Bitkilerin toprakta beslenmelerini sağlayan organik bileşenler, onlar için yaşamsal önem taşır. Hümik asit işte bu organik formdaki besin maddelerine, vitaminlere ve iz elementlere deniliyor. İçinde bitki ve hayvan kalıntıları, toprak biyokütleleri, canlı organizmalar ve tüm bunların sentezlendiği maddeler bulunuyor. Topraklarımızdaki mineral ve vitamin eksikliklerinin birçoğunun hümik asit desteği ile giderilebileceği öngörülüyor. Hümik asitin içeriğine gelmeden önce humustan bahsetmekte fayda var.
Humus, mikroorganizmaların etkisiyle ayrışma ile meydana gelen, rengi koyu kahverengi ve siyaha kadar değişen, stabil bir madde olarak tanımlanıyor. Humusun 4 ana maddeden oluştuğu biliniyor. Fulvik asit, himatomelanik asit, hümik asit ve hüminler bu maddeleri oluşturuyor.
Hümik asit, doğal kaynağı olan leonarditten elde ediliyor. Sağladığı etkilerle toprağın doğal dengesini yeniden oluşturmaya imkan veren madde, leonarditin analiz edilmesi ve işlenmesi ile kullanılabilir formu alıyor. Humik asitler, içindeki faydalı elementlerle ekinleri beslerken, zararlı maddeler üzerinde ise inaktive edici etki oluşturuyor. Leonarditin işlenmesi sırasında içindeki bakteriler canlı tutuluyor, bu sayede hümik asit verildiğinde ekine kolaylıkla ulaşarak bitki metabolizmasına taşınıyor.
Humik asit toprakta agresyonu artırıyor. Bunun sonucunda ortaya çıkan birçok hümik asit faydası ve etkisinden söz edilebiliyor:
-Kaymak tabaka oluşumunu engelliyor.
-Toprakta sıkılaşmaya mani oluyor.
-Toprağın su tutma kapasitesini artıran hümik asit sayesinde, toprağın su tutma oranı varlığının 20 katına ulaşabiliyor.
-Suyun ve havanın toprak içindeki hareketi düzenleniyor.
-Bitkilerin topraktan su alımı hümik asit sayesinde artıyor.
-Humik asit uygulanan toprakta açığa çıkan amino asitler, hormonlar ve organik bileşenlerin etkisiyle tohumun çimlenmesi artıyor. Topraktaki mikroorganizma faaliyetinde artış görülüyor.
-Bitkilerin kök gelişimi hızlanıyor.
-Toprağın tamponlama kapasitesi yükseliyor.
-Topraktaki tuzun zararı azalıyor.
Tüm etkiler, ekinlerde verimin ve kalitenin yükselmesini işaret ediyor.
Humik asitlerin molekül ağırlığı en az 600 g/mol oluyor. Kimyasal bileşiminde %45-65 C, %30-50 O, %2.5-5 H,%3-5 N ve %0.3-0.5 S bulunuyor. Topraktaki en önemli negatif yük kaynaklarından olan hümik asitler, ihtiva ettikleri aktif gruplarla tarımın vazgeçilmezi oluyor. Maddelerin katyon değişim kapasitesi 350 – 1500 me/100gr arasında değişiyor. Humik asitler, karboksil grubu (COOH), fenolik ve alkolik gruplar (OH), metoksil gruplar (OCH3), kuiinoid (-CH=CH-) ve karbonil (CO) grubu ihtiva ediyor. Humik asiterin hidrolizi ile alanin, amino-valerik asit, aspartik asit, glutamik asit, leusin, diğer bazı amino asitleri, prolin, histidin proteinleri açığa çıkıyor.
Humik asit genellikle fulvik asit ile bir arada anılıyor. Fulvik asitlerin molekül ağırlığı 300 g/mol ölçülüyor. Kimyasal bileşenleri ise %44-46 C, %44-49 O, %5-6 H ve %2-6 N şeklinde açıklanıyor.
Fulvik asit, hümik asit karşılaştırması:
-Fulvik asit, hümik asit ile kıyaslandığında daha az karbon ve daha fazla oksijen içerdiğinin altı çiziliyor.
-Fulvik asidin rengi daha açık oluyor. Açık sarı veya kahverengi olan fulvik asit suda daha fazla çözünüyor. Asitlerle hidroliz olma kapasitesi daha fazla görülüyor.
-Fulvik asit bileşeninde birçok karbonhidrat bulunduruyor.
