Sanem Koç
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Tek başına yaşama hakkı

Tek başına yaşama hakkı



Yürüme engeliyle her türlü zorlukla mücadele eden bir birey… Ailenin desteği ve teşvikiyle hem eğitim, hem de sosyal alanda başarı gösterilen bir hayat…

Bu yaşanmış hikâyemizde engelli bir birey olarak dünyaya gelen direnişçi bir erkek, göğüslemek zorunda kaldığı zorlukları bizlerle paylaşıyor. Yazımızda gerçek isimleri değil rumuz kullandığımızdan, hikâyesini bizlerle paylaşan kişiden “Erdem” olarak bahsedeceğiz…
   Anne karnındayken engelli doğacağı belli olan, doğduktan sonra birçok ameliyat geçirmek zorunda kalan, diğer insanlar gibi yürüyüp, koşamayan Erdem, kendi engelinin yarattığı zorluklar yanında, toplumun hassasiyetsizliği ve devletin ilgisizliğinin de engelli bireylerin hayatını zorlaştırdığını belirtiyor. Gelin Erdem’in hikâyesini kendi ağzından dinleyelim:
 

Diğerlerinden farklı
 

Orta halli bir ailenin en büyük çocuğuyum. Anne karnındayken, doktor kontrolünde bir sıkıntım olduğu anlaşılıyor ama annem, engelli olacağımı bildiği halde benden vazgeçmedi. Omuriliğim yara şeklinde, açık olarak dünyaya geldim. Annem bana hamileyken, hamileliğin ilk aylarında, folik asit yetersizliğine bağlı olarak bende Spinabifida ya da diğer adıyla açık omurga rahatsızlığı oluşuyor. Sol bacağımda da deformasyon vardı. Yaranın kapanması için birçok ameliyat oldum. Ayağım alçıya alındı ama çözüm olmadı.
   Bilincim gelişmeye başladıkça, diğer çocuklardan farklı olduğumu, onlar gibi yürüyüp, koşamadığımı, oyun oynayamadığımı fark etmeye başladım. Bu psikolojik olarak sancılı bir sürecin başlangıcıydı. Ne farkım vardı diğer çocuklardan, neden diğer çocuklar gibi olamıyorum diye ailemi sorguluyordum. Sonunda, mecburen kendimi kabul ettim. Zorda olsa, diğerlerinden farklı olduğumu kabul ederek yaşamam gerekiyordu.

“Zorla gidiyordum”
 

Hayatımın en zor dönemi ilkokula giderken oldu. Çocuklar çok acımasızdı ve engelli bir bireye nasıl davranmaları gerektiğini bilmiyorlardı. Sürekli olarak neden onlar gibi olmadığımı sorguluyor, alay ediyor, yürüyüşümü taklit ediyorlardı. Her ne kadar öğretmenler müdahale etse de, sürekli yanımda olamıyorlardı. Psikolojik olarak çok yıpranmıştım ve okula gitmek istemiyordum. Her gün zorla gidiyor ve sürekli okumaktan vazgeçmeyi düşünüyordum.
   Ailem ve öğretmenlerimin sürekli ikna çabalarıyla ilkokula devam edebildim. Ailem sürekli bana destek oluyor, hayata tutunmam için ellerinden geleni yapıyorlardı. Bu açıdan çok şanslıyım, çünkü birçok aile, engelli çocuklarından utanıyor ve eve kapatıp, kimseye göstermemeye çalışıyorlar. Ama ailem her zaman arkamda duruyor, sosyalleşmem ve okula gitmem için teşvik ediyorlardı. Destekleri sayesinde özgüvenli, sosyal ve akademik hayatında başarılı olan bir insan oldum. Bu açıdan çok şanslı olduğumu düşünüyorum.
 

Hayat neden zor?
 

