Vallahi lâfa bayıldım… Hiç hallenmeyin… Basın ahlâk yasasını ihlâl etmiyorum. Çünkü lâf bana ait olmadığı gibi, Türkçe de değil… Rusça ve Dostoyevski’ye ait… Daha doğrusu o meşhur etmiş ama ilk kullanan Gogol! Dostoyevski Kumarbaz’da kullanmış. Yazarı kendi dilinden okuma lüksüne sahip olanlar bilir… Suç ve Ceza’da da kullanıyormuş! Sıradan tiplerin içindeki “şeytan”ı tanımlıyor… Turganyev de kullanıyor… Soljenitsin, “Batı etkisindeki Rus gençler” diye tanımlıyor… Çok basit… Ama Batı ve Rus kelimelerinin anlamlarını biliyorsanız, anlaşılıyor. Birazcık hayal dünyanızı çalıştırırsanız… İşte Zelensky…
Ne mi demek?
Bir İngiliz yazar, “Banallık’ın Rusça versiyonu” demiş ama bence yeterli değil…
Nabukov’a bakarsanız, kolay anlarsınız…
O, şöyle anlatıyor:
“Bayat duygusallıklar, kaba saba klişeler, Philistinism’in her türlüsü, taklitlerin taklitleri, sahte özlü sözler, derinlikten yoksun derinlik çabaları, çiğ, moronik, namussuz pseudo-edebiyat. Günümüz yazı dünyasında poshlost örnekleri bulmak için, freudyen sembollere, meymenetsiz mitolojilere, toplumsal meseleler hakkındaki sığ yorum ve eleştirilere, hümanistik mesajlara, siyasal alegorilere, sınıf ya da ırk konularındaki aşırı ilgi ve hassasiyete ve de gazetecilik dünyasında kullanılagelen genellemelere bakmamız icap eder”…
Alev Alatlı aynı lâfı şöyle açıklıyor:
“Paçoz, kendi çıkarları için her yolu mübah sayan, küstah, beş para etmez, sokak kurnazı, zevzek, müptezel, basmakalıp, palavracı, rüküş, hoyrat, içtensiz, pespaye, nekes, terbiyesiz, aşağılık, ahlaksız, kalleş. Dostoyevski ‘Puşlost’ (Poshlost) der. Topluma musallat olan, iblis ayarlı, paçozluktur, Puşlost. İşte kitap paçozluğun hikayesi.”
Geçen gün Alatlı’nın daha geniş bir “paçozlaşma” tanımını okudum. Diyor ki:
“Entelektüel hayatta ‘philistinizm- filistinizm’ diye bir kavram vardır, Schopenhauer bunu kullananların önde gelenidir. Buna çok yakın bir kavramı da Ruslar kullanır, puşlost (poshlost). Bu kavram Gogol’dan itibaren kullanılır, 1800’lerin ortasına denk gelir, Dostoyevski de kullanır. (…) Bu kavramın en yakın tercümelerinden bir tanesi ‘bayağılaşma’dır. Ben ‘paçozlaşma’yı tercih ettim. Paçoz, bayağılaşmadan daha kolay anlaşılır diye düşündüm. (…) Benim paçoz dediğim tipoloji… ‘Twitter entelektüalizmi’dir. Habbeyi kubbe yapan sığlıktır.”
“Astronomisiz kozmoloji, matematiksiz teknoloji, biyolojisiz çevrecilik, notasız müzik ve tarihsiz siyaset”
Siyasette tarihten kopmayla başlayan bozulma, dili kirletiyor, gündemi çarpıtıyor ve büyük yalanların içine bazı gerçeklerin yerleştirilmesiyle paçozlaşıyor.”
Alev Alatlı kelimeyi Türkçeleştirmeye çalışıyor! Bence hiç o kadar uğraşmaya gerek yok! Bir “t” daha eklerseniz,, anlamını bas bas bağırarak, İngilizce ile karışık Türkçeleşiveriyor… “Puştlost!”… Kaybedilmiş p…lar… Toprağın bol olsun Dostoyevski, büyük usta… Günü gelince ortaya salınacak bu kadar “puşlost”u “yüz elli yıl önceden” nasıl da sezdi?
Puştlos’luğun dini, ırkı, sınıfı yok! Evrensel…
Nazım Beratlı
Diğer Yazıları
Köşe Yazarı







Yorumlar kapalı.