-İçindeki azotun %20 ile 30 kadarı protein formunda karşımıza çıkıyor.
-Humik asit kökten emilirken fulvik asit yapraktan alınıyor.
Fulvik ve hümik asit kaynağı maddeler arasında ilk sırada leonardit yer alıyor. Ortalama %40 ile %90 oranında hümik ve fulvik asit içeren madde, tabakalaşmış killi organik sedimanter kayaç olarak tanımlanıyor. Humik asit içeriği ve fulvik asit içeriği açısından diğer doğal kaynaklar arasında; torf (%10 – 30), saprofel torf (10 – 20), linyit katmanları (10-30), hayvan gübresi (5-15), kompost (2-5), toprak (1-5), arıtma çamuru (1-5) ve taş kömürü (0 – 1) yer alıyor.
Daha büyük molekül yapısına sahip olan hümik asit, daha zor mikrobiyal bozulmaya uğruyor. Bu nedenle hümik asitten faydalanmak için toprak uygulaması tercih ediliyor. Bazik çözeltide eriyen ve asidik çözeltide katılaşan hümik asitler, farklı formlarda verilebiliyor. Sıvı formdakiler (su ile karıştırılanlar) damla sulama ve yağmurlama sulama ile toprağa karıştırılıyor. Pülverizatörle sulandırılarak ekim öncesi toprağa karıştırılıp çapalanıyor ve toprak altında katılaştırılıyor. Katı hümik asit ve leonardit, ekim öncesi tabana serpme yöntemiyle de uygulanabiliyor. İstenirse diğer organik veya inorganik gübrelerle karıştırılabilen hümik asit, zirai ilaçlarla beraber de kullanılabiliyor.
Humik asitler, toprağın yapısını daha elverişli hale getirmeye yardımcı oluyor. Bitkilerin tüm gelişim dönemlerinde kullanımı tercih ediliyor. Tarlada, serada, tohum ekimi veya fidan dikimi sırasında, öncesinde toprağa verilebiliyor. Meyve bahçelerinde ise sonbahar veya erken ilkbahar dönemlerinde uygulama yapılması tercih ediliyor.
Hümik asitin hangi oranda ve miktarda kullanılacağı alan genişliğine, ekinin türüne, toprağın ihtiyacına göre değişiklik gösteriyor. Fazla kullanımın herhangi bir zararı ve yakıcı etkisi olmaması nedeniyle hümik asit rahatlıkla veriliyor.
Hümik asit ve hümik asit kaynaklarının, organik gübrelerin fazla verilmesinin dahi herhangi bir zararının olmadığı belirtiliyor. Bitki besin elementleri arasında dengenin kurulmasının ve korunmasının, hümik asit sayesinde oldukça kolay olduğu ifade ediliyor.
Humusun aktif ana maddesi hümik asit adını alıyor. Çeşitli ayrışma aşamalarından geçerek oluşan, içinde organik, bitkisel ve hayvansal içerikler yer alan madde, toprağın ideal pH düzeyine erişmesi, veriminin ve kalitesinin artması için kullanılıyor. Toprağa herhangi bir zararı bulunmayan hümik asit, kullanım kolaylığı ile dikkat çekiyor.
Humik asit, farklı bitki türlerinde farklı yollardan kullanılıyor. En yaygın uygulama yöntemlerinin serpme veya sulama olduğu biliniyor. Toprağa serpilerek, karıştırılarak tabandan verilen organik maddeler, bitkinin beslenmesine yardımcı oluyor. Hümik asidin yapraktan emilemeyeceğinin altı çizilirken fulvik asidin yapraktan alınacağı ifade ediliyor. Diğer gübreler ve ilaçlarla beraber uygulanan hümik asit, bitkilerin tüm gelişim aşamalarına katkı sunuyor.
Hümik asit, buğdaydan domatese, arpaya, lahana, karabuğday, darı, elma, mısır, üzüm, patates, havuç, pancar, turp, narenciye, salatalık yetiştiriciliğine kadar her yerde kullanılabiliyor. Meyve ve sebze yetiştiriciliğinin önemli bir parçası olan hümik asit, seracılıkta da tarla tarımında da tercih ediliyor. Hatta çayır ve çim alanlarda bile hümik asit uygulaması yapılarak toprağın sağlıklı olması sağlanıyor. Humik asit kullanımının ekinlerin verimini, kalitesini, toprağın su tutma ve ekinleri besleme kapasitesini önemli ölçüde artırdığı biliniyor.







Yorumlar kapalı.