Arzu Birman
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Dijital çağda kadın

Dijital çağda kadın



   Geçenlerde, VisasQ danışmanlık firmasını bir danışmanlık imparatorluğuna taşıyan kurucu ortak Eiko Hashiba’nın başarı hikayesini okuyordum. Hashiba eski bir bankacı ve bir multi milyoner. 23 yaşındayken genç bir anne olan Hashiba çocuğuna bakmak için bir dünya devi olan Goldman Sachs’taki görevinden ayrılıyor. Bir yandan da Japonya’da kadınların doğum sonrası iş gücünde kalmak için esnek alternatiflerin olmayışını da kabullenemiyor ve bu durumu sürekli sorguluyor. L’Oreal SA ve Unison Capital Inc. gibi şirketlerde de çalıştıktan sonra, 10 sene gibi bir süre içerisinde şu anki piyasa değeri 238 milyon dolar olan şirketini kurmuş oluyor. Esnek istihdam biçimleri yaratarak çalışan annelere ve genç girişimcilere ilham kaynağı olmaya devam ediyor. Bu hikaye bugünkü köşe yazımın konusunu da bu şekilde belirlemiş oldu.

   Kadının sorumluluğu olarak görülen ve “kadınlara atfedilen” toplumsal rollerden dolayı birçok kadın maalesef hala çalışma hayatına katılamamaktadır. Türkiye’de, geçen yıl 494 bin kadın resmi verilere göre “ailedeki çocuklara veya bakıma muhtaç yetişkinlere bakmak için” işinden ayrılmış. Türkiye’de kadınlar, kendilerine yüklenen toplumsal rolleri aşarak iş gücüne dahil olsa bile istihdamda yeterince yer alamıyor. Ülkemizde de durum çok da farklı değil, kadınlar arasında iş gücüne katılım oranı uluslararası standartlara göre oldukça düşük. KKTC İstatistik Kurumu tarafından “2019 Hane Halkı İşgücü Anketi” sonuçlarına göre 2019’da istihdam edilenlerin, %35,5’ini (49.169 kişi) kadınlar, %64,5’ini (89.270 kişi) de erkekler oluşturmaktadır. Yapılan araştırmalara göre kadının istihdam edilmediği ülkelerde ekonomik kayıplar %30’lara kadar dayanıyor. Çalışma Hayatında Kadınlar Endeksi 2020 sonuçlarına göre OECD ülkelerinde kadınların iş hayatına daha fazla katılmasının, OECD GSYİH’sini 6 trilyon dolar artırabileceğini ve cinsiyete dayalı ücret eşitsizliği farkının kapanmasının da OECD ülkelerinde kadınların gelirlerini 2 trilyon dolara çıkarabileceğini gösteriyor. Bu gerçek bizdeki oranların ne kadar düşündürücü ve kaygılandırıcı olduğunu açıkça gösteriyor.

   Ülkemizde, hala kadınlara güvenceli ve sürekli istihdam sağlayacak politikalar hayata geçirilmiş olmasa da umut vericidir ki, kadın istihdamını artıracak birçok başarılı projeye de şahit oluyoruz. Örneğin geçtiğimiz yıl Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Kıbrıs Türk toplumundaki kadın girişimcileri desteklemek amacıyla; Avrupa Birliği finansmanı ile “İş Dünyasında Kadın İnisiyatifi” programını başlatmıştı. Garanti BBVA, Boğaziçi Üniversitesi Yaşam boyu Eğitim Merkezi iş birliği ve Kıbrıs Türk Ticaret Odası desteğiyle Kadın Girişimci Yönetici Okulu programı hayata geçirilmişti. Diğer yandan, Alpet “Değişim Kadınla Başlar” projesi kapsamında 2020 yılı sonuna kadar en az 50 kadın personelin Alpet istasyonlarında istihdam edilmesini hedeflemekte. Yine, geçtiğimiz yıllarda Telsim ve İş Kadınları Derneği daha iyi bir gelecek için “Önce Kadın” vizyonu doğrultusunda iş birliği yaparak kadınların ekonomiye katılımı ve girişimcilik fırsatlarından faydalanmasını desteklemek amacıyla Kıbrıs kültürüne ait yiyecek, içecek ve el emeği ürünlerinin bir e-ticaret platformundan satışa sunulması sağlanmıştı. Türkiye’de de buna benzer projelerle de kadın istihdamı teşvik edilmekte ve desteklenmekte. Örneğin, Türkiye Kadın Girişimciler Derneği (KAGİDER) kadın girişimcilerin güçlenmesi için eğitim, rehberlik ve mentorluk desteği vermekte. Aynı zamanda 2007 yılından beri kadın girişimci oranının gelişmiş ülkelerdeki kadın girişimci oranlarına yükselmesini sağlamak adına “Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması” düzenliyorlar. Borusan Holding de 2016 yılının Mart ayında başlattığı “Haydi Kızlar Kodlamaya” Projesi’yle Türkiye’deki kız çocuklarının geleceğine yatırım yapmayı ve onları güçlü, özgüvenli, analitik düşünebilen ve hızlı çözüm üretebilen liderler olarak yetiştirmeyi amaçlıyor. Bu projeyle kız çocuklarının uluslararası arenada bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik becerilerinin değerlendirildiği alanlarda başarı kaydetmeleri hedefleniyor. Bir başka örnek vermek gerekirse, Hepsiburada, kadınların iş yaşamındaki yerini güçlendirmek için sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yaparak deneyimini ve teknoloji altyapısını girişimci kadınların hizmetine sunuyor. Bu ve bunun gibi kadın istihdamının önünü açan birçok projeler ve kadınların bu çalışmalara gösterdikleri yoğun ilgi ve katılım yakın gelecek için büyük umut vadediyor.

