TMT, Kıbrıs Türk toplumunun tarihinde, önemli yer tutan bir efsane… Buna İtiraz eden biri de olsanız, öncülünün KATAK (Kıbrıs Adası Türk Azınlığı Kurumu) ardılının da KKTC olduğunu, unutmamak lâzım…
Bu bakımdan Kıbrıs Türk tarihi, “TMT’den önce ve TMT’den sonra” diye ikiye ayrılabilir…
Bu gün gene TMT’nin resmi kuruluş yıldönümü… 1 Ağustos, 1958…
Oysa Kıbrıs ile ilgili 1958 yılı İngiliz belgelerine bakanlar, 30 Temmuz 1958 günkü valilik emrinde, TMT’nin yasa dışı bir örgüt olarak ilân edildiğini görürler. İngiliz vali hikmet sahibi miydi ki bir örgüt kurulmazdan iki gün önce, onu yasa dışı ilan ediyordu?
Konuyla ilgili olanların tümü de bilir ki TMT’nin kuruluş tarihi üç kurucudan Rauf Bey’e göre 17 Kasım, Kemal Tanrısevdi’ye göre de 25 Kasım 1957’dir. İlk TMT imzalı bildirinin dağıtıldığı tarih de 26 Kasım 1957’dir… Bir ara işi gücü bırakıp, bizzat Rauf Denktaş’a bunu sormuş ve tarihe tanıklık olması bakımından sağlığında yazıp, yayınlamıştım. Ki bir itirazı varsa, yalanlasın… Yalanlamadı… Daha sonra başka yerlerde bizzat kendi de ayni minval üzere açıklamalar yaptı…
Kasım 1957’de kurulan örgüt, Rauf bey rahmetli istediği kadar inkâr etsin, 27-28 Ocak 1958 olaylarını örgütlemiştir. Burada bilinmesi gereken bir konu: O güne kadar Kıbrıs Meselesi dendiğinde, İngilizler ile Kıbrıslı Rumlar arasındaki bir sorundan bahsedilmekteydi. 1955’te Londra Konferansı’na Türkiye de davet edilmişti ama Ankara’nın tavrı da “Lozan’a sahip çıkmak” tan ibaretti. Kıbrıslı Türklerin ise esamisini okuyan yoktu… İngiltere, Rumların hedeflerine ulaşmalarını engellemek için, Türkiye’yi konuya müdahil etmeye çalışmaktaydı…
Bu koşullarda TMT’nin ikinci girişimi, 6 Haziran 1958 Olayları’nı çıkarmaktır. Bir ay içinde 53 Türk, 57 de Rum’un öldürüldüğü bu olaylar, gerçek anlamda “toplumlararası çatışma” idi… EOKA zaten “yasadışı” idi… Bu çatışmanın sonunda, 30 Temmuz’da İngiliz yönetimi TMT’yi de yasa dışı ilan etti… 3 Ağustos’da EOKA, 4 Ağustos’da da TMT, ateş kes ilân ettiler… Dolayısıyla, bir gün evvel kurulan bir örgüt, ne zaman “ateş” emri vermişti de “kes” emri de veriyordu?
Rahmetli Rauf Denktaş’a bunları sorduğumda, bana şunları söylemişti: “ 1958 Haziran’ında biz, baskın yaptık… EOKA bunu beklemediğinden gafil avlandı. Oysa o saatten sonra, artık uyarılmışlardı ve inisiyatif onların eline geçmişti. Bizimse onların baskınına dayanacak gücümüz, yoktu. Bu bakımdan gittik, Türkiye’den acil profesyonel yardım talep ettik. Zaten bu konuda görüşmelerimiz de daha eskiye dayanıyordu. Önce rahmetli Zorlu ikna oldu… O da Menderes’i ikna etti… 1 Ağustos günü, Rıza Vuruşkan Genel Kurmay’a davet edilerek, TMT liderliği görevi kendisine tevdi edildi… Ben Rıza Vuruşkan’ı ilk defa Viktorya Kız Lisesi’nin açılış günü gördüm. Yâni 15 Eylül’de…”
O zaman da bunları yazmak için iznini alıp yazmıştım…
1 Ağustos, TMT’nin kuruluş günü değil, yönetiminin profesyonel kadrolara devredildiği gündür! Ama daha sonra bir meclis kararı ile “kuruluş yıldönümü” olarak kabul edilmişti… Bu önemsiz bir şey midir? Hayır! O kadro, daha sonra 1963’te EOKA’nın ardılı EOK ve Milli Muhafız Ordusunun vurduğu darbeye göğüs gerilmesini örgütlemiştir.
Tarih de böyle bir şey işte…
Yorumlar kapalı.