Sene 1968. Dünyada yer yerinden oynuyor. Sovyet tankları Prag’da. Moskova, fikirlerinden hoşlanmadığı Dubçek’in iktidara geldiği Çekoslovakya’yı işgal ediyor. Atina’da Cunta işbaşında. Ankara, darbe hükümetini tanıyan ilk ülke olma fırsatını kaçırmıyor. Meşhur 68 olaylarının fitili Paris’te ateşlenmiş, dünya sokakları gençlik eylemlerinden geçilmiyor. ABD’de Vietnam Savaşı karşıtı gösterilerin önü alınamıyor.
Türkiye’de de Deniz Gezmiş adı her yerde, öğrenciler okulları işgal ediyor. Türkiye İşçi Partisi liderlerinden Rıza Kuas ve Sadun Aren, “Akdeniz Ülkeleri İlerici ve Anti-Emperyalist Siyasi Partileri Konferansı”na katılıyorlar. Elbette akabinde haklarında soruşturma açılıyor. Amerikalılar aya insanlı bir seyahat yapmanın ucuna kadar gelmiş durumdalar.
Ve bizim bu küçücük adamızda ortak cumhuriyet 8 yaşında. Denktaş, Nisan ayında dört yıl süren “sürgün günleri” nin ardından Ankara’dan Lefkoşa’ya dönmüş. Haziran’da “toplumlararası görüşmeler” in ilki için Klerides’le Beyrut’ta buluşuyor…
Bedesten’de 50. Yıl kutlaması
Bütün bunları geçen hafta, 8 Haziran Cuma akşamı Bedesten’de davetli olduğum Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası’nın (KTÖS) 50’nci kuruluş yıldönümü gecesinde aklımdan geçirdim. Dile kolay, tam 50 yıl önce, üstelik günümüzden bambaşka bir dünyada bir öğretmen sendikası kurmak ve onun yükünü yarım asır boyunca bazı ağır bedellere de katlanarak omuzlarda taşımak nereden bakarsanız bakın büyük hikaye.
Geriye dönüp bakınca KTÖS, aslında bu 50 yılda çok güçlü genel sekreterlere ve üst düzey yöneticilere okul oldu. Tam listeyi bir çırpıda saymak öyle kolay iş değil. Ama ilkokul öğretmenlerinin mücadele geleneklerini anlamak açısından KTÖS’ün dünyada 1968 gibi devrimci ve toplumsal mücadelelerin yükseldiği bir evrede kurulduğunu göz önüne almak, sendikanın yolunun çizilmesindeki dinamiklerin anlaşılmasına katkı koyabilir. Ve ülkemiz tarihinde önemli bir yeri olan KTÖS’ün kurulmasından önceki Kıbrıs Türk toplumuyla kurulduktan sonraki arasında aslında toplumsal bilinç açısından ciddi bir fark yarattığını söylemek sanırım kimsenin itiraz etmeyeceği bir gerçektir.
Turgut Afşaroğlu ne yapardı?
Şöyle düşünün: KTÖS kurulduğunda toplumsal mücadele açısından henüz anlamlı bir siyasal parti bile ortada yoktu.
CTP’nin ortaya çıkışına daha iki yıl vardı. Sendika yöneticileri ve üyeleri aslında 1955’ten itibaren yaşanan çatışmalı yılların ortasından geçen bir kuşaktı ve mücahitlik açısından da çok büyük bir mücadele içinde olmuşlardı. KTÖS’ün milli mücadele yıllarında isimleri efsaneye dönüşmüş yöneticilerinin olduğunu hatırlamakta da her bakımdan büyük fayda var. Kıbrıs Türkünün ulusal kurtuluş kavgasında sivil toplum ve sendikalar arasında KTÖS’ün açık ara ilk sırayı aldığını teslim etmek gerekiyor. Birçok isim var o sendikanın tarihinden geçmiş. En başta, her dönem aykırı fikirleri ve keskin tespitleriyle toplumsal hayatımıza, siyasete ve toplumsal mücadele tarihine adını yazdırmış rahmetli Arif Hasan Tahsin’i unutmak mümkün değil.
Bedesten’deki 50’nci yıl etkinliğinde Arif Hoca aramızda değildi ama onun gibi saygıdeğer bir başka isim, Turgut Avşaroğlu yarım asırı bulan mücadele geleneğinin anısına ödülünü almak için sahnedeydi. Tören sonrası Avşaroğlu’yla karşılaşıp tebrik ettiğimde, o her zamanki eleştirel ve yön verici bakış açısıyla o kuşağın farklılığını pat diye özetleyen bir cümle kuruverdi:
“Aslında bu ödül işlerini bir yana bırakıp ‘nereden nereye geldik?’ diye 50 yılın muhasebesini yapsaydık çok daha iyi olurdu!” Doğru söze bir şey demek ne mümkün? Sadece çok yerinde ve katıldığım bir tespit yaptığını ifade etmekle yetindim.
Potlaç kültürü mü sıkı özeleştiri mi?
Sivil toplum örgütlerinin, sendikaların ‘potlaç kültürü’yle birbirine ödüller vermesi belki yerinde bir gelenek ama aynı zamanda muhafazakar bir tutum. Aslında insanları, örgütleri ileriye götüren yaklaşımların önüne set çekiyor bile denebilir.
Eski günler, yaşananlar ve geçmişte o mücadeleye katkı koyanlar elbette unutulmamalı, hatırlanmalı ama öncelikle sendikal mücadelenin muhasebesini yapmak gerek. Bu da Kıbrıs Türkünün geçmişten günümüze nerden nereye nasıl geldiğini ele almayı gerektiriyor. Özellikle de Kıbrıs Türkünün bağımsızlık ve kendi kendisini idare etme konusunda hep önde olmuş KTÖS açısından bu çok daha elzem olan bir durumdur. Mesela tüm üyelerinin eksiksiz ciddi bir araştırmayla önceliklerini belirlemek ve bunu vizyonlarına koymak olabilirdi.
Bu muhasebe yeniden bir yön duygusu kazanmak bakımından da şarttır. Bu yetenekli idarecilerin, sendikaya bağlılıkları halen süren bu insanlarla kuru kuruya törenler yapmak yerine oturumlar, paneller düzenlemeleri gerekiyor. Çünkü bugün Kıbrıs Türkü belki o çatışmalı zor yıllarda bile olmadığı kadar istikbal kaygısı, kimlik endişesi ve güvensizliği içinde.
Bu sebeple KTÖS’ün son 50 yılda geldiği yerin değerlendirilmesi ve bunu bilimsel etkinliklerle ele alması aynı zamanda toplumsal bir ihtiyaçtır. Ve kendi tarihindeki hataları, eksiklikleri cesurca ele almak, özeleştiri de bulunmak toplumcu sendikacılığın bir gereğidir aynı zamanda. Çünkü tarih akıyor.
Nice 50 yıllara..







Yorumlar kapalı.