Nihal Salman
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Aile içi şiddet eğilimi

Aile içi şiddet eğilimi



Ülkede yaşanan şiddet eğilimli hareketlerin çoğalması ve bir türlü önlenemeyen uyuşturucu bağımlılığının artışının gençlerimizin sağlığının bozulmasına ve bunun yanında ailelerine ve topluma uğrattıkları maddi zarar, ciddi yaralanmalar hatta cinayetler ve bağımlılıkları nedeniyle ölümle iç içe yaşayan gençlerimizin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalması, sağlıklı aile içerisinde çocuk yetiştirmenin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha bize göstermiştir.

Aile içi şiddet, aile üyelerinin birbirlerine karşı gösterdiği saldırgan davranışlardır. Kişiyi isteği dışında davranmaya zorlayan her türlü tutum ve davranışı (aşağılanmak, tehdit etmek, darp etmek, zorla cinsel ilişki kurmak ya da kurmaya zorlamak, kısıtlamak, vb.) içine almaktadır.

Aile içi şiddetin en yaygın şekli kocanın karısına ve ebeveynlerin çocuklarına yönelttiği şiddettir. Üçüncü bir grup olarak da yaşlılar şiddete maruz kalabilmektedir. Çok yaygın olarak görülen aile içi şiddet, şiddete maruz kalan kişinin ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Çocukluk döneminde aile içinde duygusal/fiziksel şiddete maruz kalan çocukların erişkin yaşamlarında çeşitli şekillerde ve derecelerde ruhsal sorunlar yaşamaları kaçınılmazdır.

İnsanların en güvenli alanı olan ve her türlü sorunlarında destek alabileceği, korunabileceği önemli yer olan aile ortamı, şiddet nedeniyle güvensiz hissedilen bir yer haline gelmektedir. Aile içi şiddet olayları çoğu zaman gizli kalır. Açık olduğu zaman da, yasaların önüne çarpıtılmış geleneksel bakışlar girer, “özel hayat”, “koca karısını döver de sever de” gibi sözlerle geçiştirilir. Şiddet gören kişi “kol kırılır yen içinde kalır” gibi bir bakış açısına sığınabilir ya da korkusundan, ne yapacağını bilememekten ve çaresiz olduğuna inandığından yaşadığı şiddeti gizlemektedir. Böyle olduğunda büyük çoğunlukla şiddet artarak devam eder.

Şiddet, fiziksel, duygusal ya da cinsel olsun, insanlar üzerinde tamiri zor yaralar açmaktadır. O yüzden geçiştirilmemesi, inkar edilmemesi ve son derece önemsenmesi gereken bir konudur. Aile içi şiddet, büyük oranla kadına ve çocuklara yöneliktir ve şiddeti gerekçeleştiren kişi çoğu zaman erkektir. Psikolojik sorun yaşayan vakalar tarafından bildirilen fiziksel ve cinsel şiddet eylemlerinin yüzde 90’ı aile bireyleri tarafından yapılmıştır.

Çocukluk döneminde, özellikle ebeveynler arasındaki şiddete şahit olan çocuklarda bu travmatik yaşantıların etkilerinin mutlaka olacağı ve bu etkilerin müdahale edilmezse yetişkin yaşamlarında peşlerini bırakmayacağı gerçeğini değiştirmemektedir. Aile içerisinde çocuklar şiddetten çok fazla etkilenmektedir. Aile içinde şiddete tanık olan çocuk korkusunu, kızgınlığını, üzüntüsünü göstermeme ve/veya bastırma eğilimi içine girer. Bu çaba bilinçli bir uğraş değildir, çocuğun beyni ve zihinsel kapasitesi bu olaylara şahit olması durumuyla baş edebileceği kadar gelişmiş değildir. Aile üyelerinin çocukla bu durumu ve duygularını konuşması önemlidir. Çocuğa güven verilmelidir. Şiddete tanık olan çocuk, şiddetten dolayı kendisini suçlayabilir, kendisini sorumlu tutabilir. Bu süreçte, anne babanın açık ve net bir dille bu durumun çocukla ilgili olmadığını ona söylemesi önem taşımaktadır. Bunun yanı sıra, çocuk anneyi veya babayı da suçlayabilir. Bu durumda çocuk yargılamadan, eleştirmeden ve savunmaya geçmeden dinlenilmelidir.

Aile içinde şiddete tanık olan çocuk, şiddet göstermeye başlayabilir. Örneğin, okulda arkadaşına vurma, canını acıtma gibi sorunlu davranışlar çok görülür. Şiddetin yanlış bir davranış olduğu anlatılmalı, duygularını ifade etme yolları, yaşadığı bu yoğun duygu ile nasıl baş edeceği ile ilgili yönlendirmelerin yapılması önemlidir. Ancak aile içinde yaşanan şiddet olayları sürekli oluyorsa ve/veya çok şiddetli oluyorsa çocuğun bu olaylardan etkilenmesi sadece telkin ve yönlendirmelerle sağlamaz. Böyle bir durumda profesyonel destek alınmalıdır.

