Nazım Beratlı
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Tanrı öldü mü sanıyordunuz?

Tanrı öldü mü sanıyordunuz?



   Biz, Ateizm’i, solun bir iddiası sanırız… Değilmiş… İdeoloji değil… Aydınlanma’nın bir tavrı imiş…
   Ünlü Alman düşünür Max Weber, bir yerde der ki: “Aydınlanma Tanrı’yı kilisenin elinden kurtardı, insanın içine soktu…”
   Bu lâf, ilk defa 17.yy’da duyulmuş, 18.yy’da da bir kısım aydınlanma filozofunun diline düşmüş! Ama hepsinin de değil ha! Örneğin Hobbes, Avam Kamarasında yaptığı bir konuşmada, Londra’yı saran yangın ve kıran veba salgınının nedeninin, tanrıya olan inancın zayıflaması olduğunu ileri sürmüş! Diyor, Terry Eagleton… Yani dindar, Aydınlanmacı da var… Zaten, Aydınlanma’nın Katolisizm ile Protestanlık arasında, yani iki Hıristiyan mezhep arasındaki çekişmenin bir ürünü olduğunu fark edememişseniz, aslında bu konuya kafa yormanın varacağı bir yer de yoktur; “neden biz aydınlanma yaşamadık?” diye hayıflanmanın da… Çünkü biz Hıristiyan değildik de onun için… Tartışmanın tarafı değildik!
   Asıl “imansızları” Fransız Aydınlanmacıları arasından uç vermişler…
   Marxizim ve materyalizm ise bilindiği gibi 19 yy’ın meselesidir… İki yüz sene sonra falan…
   Terry Eagleton da “Ateizm, ateistlerden önce ortaya çıktı”  diyor…  Avrupa ve Amerika’da en moda olan birkaç Marxist yazardan biridir… Marxist olmanın yanında, Cambridge Üniversitesi’nde profesördür! Biz yazalım da burası Kıbrıs…
   Bu her nasıl “bilim insanı” ve dahi komünist ise, “ Aydınlanma ile Tanrıyı öldürdünüz be arkadaşlar ama yerine bir şey koyamadığınızdan, post modern çağda, diriliyor!” da diyor!
   En son okumakta olduğum kitabı, “Tanrı’yı Öldürmek ve Kültür”de,  Weber’den hareketle, Aydınlanma’nın aslında Tanrı’yı insanın içine sokup, dini siyaset alanının dışına atmasının, “Tanrı’yı öldürmek” niyetinin bir sonucu olduğunu ve Aydınlanma Felsefesi’nin bütünüyle dine karşı bir devinim olduğunu ileri sürüyor. Ne var ki Eagleton’a göre, din siyasal hayatın dışına itilmiştir ama boşluğunu ileri sürüldüğü gibi yeni yaratılan yepyeni bir kültür değil, cinsellik ve klâsik sanatla kıyaslanamayacak sığlıkta, bir “yeni sanat” doldurmuştur.
   Meğer, asıl mesele de Tanrı inancına karşı olmak değil, Kilisenin siyasete müdahalesinin önüne geçmekmiş! Bu da bir “burjuva” düşüncesi çıkmasın mı size? Üzerime iyilik sağlık… Üstelik bir de inanç değil, siyaset ki asıl “ört ki ölem” demek lâzım… Gene bu Eagleton, “Aslında bunların sıkışık bir anında Allah’ı yardıma çağırmayanı da yoktur” anlamında lâflar da ediyor ki materyalizm adına, Stalin hayatta olsa, bunu vurdururdu… Onun da asıl mesleği papazlıktı ama o kadar da ileri gitmeyelim… Lâkin adam papaz mektebi mezunuydu, inkâr mı edelim?
   Yazar diyor ki “ Bunların derdi, Tanrı değildi… Siyasi iktidarı ele geçirmekti!” “Ve üstelik bu çekişme, sadece entelijensiya arasında olup, sıradan halkın tarih boyunca hiç böyle bir sorunu, olmadı!” Çünkü, onların iktidar sorunu da yok!
   İnsanın içine sokulup, bireyselleştirilen Tanrı ve din; sonuçta bireyselliği din haline getirmiş ve siyaseti her düzeyde bireysellik etkiler hale gelmiştir, diyor üstat… Cinsel tercih, estetik duygusunu boş vermiş sanat, gide gide “Ben böyle anlıyor ve istiyorum! Var mı diyeceğiniz?” meydan okumasına varan, herkesin kendi aklının kestiğine; orta çağdaki katolisizm düzeyinde bağımlı hale gelmiş bir tutuculuğu, “çağdaşlık veya secularizm” sanarak, yeni bir “din” şeklinde ona sarılmasına ve bildiğimiz din siyasetten dışlanırken, bu “küçük tanrıcıkların, her birinin dininin, yani kendinin” siyaseti etkiler hale gelmesine yol açmıştır, demekte…
   Ve tabii ki Tanrı’dan menşe alan klâsik dinler düzeyinde bir manevi değerler silsilesini bunların hiçbiri karşılayamadığından, Aydınlanma’dan beri “Öldürüldüğü” zannedilen Tanrı; post modern çağda, yeniden diriliyor, demekte Eagleton…
   “Ateizm” diyor, “adının söylendiği kadar kolay değil… Tanrı’nın yerini tutmuyor…”
   “Tanrı dirildi…” diyor Eaglton, haberiniz olsun…
   Tanrı yerine soyunanlara, dikkat buyurun…
  

Tanrı öldü mü sanıyordunuz?
+ -

Yorumlar kapalı.