Dünya’ya varlıklı veya nüfuzlu bir ailenin ferdi olarak gelmemiş iseniz, işsizliğin ne demek olduğunu herkesten çok siz bilirsiniz. İşsizlik (unemployment) insanları sadece maddi olarak etkilemez. İşsizliğin insanlar üzerinde maddi olduğu kadar psikolojik ve sosyolojik etkileri de vardır. Kişilerin işsizlikten etkilenme derecesi isekişiden kişiye farklılıklar göstermektedir.
İşsiz kime denir ?
Bir tanımlamaya göre işsiz, çalışma isteği ve gücüne sahip olup, geçerli ücret ve mevcut çalışma koşullarına göre iş bulamayan kişi olarak tanımlanmaktadır. Başka bir tanımlamaya göre ise, çalışma arzusu ve kabiliyetinde olup, geçerli çalışma ve ücret koşullarına göre çalışmak istemesine karşın sosyal ve ekonomik nedenlerden ötürü çalışmaolanağı bulamayan kişiler işsiz olarak tanımlanmıştır.
On sekizinci yüzyılın sonundan itibaren ortaya çıkan sanayi devrimi ile başlayan süreçte, emeği ile geçinen insanlarınkarşı karşıya kalmış olduğu işsizlik gerçeği ortaya çıkmıştır. Dün olduğu gibi bu gün de her ülkenin karşılaştığı en önemli ekonomik ve toplumsal sorunlardan birihiç kuşkusuz işsizlik sorunudur.
Bir işte çalışıp para kazanılmaksızın ekonomik ve sosyal hayatın devamı pek mümkün değildir. Bir işte çalışmak, bir yandan çalışan kişinin yaşam biçimi ve toplum içindeki statüsünü belirlerken, diğer yandan kişinin kendisi ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yaşamlarını sürdürmeleri ve gelişmelerine olanak sağlamaktadır. Bu nedenle, günümüzde çalışma hakkı bireylerin en önemli toplumsal hakları arasında sayılmakta ve yasalarla güvence altına alınmaktadır.
Çalışma hayatına ait anayasal güvence..
KKTC Anayasası’nın çalışma özgürlüğü başlıklı 48’inci maddesine göre, her yurttaşın dilediği alanda çalışma özgürlüğüne sahip olduğubelirtilirken, özel girişim kurmanın serbest olduğu güvence altına alınmaktadır.
Çalışma hakkı ve ödevi başlıklı 49’uncu maddesi ile de çalışmanın her yurttaşın hakkı ve ödevi olduğu vurgulanırken, devletin, çalışanların insanca yaşaması ve çalışma hayatının kararlılık içinde gelişmesi içinsosyal, ekonomik ve mali önlemlerle çalışanları koruyarak, çalışmayı destekler ve işsizliği önleyici önlemleri alırhükmünü içermektedir.
Çalışma koşulları başlıklı 50’inci maddesinde ise kimsenin, yaşına, gücüne ve cinsiyetine uygun olmayan bir işte çalıştırılamayacağını, çocuklar, gençler, kadınlar ile bedensel ve ruhsal yetersizlerin, çalışma koşulları bakımından özel olarak korunmasını düzenlemiştir.
Çalışmanın bir hak olmasının yanı sıra, toplumlar, yeteneklerine uygun bir işte çalışmak isteyen kimselere bu olanağı sağlamakla yükümlü tutulmaktadır. Bireyin bir işte çalışması yalnızca gelir elde etmenin bir yolu olarak görülmemektedir. Çalışma, kişinin kendine güven ve saygı duygusunu geliştirmekte, bireye bir değer yaratmanın gururunu vermektedir Günümüzün uygar toplumlarında çalışma, yalnızca toplumun maddi üretimine değil aynı zamanda toplumsal ve manevi üretimine de katkı sağlamaktadır.
İşsizlik, ülkelerin ekonomik yapılarına ve farklı gelişmişlik düzeylerinde bulunmalarına göre özellikler göstermektedir. Hiç bir ülkede nedeni tek olan bir etkenden kaynaklanan aynı türden bir işsizlik bulunmamaktadır.
Tarihsel süreç…
Tarihsel süreç içerisinde, işsizlik sorunu farklı bakış açılarıyla incelenmişolup işsizlik gönüllü bir sorun olarak değerlendirilmiştir. Bu bakış açısına göre bireylerin yaşadığı işsizlik sorunu ekonomik ya da toplumsal bir sorun olarak görülmemiş,işsizlik sorununa kişisel bir sorun olarak yaklaşılmıştır.
Tarihe kara perşembe olarak geçenve 24 Ekim 1929tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’ndebaşlayan ekonomik bunalım veya büyük buhran sonrası1936 yılında ünlü iktisatçıKeynes’ in “İstihdamın, Paranın ve Faizin Genel Teorisi” (The GeneralTheory of Employment, Interestand Money) ya da kısa adıyla GenelTeori diye bilinen kitabının yayımlanmasından sonra, işsizlik sorununa bakış açısıtamamendeğişmiştir.