Aile, çocuğa taşıyamayacağı yükleri vermemelidir. Şiddete maruz kalan ebeveynin çocuktan yardım istemesi, çocuğun taraf tutmasını istemesi veya bunu ima etmesi, ara bulmasını istemesi, eş ile kurulan iletişimi çocukla sağlamaya çalışması, aralarında olup biteni çocuğa anlatması ve/veya diğer ebeveyni kötülemesi gibi durumlar çocuğun duygusal gelişimini ciddi ölçüde bozan son derece yanlış yaklaşımlardır. Çocuk taşıyamayacağı bu yükler karşısında ezilir ve patolojik suçluluk duygusu oluşmaya başlar. Duymaması gerektiği halde duyduklarından iç dünyasında çocuk kendine görevler çıkarır. Bu görevler hiçbir zaman gerçekleştirilemeyeceği için de normal olmayan bir suçluluk duygusu patolojik olarak oluşur. Daha ileriki yaşlara ve yetişkinlik dönemine gelindiğinde, suçluluk psikolojisi altında olan ve ilgili ilgisiz birçok durumda kendini sorumlu tutan ve suçlayan, psikolojik sorunları olan bir insan ortaya çıkar.

Şiddete yönelik yapılan araştırmalarda, şiddete uğrayan annelerin çocuklarının da şiddete meyilli olduğu sonucu ortaya çıktı. Araştırma sonuçlarına göre erkeklerin üçte birinin eşlerine yönelik fiziki şiddete başvurduğu, şiddete uğrayan annelerini gören erkek çocuklarda ise bu oranın yarıya yakın olduğu vurgulandı. “Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Elif Durgel Jagtap, annesi ya da kendisi aile içi şiddete maruz kalan çocukların, yalnızca şiddete meyilli olmakla kalmayıp hayatlarının her döneminde içe kapanıklık, saldırganlık gibi davranış bozuklukları, sosyal, sözel ve bilişsel becerilerde düşüş, uyku düzensizlikleri, dil ve bilişsel becerilerdeki düşük performans gibi büyük sıkıntılar yaşayabileceklerini söyledi.”

Uyuşturucu bağımlılığı ile suç ve şiddet arasında çok net bir bağlantı vardır. Gasp olaylarına karışanların birçoğunda madde bağımlılığı tespit edilmiştir. Bilhassa aile içi şiddetin oluşmasında alkolün tesiri büyüktür. Uyuşturucu madde kullanımının tedavisi, suç ve şiddetin önüne geçmede önemli bir adım olacaktır. Sigaradan başlayarak gençleri bu kötü alışkanlıklardan uzak tutmak için gerekli bütün tedbirler alınmalıdır.

Gençlerde görülen kavgacılık, hemen şiddete başvurma, küfürlü konuşma,  gibi olumsuz davranışlarda medyanın önemli etkileri söz konusudur. Bilgisayar oyunlarından, dizilere kadar birçok sahada şiddet maalesef sıradan hâle getirilmiştir. Kendini ‘en iyi’ olarak tanıtan medya organlarında bile, şiddet unsurlarına sıklıkla başvurulmaktadır. Çocuklarımızın problem çözme, davranış ve rol modelleri şiddet unsurları ihtiva ettiğinden, birçok anne-baba bundan rahatsızlık duymaktadır. Medyanın olumsuz etkileri en aza indirmenin yolu, onlarda yayımlanan şiddet ihtiva etmeyen, pozitif duygu ve düşünceleri yeşerten programların sayısını çoğaltmaktır.

Aile Eğitimi ve Evlilik Danışmanlığı hizmetlerinin yaygınlaşması için gerekli desteğin devlet tarafından desteklenmesi gerekmektedir. Toplumun çekirdeği olan ailenin korunması, aile bireyleri arasında karşılıklı saygıya dayalı ilişkilerin sürmesi ve aile ile ilgili şiddet dâhil birçok sorunun çözümüne yardımcı olması bakımından bu tür kuruluşlar önemlidir. Ailelere çocuk eğitimi ve çocuk yetiştirme ile ilgili yöntemlerin verildiği Ana-Baba Okulu Programları’nın yaygınlaştırılması gerekmektedir. Şiddetin şiddeti beslediği düşüncesinden hareketle bu programlarda çocuk yetiştirmede ceza ve şiddet uygulamalarını ortadan kaldıracak yeni eğitim yöntemleri ile ailelerin bilinçlendirilmeleri gerekmektedir.
(Kaynak: Aileye Yönelik Yapılmış Araştırmalar’dan yararlanılmıştır)

Aile içi şiddet eğilimi
+ -

Yorumlar kapalı.