Geçtiğimiz perşembe günü açıklanan, Hükümet’ in merakla beklenen ekonomik paketi, beklentileri karşılayamadı. Tabir yerindeyse, dağ fare doğurdu. Ekonomik örgütler de, paketin içeriğini yeterli görmediklerini açıkladılar.
Mini Ekonomik Paket’in içeriğine baktığımız zaman, birkaç maddesi hariç, işletmelere kredi yani borç verme üzerine kurulduğunu görüyoruz.
Şimdi sizlerle, bahse konu ekonomik paketin içeriği ile ilgili, bazı özet bilgiler paylaşmak istiyorum.
-100 milyon TL işletmelere yönelik kredi paketi. Her işletme 150 bin TL’lik kredi kullanabilecek.
-Kredilerin vadesi ilk 6 ay ödemesiz ve sabit faizli 42 ay da ödenecek. Faiz oranı yüzde 13 olacak.
-20 milyon TL’lik kredi ise, ilk kez iş yeri kuracak olanlara yönelik olacak. Azami 150 bin TL’ye kadar kredi kullanılabilecek. Faiz oranı yüzde 13 olacak.
-20 milyonluk diğer bir kredi paketi de, Tarım ve Hayvancılık sektörü için olacak. Tarım ve Hayvancılıkla uğraşanların kullanabileceği kredi miktarı azami 200 bin TL olacak. Kredi vadesi, ilk 6 ay ödemesiz ve 42 ay ödemeli, yüzde 13 sabit faizli olacak.
-60 milyon TL’lik, ihracatçılara yönelik kredi paketi yüzde 21 faiz oranıyla kullandırılacak.
– Türkiye Halk Bankası tarafından tüm işletmelere yönelik yüzde 9,5 faiz oranıyla, 60 aya kadar, esnaf kredisi kullandırılacak. Ticari taşıtlar için yüzde 9.5 faiz oranıyla 84 aya kadar, Kadın girişimciler için yüzde 16 faiz oranıyla, genç girişimciler için de azami 350 bin TL’lik krediler kullandırılacak. Küçük işletmeler de bu kredilere başvurabilecek.
-Ülkemizde sosyal yardım maaşı alanlara 2 bin, engelli maaşı alanlara 1000 TL Bayramlık verilecek.
-Sosyal yardım maaşı alanlar 6 ayda bir yılda iki kez Hayat Pahalılığı alacak. Temmuz ayında maaşlara yansıyacak.
-Elektrik tarifelerinde yıl sonuna kadar fiyat artışı yapılırsa, engelli ve sosyal yardım maaşı alanlara 2022 sonuna kadar zam yapılmayacak.
– Otel ve Sanayicilerin kullanımı için 25 Megawat güneş enerji santrali kurulmasına izin verilecek.
-5 kişiye kadar çalışanı olan genç girişimcilere 3 ay boyunca işveren yatırımlarının yüzde 50’si devlet tarafından karşılanacak.
-Devlete ait taşınmazların ve vakıflara ait taşınmazların kiraları TL üzerinden yapılacak.
-30 Haziran 2022’ye kadar gerçekleşecek toplam HP oranı, temmuz sonu ödenecek.
-Mart – Ağustos işveren prim desteğinin devam etmesi konusunda çalışmalar yeniden değerlendirilecek.
-Müteahhitlerin döviz krizinden uğradığı ihale zararları için çalışma yapılacaktır.
Mini ekonomik paketin özetini sizlere yukarıda aktardım. Ayrıca, bahse konu kredilerden pul vergisi, masraf ve komisyon alınmayacak. Kredi Garanti Fonu, kredilerin yüzde 80’ni garanti edecek.
Elbette ki, kredi faizi ve koşulları, piyasa kredilerine göre daha uygun şartlardadır. Ancak, pandeminin başından beri açıklanan paketlerde de benzer kredi imkanları gördük. İşletmeleri bu kadar yoğun borç yükü altına sokmak ne kadar doğrudur ve ne kadar işe yarıyor?
Birçok işletme, daha önce aldığı kredileri bile ödemeye zorlanırken, onlara yeni kredi vererek borçlandırmak, borçlarını, yeni borçlar alarak kapatmaya çalışmalarına fırsat yaratmak, maalesef yaraya merhem olmuyor. Onları bir kısır döngünün içine hapsediyor.
Özellikle, küçük işletme ve esnafları rahatlatacak olan, borç vermek değil, diğer ülkelerde uygulandığı gibi, onlara hibe (karşılıksız yardım) desteklerinde bulunmak, borçlarının faizlerini silmek veya faizsiz kredi vermek olacaktır.
Bunun yanında, onlara elektrik, akaryakıt, kira, faiz desteği, sosyal güvenlik katkı payı, asgari ücret destekleri ve faizsiz borç vadelerinin uzatılması da can suyu olabilecektir.
Gençlere, kadın girişimcilere, küçük işletmelere ve esnafa 150 bin TL kredi vermek, onlara can suyu değildir. Belki küçük bir deliklerini kapatır, ama sorunlarına çare olmaz.
Asgari ücretin altında maaş alan sosyal yardım ve engelli maaşı alanlara yılda bir kez olan maaş artışını yılda 2 keze çıkarmak olumlu bir adımdır. Hatta, bu maaşların en az asgari ücret düzeyinde olması daha doğru olacaktır.
Ancak, bu insanlara bir defaya mahsus olmak üzere, bayram harçlığı verir gibi 1-2 bin TL vermek de şık olmamıştır. Bu yardım, başka bir isim altında yapılabilirdi.
Yenilenebilir enerji yatırımlarına teşvik ve destek verilmesi de doğru adımdır. Ancak, 25 megawatlık bu yatırım için, elektrik alt yapısı buna uygun mudur? Merak ediyorum doğrusu..
Temmuz ayında maaşlara Hayat Pahalılığı oranında zam yapılacağını niye pakete yazdılar ki? Zaten, bu maaş artışı yasa gereğidir. Yani olması gerekendir.
İşverenlere, asgari ücretin artacağı bu dönemde, yüzde 65 tutarındaki prim desteğinin devam etmesi hayati bir önemdedir. Hatta, bu konuda, küçük esnaf ve küçük işletmelere daha yüksek oranda verilmelidir.
Bu pakette, işletmelere kredi verme, borç verme varken, maalesef pahalılığı ve zamları nasıl önleriz, enflasyonu nasıl düşürürüz, halkın satın alma gücünü nasıl artırırız noktasında herhangi bir tedbir bulunmamaktadır.
Halbuki, hayatı ucuzlatmak ve zamların etkisini azaltıp, enflasyonla mücadele etmek için, özellikle gıda, ilaç ve diğer temel ihtiyaçlarda, fon, KDV vergilerini minimize etmek ve ithalatta kur sabitlemesi yapmak, alınacak tedbirlerin başında geliyordu.
Mini ekonomik pakette alınan tedbirler, yapısal sorunları çözmeye yönelik değil, geçici tedbirlerdir. Esas olması gereken, bataklığı kurutma ile mücadele iken, sadece sineklerle mücadele edilmektedir.
Ülkemizin, mini paketlere değil, ekonomiyi canlandıracak, hayat pahalılığını azaltacak, büyüme, istihdam ve satın alma gücünü artıracak, kapsamlı ve verimli ekonomik paketlere ihtiyacı vardır.
Ödül Muhtaroğlu
Diğer Yazıları
Köşe Yazarı







Yorumlar kapalı.