Akay Cemal
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. “Kapalı Maraş açılımı”

“Kapalı Maraş açılımı”



Bu hafta sizlere “Kapalı Maraş Açılımı” adli kitaptan söz etmek istiyoruz. Maraş, gündemden düşmeyen bir konu…185 sayfa tutarındaki kitabı yayına hazırlayan KKTC Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı ve Basın Danışmanı Aydın Akkurt, Editörü de Dr. Çağın Zort. Kapak ve kitap tasarımcısı ise Tuncer Karabina. Kitapta yer alan fotoğraflar Ertuğrul Çavuşoğlu, Özkan Taşkent, Artun Korudağ, Çağlar Dönmez ve Zafer Örek’e ait.

Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, “Maraş açılımı 1974’ten bu yana ambargo ve izolasyonlar altında büyük mağduriyetlerle yüz yüze kalan Kıbrıs Türk halkının geç kalmış bir adımıdır. Çünkü onlara mukabil bir adım atmamız gerekiyordu. Maraş açılımı ve iki devletli çözüm vizyonumuz KKTC ile Türkiye Cumhuriyeti’nin son dönemde atmış olduğu önemli stratejik adımlar” diyor. 8 Ekim 2020 tarihinde açılan Kapalı Maraş kitabının ‘İçindekiler’ bölümünde Maraş konusu çeşitli yönleriyle şu başlıklar altında irdeleniyor:

Barış Harekatı’nın ikinci aşaması, Maraş nasıl alındı, Maraş görüşmeleri, 1977-79 Doruk Anlaşmaları ve Maraş konusu, toplumlararası görüşmeler ve Maraş, BM Güvenlik Konseyi Kararı, Güven Yaratıcı Önlemler paketi (1993), Denktaş’ın mektubu, Annan Planı, Mont Pelerin görüşmeleri, GransMontana görüşmeleri, Maraş konusunda Rum itirafları, Rum eski Dışişleri Bakanı Rolandis’in açıklamaları, Rum gazetecilerin değerlendirmeleri. Maraş son metrekaresine kadar açılacak, Vakıflar İdaresi’nde tapular mevcut, Bilal Ağa Mescidi’nde ilk Cuma Namazı. Kitapta Maraş’ın tarihçesine değinilirken, özetle şöyle deniliyor:

“Osmanlı Devleti, Kıbrıs’ı 1571’de Kıbrıs’ı fethetmesinin ardından adanın dört bir yanında vakıf sistemini kurarak yaygınlaştırılmasını sağlamıştı. Bu dönemde Ada’nın dört bir yanında olduğu gibi, Maraş bölgesinde de Lala Mustafa Paşa, Abdullah Paşa, Bilal Ağa gibi çeşitli vakıflar oluşturulmuştu. Kıbrıs, İngiliz idaresine geçtikten sonra, Rumlarla işbirliği halinde Vakıflar İdaresi’nin ada genelinde, özellikle de Maraş bölgesindeki mevcut vakıflar üzerindeki iradesini ve idari yetkilerini tümden ele geçirerek, üzerlerine otel, dükkân, depo, konut, işyeri, atölye ve ticari amaçlı tesisler inşa etmişlerdir.”

Kitapta yıllar boyu hayalet şehir olarak kalan ve toplumlararası müzakerelerde sürekli gündeme taşınan Maraş’ın yürekler acısı durumu dikkate alınarak, asrımızın uygarlık anlayışı ve kriterleriyle, ayrıca vakıf gelenekleriyle bağdaştırılamayacağına vurgu yapıldı. Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın, çok değerli bir çalışma yaparak Maraş’la ilgili bilgi ve belgeleri toplamasından dolayı Araştırmacı Yazar Mustafa Haşim Altan’a teşekkür ettiği de kitapta yer alırken, Maraş’ın nasıl alındığı da anlatılıyor ve özetle şöyle deniliyor:

“Tümgeneral Osman Fazıl Polat Paşa’ya verilen emir, Mağusa’nın kurtarılan Türk bölgeleriyle birleşmesini sağlamaktı. Ancak Polat Paşa buna itiraz ediyor ve stratejik önemi nedeniyle Maraş’ın da tamamının alınmasını öneriyordu. Planın dışına çıkılmaması yönündeki emirlere rağmen 28’inci Tümen Komutanı Tümgeneral Osman Fazıl Polat Paşa emre itaatsizlik ederek, kendi komutanlık inisiyatifini kullanarak Maraş’ı aldı. Polat Paşa bu konuda anılarını şöyle anlatır: “15 Ağustos saat 15.00’te Mağusa varoşlarına vardık. Mağusa’ya yaklaştığımızı gören Rum Milli Muhafızları, sivil halkı, özellikle zenginleri, ‘Türkler geliyor’ diye Maraş bölgesini boşaltarak Mağusa ve Maraş’ı savunmak için tertiplenmişlerdi. Maraş’taki zengin dükkân ve evlerdeki altın, inci, pırlanta, saat, para gibi kıymetli eşyaları yağma etmişlerdi. Maraş’a ilk girdiğim zaman bu manzaraları bizzat gördüm. Bu arada bir kısım Barış Gücü askeri de bu yağmaya katılmışlardı. Bizim zamanımızda yakalananlar var.

Maraş’ı yasak bölge ilan ettim. Türk ve Rum kimseyi bırakmadım. Maraş’ı zengin turistik bölge olduğu için almadım.”Maraş’la ilgili geçmişten günümüze çok bilgiler içeren bu kitabın okunarak, bilinmeyen yönleri hakkında bilgi sahibi olmak lazım. Emeği geçenleri kutlarım.

***

Halil Tütüncüoğluları, köyü

Erdemli’de toprağa verildi

 

Erdemli ve çevre köylerde sevilen bir sima olan, iyi insan Halil Tütüncüoğluları’nın dün köyü Erdemli’de toprağa verildiği tüm dost, akraba ve sevenlerine üzüntü ile duyuruldu. Sevgili eşi Şaziye hanım, kızları ve damatları Selda-Özcan Sancak (merhum), Sema ve Seda Tutüncüoğluları, Sevda-Ünsal Günsev, torunları ve eşleri Halil Sancak-Necla Başkurt, Ali-Buse Çağman, torunları ve eşleri Halil Sancak-Necla Başkurt, Ali-Buse Çağman, Doğukan Günsev-Reşat Tarık Türkoğlu, Toprak Türkoğlu, torun çocuğu Halik Aslan Çağman, “Bizleri tarifsiz acılar içerisinde bırakarak aramızdan ayrıldı. Acımız sonsuzdur. Yattığın yer nur, mekânın cennet olsun” dediler. Bu arada Kıbrıs Vakıflar Bankası LTD Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri ile Genel Müdür ve tüm Personeli adına yayınlanan mesajda, bankanın Gazmağusa Şube Şefi Seda Tütüncüoğluları’na Allah’tan rahmet, kederli ailesine ve sevenlerine sabır, metanet ve başsağlığı dileğinde bulunuldu.

Öte yandan aslen Antroliku köyünden olup, uzun zamandır Çamlıköy’de ikamet eden, iyi insan Ekrem Onbaşı Çamlıbel’de defnedilirken, aslen Klavya’lı olup, Mormenekşe’de ikamet eden iyi insan Avukat Alibey Ahmet Çatankaya,Mormenekşe’de toprağa verildi.

“Kapalı Maraş açılımı”
+ -

Yorumlar kapalı.