herkes kendi masalının tutsağı.

Hikâye çoğu zaman birebir aynı ama isimler, adlandırmalar yani terminoloji farklı olunca Türkün ve Rumun ayrı masalları oluveriyor. İkisi de özgün sanıyor kendi masalını. Binlerce yıldır en güzel masalı yazmış halkın evladı olmanın gururunu taşıyorlar, az şey mi?

Bana en sevdiğiniz müzakere masalını söyleyin size siyasi meşrebinizi anlatayım…

Siz şimdi bana en sevdiğiniz müzakere masalınızı anlatın ben de size siyasi meşrebinizi ve yönünüzü hemen anlatıvereyim.

Özel bir yetenek gerekmez bunu yapmak için. Kıbrıslılık böyle bir şey. Hepimizin para kazandığı bir işi, mesleği var ama esas işimiz Kıbrıslılık bizim.

Hayatını masallarla kazanan siyasetçilerin aksine hiç karşılık beklemeden o masalları yaymak, tartışmak, bıkmadan usanmadan onu konuşmak için gelmişiz bu dünyaya sanki.

Elbette millet iki tarafta da yavaş yavaş ayılıyor ve masalın etkisi eskiye göre zayıflıyor ama ne zaman yapılan araştırmalar milletin iki tarafta da gerçek sorunları anlamaya başladığını işaret etse siyasi figürler müzakerelerle bir masal arası alıyorlar ve uzun ince bir yolda bize mesellerini anlatacak bir kıvamı yakalayıveriyorlar.

Aslına bakarsanız açık uçlu müzakere isteyenlerle istemeyenlerin tek bir farkları var. Sadece masalın sonunda anlaşamıyorlar. Yani masalın sonuna itiraz ediyorlar bir tek. Yoksa masalın kendisiyle hiç dertleri yok.

Çare: “Doktrin dışı” ortak bir hareket…

O halde bakın Kıbrıslı kardeşlerim… Siz de benim kadar bunca yılın o bıkkınlık veren eski masallarının etkisinin zayıfladığını görüyorsunuzdur.

Buna eminim. Ama bu masalın etkisinin kalmadığını iki tarafta da güçlü bir biçimde ortaya koyamıyoruz henüz. Yapabilsek şayet, o zaman masal anlatmaktan vazgeçildiğini de göreceğiz. Karar vermek zorundayız. Böyle devam edersek kendi kabilesinin masalcısı olarak kalmaktan öte ufku olmayan bu liderler bize iki toplumlu iki kesimli daha çok masal anlatacaklar.

Müzakerelerle ilgili masal dönemi Lübnan’da 1968’de başladı. Yıllardır bu masalın içindeki aktörler değişiyor ama yönü, etkisi ve uyutma özelliği değişmezliğini koruyor.

Tam anlamıyla bu masaldan kurtulmanın yolu toplumun iki yanında dili ve siyasi yönü ilkeleriyle saptanmış “doktrin dışı” ortak bir hareketin ortaya çıkmasına bağlı.

Masalın gücünü kaybetmesinin tek yolu siyasi anlamda ülkesini ve insanını sevenlerin ortak duyarlılık göstermesi.

Yoksa Kıbrıs’ın her iki yanında ortada duran bu külüstür siyasi partilerin hiç birisi o eski masaldan kopuk değildir.

Kendi masalımızı kendimizin yazmasının vakti çoktan geldi. Masal terapisinden farklı olarak, masallar sayesinde davranışlarımızı değiştirip kendimizi bulamayız. Tam tersi önce kendimizi, anlayışlarımızı değiştirirsek kendi masalımızı yazabiliriz.

Her şeyin mükemmel olduğu peri masallarına da her şeyin korkutucu olduğu canavar hikâyelerine de inanma yaşımız geçmedi mi? Türk ya da Rum hep birlikte kendi kendimizin terapisti olup yetişkinliğe adım atmaya ne dersiniz?

Kıbrıs müzakere masalları!
+ -

Yorumlar kapalı.