   Hal böyleyken, kendimize “Acaba kadın dijital çağa hazır mı ya da ne kadar hazır?” sorusunu da soralım derim. Size ilginç gelebilir, 2018 yılında KPMG’nin ‘Küresel Kadın Liderler Araştırması’, kadın liderlerin teknolojik devrime daha hazırlıklı olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya katılan kadın liderlerin yanıtları erkek liderlere göre yeni teknolojilere daha hakim olduklarını, yeni gelişmelere hızla uyum sağladıklarını, analitik düşünüp verilere dayalı karar aldıklarını gösteriyor. İlk kez duyanlara yine ilginç gelebilir, ilk yazılımcılar kadındı; Ada Lovelace (1979’da ABD Savunma Bakanlığı’nın uzay çalışmaları) Jean Jennings, Marlyn Wescoff, Ruth Lichterman (1946 Pennsylvania Üniversitesi-Eniac), Grace Hopper (1959 ABD Deniz Kuvvetleri-Cobol, Univac-Harvard Mark I) ve Margaret Hamilton (1960 MIT & 1961 Apollo 11–Assembly, System/360). Ancak, kişisel bilgisayarların 1980’lerde erkek çocuk oyunları için tasarlanmış elektronik bir oyuncak olarak evlere girmesiyle kadınların teknolojiye olan ilgisi giderek azaldı.

   Türkiye’ye tekrar geri dönersek, büyük şirketleri yöneten kadınların, büyüme, dijitalleşme ve kariyer konusundaki yaklaşımlarına bakıldığında, kadın liderlerin, erkeklere oranla dijital çağa ayak uydurmakta son derece başarılı olduğunu görüyoruz.  Başarı öyküleri arasından,  Einstein ile aynı listede yer alan,  kara deliği görüntüleyen Astrofizik Profesörü Prof. Dr. Feryal Özel, teknoloji denince akla gelen, 2015 Yılının mayıs ayında Fast Company tarafından iş dünyasının en yaratıcı ilk 100 kişisi arasında gösterilmiş olan Ayşegül İldeniz,    fareden fareye gerçekleştirdikleri ilk yüz nakli operasyonu ile dünya tıp literatürüne geçen Türk doktoru, Doç. Dr. Betül Gözel Ulusal, medikal teknoloji alanında çalışarak pilsiz giyilebilir kalp çipi ve cilt kanserini teşhis eden bir cihaz geliştiren Canan Dağdeviren’i gururla örnek verebiliriz.

   Ülkemizde, kadının iş gücüne katılımı eskiye oranla artmış, hızla gelişen teknoloji sektörünü tercih etmeye başlıyor olması henüz tatminkar düzeyde olmasa da sevindiricidir. Kadın istihdamına yönelik yeni politikalar ve yasal düzenlemeler oluşturulması halinde bu oranın belirgin bir seviyede artacağı aşikar. Kadınların küresel iş dünyasındaki inanılmaz yükselişi, onların dijital çağa damgasını vuracağına, ülkemiz kadınların iş gücüne katılım ve istihdam oranlarını olumlu yönde etkileyeceğine, iş gücünde daha çok kadın liderlere şahit olacağımıza işaret ediyor. Sizce de öyle değil mi?

Dijital çağda kadın
+ -

Yorumlar kapalı.