Keynes eserinde, işsizliğin toplam talep yetersizliğinden kaynaklandığını ifade etmiş, işsizlik sorununun çözümünde hükümetlerin politikalarla piyasalara müdahale etmesi gerekliliğini ileri sürmüştür.
Bireyin işini yitirmesi ile aldığı ücret ve benzeri maddi haklardan yoksun kalması sonucu yaşamında bir takım sosyal ve psikolojik sorunlar meydana gelmektedir.İşsiz bireylerde psikolojik rahatsızlıklar bağlamında çalışanlara nazaran daha yüksek seviyelerde; gelecek endişesi, depresyon, diğer insanlara yönelik düşmanca düşünce ve tutumlar ile paranoya rahatsızlıkları görülmektedir.
Bireyin işsiz olduğu süreçte yaşamını sürdürmesi bir diğer deyişledaha önceden edinmiş olduğu tüketim alışkanlıklarının devamı söz konusudur. Düşünsel (spritual) veya fiziksel emeği karşılığında elde etmiş olduğu gelirden başka bir geliri bulunmayan bireyler işsizlik sürecinde maddi olanaksızlıklar karşısında bunalımlar yaşarlar.İşsizlik süresinin uzaması halinde de bireyin yaşamında ki parasal olanaksızlıklar bu bunalımı daha da artırmakta, işsiz kalmaya daha fazla tepki vermekte ve psikolojik yakınmalar göstermektedirler.
Toplumda istihdamın sağlanması bireylerin sosyal konumunu, gücünü, ekonomik bağımsızlığını korumaktadır
İşsiz kalan bireyin, sosyal konumu ve kişiliğinin gelişmesinde çok önemli roloynayan istihdamdan yoksun kalmasının sonucunda birey kendisine olan saygısını yitirmektedir
İşsizlik, gerek kaynak ve gerekse başa çıkma olanakları yönündenKKTC ve dünyanın en önemli toplumsal sorunlarından biridir.
İşsizlik kadın ve erkekler arasında toplumun sosyokültürel durumuna bağlı olarak değişebilmektedir.
İşsizlik konusuna sosyolojik boyuttan bakacak olarak, kültürümüzde genel olarak kadınların iş sahibi olmasından çok evde ailesiyle ilgilenmesi beklenir. Bu nedenle kadınlar çalışma konusunda çevrelerinde daha az baskı görebilirler. Erkekler ise sorumluluk alma ve aile geçindirme yükümlülüğünden dolayı daha fazla baskı görür. Ancak bir kadın birey kendi özel konumu itibarıyladeğerlendirildiğinde o kadın bireyçalışma isteğinde olabilir. Bu durumda işsiz olmak ona hemcinslerinden daha çok zarar verebilir.
İşsizlik, zorunlu yaşamsal giderleri karşılayacak bir gelirden yoksun kalmanın ötesinde, bireye yaşamını ve durumunu etkileme gücünü kaybettirdiğini hissettirmektedir. Parası olan pek çok insan, işsiz kalmaktan ziyade bir işe yarayamamak hissiyle bile bunalıma girebilir
Kuşkusuz işsizlik, işsiz bireyden öte ailesi ve toplum üzerinde de olumsuz etkilere yol açmakta, giderilmesi mümkün olmayan maddi ve sosyal kayıplar doğurmaktadır. İşsizlik süresi uzadıkça, yol açtığı sıkıntılar da artacaktır. İşsizliğin sıkıntı kaynağı olması yüklediği maliyetler ile ilgilidir. Bu açıdan işsizliğin hem kişiye ve ailesine hem de topluma önemli maliyetler yüklediği bilinmektedir. Yapılan çalışmalarda işsizliğin; boşanma, hırsızlık, alkol ve uyuşturucu kullanımı ve intihar gibi sosyal sorunlar arasında bir ilgileşim olduğunu göstermektedir
Özetle, işsizliğin kişilere yüklediği maliyetlerin başında çalışmama nedeniyle gelir elde edememe gelmektedir. Geniş toplum kesimlerinin tek gelir kaynağının emeği olduğu düşünülecek olursa uzun süreli işsizliğin kişi ve ailesi üzerinde parasal ve psikolojik sorunlara yol açmaması mümkün değildir. İşsizlik kişilerde kalıcı izler bırakır. İşsiz kaldıkları dönem boyunca insanlar yalnızca gelirlerini kaybetmezler aynı zamanda yeni iş buldukları zaman işsiz kaldıkları sürede yaşadıklarınınsıkıntılarını da taşırlar. Tanrı kimseyi işsiz bırakmasın.







Yorumlar kapalı.