Ödül Muhtaroğlu
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. İşsizlik ödeneği düşürüldü

İşsizlik ödeneği düşürüldü



   Bakanlar Kurulu’nun Yasa Gücünde Kararname ile işsizlik ödeneğini, mali sıkıntılar nedeniyle, evli ve çocuklu olan kişiye 2 bin 674 TL’den, bin 500 TL’ye düşürmesi çalışanlar, iş çevreleri ve toplum içinde tepki ile karşılandı.

   Her ay yüzde 3 oranında ‘işsizlik primi’ yatıran sigortalı çalışanlar, bunun karşılığında, kademeli bir şekilde durumuna ve yatırdığı prim miktarına göre maaş alabiliyor. Çalışanlar, çalışmış ve primini yatırmış olduğu süreye göre değişerek, 4 aydan 6 aya kadar işsizlik ödeneğinden yararlanabiliyor.

   Bakanlar Kurulu’nun, işsizlik ödeneğini bin 500 TL’ye indirerek çalışanların aleyhine kurallar getirmeye çalışması, çalışanlar arasında endişeleri artırmıştır. Bu dönemde işten durdurulan evli ve çocuklu bir çalışan, maalesef en fazla bin 500 TL alacak.

   Yıllarca Sosyal Sigortalar Dairesi’ne işsizlik primi ödeyen çalışanların yasal güvence altında olan işsizlik ödeneği, diğer ek ücret desteği ile eşit olsun diye Yasa Gücünde Kararname ile bin 500 TL’ye düşürülmüştür. Başka hiçbir geliri olmayan insanlara daha çok destek verilmesi gereken kriz döneminde, işsizlik ödeneğinin kesilmesi vicdanları yaralamıştır.

   İşten durmuş olanlara eskiden 6 ay süresince yapılan işsizlik ödemesinin, en fazla 4 ay yapılacak olması, eski sisteme göre yaklaşık 16 bin TL alacak olan bir çalışanın, şimdi ise 6 bin TL almasına yol açacaktır. Görüldüğü üzere, kayıp büyüktür.

   Tüm dünyada çalışanları destekleme ve koruma tedbirleri alınırken, bizde ise çalışanların maaşlarından kesilen primlerle oluşturulan işsizlik ödeneğinin düşürülmesinin kabul edilmesi mümkün değildir.

   Öte yandan, Hükümet, belli sektörlere bin 500 TL ödeme yapacağını duyurmuş, ancak, bu iki ay boyunca da KKTC vatandaşı çalışanların işten durdurmalarının yasaklandığını belirtmiştir. Bin 500 TL istihdam destek ödemesi alan KKTC vatandaşları, 2 ay işten durdurulamayacaksa, bu durumda TC ve 3. uyruklu çalışanlar bu desteği alıp durdurulabilir mi? Böyle adaletsizlik olmaz. Eğer böyle bir haksız uygulama düşünülmüşse, bunun mutlaka ivedi olarak düzeltilmesi gerekmektedir.

   Ayrıca, çalışanlara yapılacak olan bin 500 TL ücret desteği katkısını çalışanlara aktaracak on –line sistemlerde hâlâ sorunlar bitmemiş olup, ihtiyaçlı olan kişilerin bu katkıyı zamanında alma endişeleri ve riski bulunmaktadır. Umarım, başvuru süreçlerinde ve sistemde aksamalar ve gecikmeler yaşanmaz ve aybaşı herkes bu ücreti alır.

   Bu aşamada, gelirleri düşmüş ve mali sıkıntı yaşayan  devletin yapması gereken, borçlanarak kaynak yaratmasıdır. Çünkü böyle kesintiler, hem insanların gelirini düşürecek, asgari harcamalarını gıda, ilaç, temizlik malzemesi ihtiyaçlarını karşılamalarını zora sokacak, hemde piyasa açıldıktan sonra piyasada harcama yapmalarını imkansız hale getirecektir.

   Türkiye’den mali destek kaynağı gelmeyecekse, devletin yapacağı tek şey, uzun vadeli, düşük faizli iç veya dış borçlanma yapmasıdır. Yapılacak bu borçlanma ile, işsizlik sigortalarına (fonlarına), sağlık harcamalarına, ücret desteği alanlara katkı yapılacaktır. Ayrıca, ihtiyat sandığı, sosyal sigorta ve devlet vergilerinin ödenmesini sağlamak için, işinsanlarına katkılar sağlanacaktır. Böylece sosyal güvenlik kurumlarının çökmesi önlenecektir.

   Son tahlilde, Devlet gelirlerinin artması ve böylesine kriz dönemlerinde mali sıkıntılar yaşanmaması ve dar gelirlilerin maaş ve ücretlerinin kesilmemesi için, mutlaka kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması, servet ve vergi hesap incelemelerinin artırılması ileçok kazanandan daha çok vergi alınması yoluna gidilmelidir.

   Dolaylı vergiler (KDV, fon gelirleri v.s) zaten gelir üzerinden değil, tüketim üzerinden alındığı ve toplumda zengin, fakir ayrımı yapılmadan ödendiği için, adaletli vergi olarak görülmüyor. Bu çerçevede, gelir (kazanç) üzerinden alınan Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi gibi doğrudan vergiler ise, olması gereken düzeyde değildir. Özellikle, Gelir Vergisi rakamları içinde, önemli oranda Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan bordroluların maaşları üzerinden ödediği vergiler mevcuttur.

   Kamu dışındaki gelir vergisi mükelleflerinin beyan ettikleri vergiler (paye ve diğer) beklenenin altındadır. Kurumlar vergisinde de en büyük katkıyı, Bankalar ve belli başlı kurumsallaşmış büyük şirketler yapmaktadır. Halbuki, ülkede binlerce şirket bulunmaktadır. Bu bağlamda, ülkemizde adaletli vergi toplanması ve devletin gelirlerinin artması için, Vergi Dairesi personel, ekipman, yasal mevzuat ve yetki bakımından güçlendirilmelidir. Ayrıca, devlet giderlerinde de, lüzumsuz ve lüks tüketimden kaçınılmalı, elzem harcamalar dışında azami tasarruf yapılmalıdır.

İşsizlik ödeneği düşürüldü
+ -

Yorumlar kapalı.