Tek halk

   1920’lerde, Lenin’in Ulusların Kaderlerini Tayin Hakkı diye ortaya koyduğu tez, ilk dünya savaşından sonra, BM’nin kurulmasıyla, savaş sonrasında dünyaya egemen olan özgürlük fikirlerinin etkisi ile, BM Anayasası’na girdi.
   BM Anayasası’nın 73. maddesi, sömürge halklarının (peoples of each terrytory) kendi geleceklerini özgürce belirleyebileceklerini kurala bağlamaktadır. Yani söz konusu belgeye göre, bir ülkede değil, hatta bir bölgede (terrytory) yaşayan birden fazla halkın bile, ayrı ayrı Şelf-determinasyon hakları vardır.
   1954’te, Kıbrıs Rum tarafı, Makarios ile Papayuannou ile, Yunanistan’ı ikna edip 1950 plebisitinin sonucunda alınan ENOSÎS kararını fiiliyata dökmek üzere, self-determinasyon talebi ile, BM’ye baş vurdu. Nüfusunun %20’si Müslüman olan bir memlekette, kilisede açık oy ile yapılan bir “oylamayı” referans göstererek, ezici üstünlükle alınan bir karar bulunduğunu İleri sürüp, BM’den ENOSİS kararı alınmasını istedi!
   Buna karşılık New York’ta bulunan Kıbrıs Türk heyeti (Faiz Kaymak, A. M. Berberoğlu ve Ahmet Zaim) de, BM binasında düzenledikleri basın toplantısında,  adada iki halk bulunduğunu ve BM anayasası gereği, böyle bir hak verilecek ise her ikisine de ayrı ayrı verilmesi gerektiğini savundu. Kim? CTP’nin kurucu genel başkanı? U lâ havle ha? Türkiye de Genel Kurul’da onları destekledi. Kimi desteklemiş? CTP’yi kuran adamı mı?
   Öte yandan, o toplantıda, İngiltere de, Kıbrıslıların böyle bir hakkı bulunmadığım ileri sürmüş ve onun tezi kabul görmüştür.
   Yani sorun ilk defa ortaya çıktığında, üç ayrı yoruma uğradı:  Kıbrıslı Rumlar (kilise ve AKEL) ve Yunanistan, tek halk-tek hak… Dolayısıyla ENOSİS!  Kıbrıslı Türk heyeti ve Türkiye, iki halk-iki hak… Dolayısıyla Taksim! Ve nihayet İngiltere, hak falan yok! BM Genel Kurulu, İngiltere’ye hak verdi!
   Buyurun bir “BM Parametresi” de benden! “Kıbrıslıların kendi gelecekleri hakkında karar vermeye, hakları, YOKtur!”  Buradan yakın… Nasıl BM kararı ama? 1954 Aralık Genel Kurul Kararı… Yarasın! BM Parametreleri, mühimdir! Ona göre…
   AKEL n’apıyordu? 1949’da Plutis Servas’ı “ENOSİS’e karşıdır” diye partiden attıktan sonra Genel Sekreter seçtikleri Papayuannou, zaten ertesi gün bir telgrafla BM’ye başvurarak, “Rumların ortak isteğinin ENOSİS olduğunu ve BM gözetiminde bir plebisit yapılmasını istediklerini” belirtmişti. Mart 1954’te toplanan AKEL 8.   Kongresi, yeni bir program kabul etti. Yeni programın J. Maddesi “kayıtsız-şartsız ENOSİS” istiyordu. AKEL Merkez Plenumu da Ocak 55’te “ENOSİS’e giden yolun, yığınsal demokratik eylem yolu olduğunu” ilan etti.   Mart 59’da ise, AKEL MK’si Londra ve Zürih Andlaşmalarına karşı çıktı. Ne var ki neden,  okuyucunun sanacağı gibi Kıbrıs halkının egemenlik haklarının ayaklar altına alınmış olması değil, “ENOSİS’in dışlanmış olması” idi. “ENOSİS’e giden yol, yığınsal demokratik eylem yolu” muydu? Nasıl?
   Elbette ki Plebisit yoluyla…
   “Mia lae, ena patrida!” yoluyla… BM anayasası halklara bu hakkı veriyor muydu? Veriyordu… E, tamam… Kıbrıs halkı da işte kilisede o kararı vermemiş miydi? Adada kendi kaderini belirleme hakkı olan “Bir halk= Mia laos” vardı ki iki ayrı cemaatten oluşmaktaydı ama “ne yazık ki” cemaatlerin böyle bir hakkı, yoktu! Dolayısıyla, “halkın” dediği olacaktı, “Emperyalizm’in oyununa gelmeye gerek yok!”tu…
   O “halk”, “cemaat=toplum” safsatasının geçmişi, budur…
   Rum isen, anlarım! Ama Türkçe konuşuyorsan?