Hasan Hastürer
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Uzlaşmanın mantığı!

Uzlaşmanın mantığı!



Aşağıdaki yazımın yayımlanma tarihi 2 Mart 2002. Aradan 17 yıl geçti. Dün arşivi karıştırırken dikkatimi çekti. Noktasına, virgülüne dokunmadan yeniden sizlerle buluşturmak istedim. Bu gün yazmış olsaydım, sizce değişmesi gereken yerler olur muydu? Okuyun, düşünün ve karar verin…

İşte 17 yıl önceki yazım:

***

Birden fazla insanın olduğu yerde düşünce farklılığı olacak. Normal olan bu. Tam tersi herkes aynı görüşte görünüyorsa orada bir terslik, bir anormallik vardır.

Toplu yaşama uyumun birinci koşulu farklılığa saygı ve buna bağlı hoşgörü ve uzlaşı becerisidir.

Bir kez öncelikle kabul edilmesi gereken, kimsenin yüzde yüz haklı ya da haksız olamayacağıdır.

Bunu samimi olarak özümserseniz her türlü sorunda orta yolu bulmanız çok kolaydır.

En yalın bire bir sorundan en geniş, en kalabalık kitleleri, devletleri ilgilendiren uzlaşmazlıklara kadar bu yaklaşımla çare üretilebilir.

Bir de önemli olan uzlaşının ilgili tarafların çıkarına olmasıdır.

Konunun genelleme kısmını kısa kesip Kıbrıs sorunu üzerine bu yaklaşımı somutlaştırırsak karşımıza çıkan tablo nedir?

Kıbrıs sorunu yarım asrı aşkın geçmişi olan bir sorun. Çıplak gözle bakıldığı zaman sorunun öncelikli tarafları Kıbrıs Türk- Kıbrıs Rum toplumları ile Türkiye – Yunanistan. Ancak Kıbrıs’ın stratejik konumu soruna ilgi duyan etkili devlet sayısını artırıyor. Çözüme katkı yaklaşımlarının büyük çoğunluğunda amaç aslında Kıbrıs’ta mevzi yakalamadır.

Ancak her koşul altında sorunun öncelikli tarafları Kıbrıs’ta yaşayanlardır. Kuşkusuz Kıbrıs’ta sadece Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumlar yaşamıyor. Ancak Kıbrıslı Rumlar ile Kıbrıslı Türklerin dışında kalanlar Kıbrıs’ın kederinde söz sahibi olma istemlerini seslendiremiyorlar ya da sayısal konumlarını bu konuda söz söyleyecek sayıda görmüyorlar. Aslında doğru olan Kıbrıs’ın geleceğinde adada yaşayan herkesin sınırını bilerek ilgi duyup katkı koymasıdır.

Biz yine iki ana toplum Kıbrıs Türk ve Rum toplumlarının yaklaşımlarına göre konuyu irdelemeye devam edelim.

Kıbrıs Türk ve Rum toplumları çeşitli nedenlerle en azından 1950’li yılların ikinci yarısından bugüne barışık bir tablo sunmayı başaramamıştır.

1960 Kıbrıs Cumhuriyeti anayasal kimliğiyle ancak üç yıl yaşayabilmişse bu birlikte, ortak değerlere sahip çıkmada sınıfta kalmaktır.

Her iki toplum ciddi kayıplar vermiş, acılar yaşamıştır.

Yaşanan olumsuzluklar sürekli olarak güveni zedelemiştir.

1963 Rum saldırıları sonrası binlerce Türk göçmen oldu. Bu göçmenlik 1974’e kadar sürdü.

1974’te bu kez tekerlek ters döndü, ağır bedel ödeyen taraf Kıbrıslı Rumlar oldu.

Ancak 1974’ün en önemli yanı, Kıbrıs Türkü’ne tanınmasa da devlet olacak koşulları yaratmasıdır

Yaklaşık 200 bin göçmene rağmen Rum tarafı çeşitli katkılarla önce yaralarını sardı, sonra da gelişmiş ülke standartlarını yakaladı.

Biz bunu başaramadık. Elde edilen değerleri çar çur ettik. Sonuçta sürekli göçlerle nüfus kaybı yaşama noktasına bile geldik. Bu da bizi yönetenlerin ayıbı.

Şartlar tarafları bir kez daha görüşme masasında buluşturdu. Görüşmeci iki lider Denktaş ile Klerides, Kıbrıs sorunu ile yaşıt, sorununun içinde parça gibi var olmuştur. Yıllarca anlaşamayan iki lider şimdi anlaşma için masadadır. Ya da anlaşmayla sonuçlanacak bir süreç için masadadır.

Bu sürecin mutlu sona ulaşması için tarafların öncelikle beyinlerinde anlaşmaya yatkın bir yapısal değişimi başarması gerekir. Bunun ardından masaya bir şey götürürken karşı tarafın kabul veya ret yaklaşımlarını tahmin edebilmek gerekir.

Şartlar çok değişti. Köprülerin altından çok sular geçti. Bunca yılın oluşumunu kimse bir anda geri götüremez. Bunu Rum tarafı bilmek durumundadır. Bizler ise “aldık, her şey yanımıza kaldı. Gel Klerides at imzayı durumu meşrulaştır, sana ise “Nanik!” “deme anlamına gelecek bir tavır içinde olamayız. Adı ister al- ver ister anlaşma olsun sonuçta ortak noktada buluşmayı becermek gerekir. Unutmayalım anlaşmanın olmadığı yerde tarafların haklılığı değil haksızlığı, uzlaşmazlığı öncelikle dikkat çeker.

Bir de masada uzlaşı arayışı yaparken dışarıda savaş tamtamları çalmanın samimiyetle uzak yakın ilgisi olmaz. Ya barış isteyerek masada olunur ya da barış istenmiyorsa hep toplumlarla hem de dünyayla dalga geçmeden masadan kalkılır.

 

 

Uzlaşmanın mantığı!
+ -

Yorumlar kapalı.