On yaşımdan, on sekiz yaşıma kadar birçok ameliyat geçirdim. Bazıları kısa, bazıları da uzun sürüyordu. Mesela, bir ameliyatım sonrasında, tam bir sene hiç yataktan kalkmadan yatmak zorunda kaldım. Bu süreçleri atlatmak, sürekli ameliyatlar olmak, özellikle bir sene yatağa bağlı yaşamak gerçekten benim için zordu. Kendi kendimi sürekli teskin ediyor, bu çilenin eninde sonunda biteceğini ve hayatımın değişeceğini söylüyordum.
   Engelli birey olarak yukarıda bahsettiğim sıkıntıların yanında, insanların ve sistemin düşüncesizliği de zorlaştırıyor hayatımızı. Engelli bireyleri tanımıyor, hayata kendi açılarından bakıyorlar. Bir rampanın neden olması gerektiğini, engelli tuvaletinin neden ve nasıl olması gerektiğini, engelli park yerinin önemini çoğu insan bilmiyor ve gerekli hassasiyeti göstermiyor.
 

Basit gözüken şeyler bile…
 

Toplumun bir parçası olduğumu, devlet tarafından sahiplenildiğimi hissetmiyorum, hissetmiyoruz. Toplumun düşüncesizliği, devletin duyarsızlığı engelimize daha da engel katıyor. Bir yere rampa yapıldığında seviniyoruz mesela. Fakat bunun lütuf olmaması, zaten normalde yapılması gerekiyor. Ben de her birey gibi fiziksel engellerle ve düşüncesizliklerle karşılaşmadan, işimi tek başıma yapma hakkına sahip olmalıyım.
   Mevcut sistem, engelli bireyleri eve kapatıyor. Evet, devlet maaş veriyor ama bu, bizim kapalı kapılar ardında, izole bir hayat yaşamamıza engel olmuyor. Sokağa istenildiği saatte çıkıp, yürüyebilmenin bile ne kadar muazzam bir şey olduğunun farkında değil çoğunluk. Basit gözüken, farkında olmadan doğal olarak yapılan bu eylem bile, biz engelli bireyler için büyük bir sorun genel olarak.
   Bizim özel günlerde hatırlanmaktan öte, topluma kazandırılmamız ve kaynaştırılmamız için ortam yaratılmalı, hayata dokunulmamız sağlanmalı. Bizim de varlığımız görülmeli, kabul edilmeli ve insanca yaşayabilmemiz için eğitim yoluyla insanlar bilinçlendirilmeli ve de dışarıya çıkabilmemiz için fiziksel şartların iyileştirilmesi gerekiyor.
 

“Çalışmak istiyordum”
 

Eğitim hayatım hep başarıyla geçti, yüksek derecelerle mezun oldum. Üniversiteyi bitirdikten sonra iş aramaya başladım. Kendi ayaklarımın üstünde durmak, ailemden para almadan, bir birey olarak yaşamak istiyordum. Yirmiden fazla iş yerine başvurdum, hiçbiri olumlu dönmedi. Bazıları çalışılacak ofisin, engellime uygun olmadığını bile söyledi.
   Bir sene boyunca iş aradım ve giderek psikolojim bozulmaya başladı. Sanki fiziksel engelim yanında, zihinsel olarak da iş yapmama engel bir durumum varmış gibi, yetersizmişim gibi hissetmeye, hissettirilmeye başladım. Belli bir çalışan sayısından sonra, engelli birey istihdam edilmesi yasada yer almasına rağmen ne devlette, ne de özel sektörde iş bulamıyordum. Yasanın gerçek hayatta uygulanıp, uygulanmadığı kontrol edilmiyor maalesef. Neyse ki bir senenin sonunda eğitimime uygun bir iş buldum. Psikolojim düzeldi, muhtaç olmayan, faydalı, işe yarar bir insan gibi hissetmeye başladım.
 

“Şanslı engelli bireylerdenim”
 

Ada genelinde 5500 engelli bireyin, 700’e yakını istihdam bekliyor. Özel sektörde engelli istihdamını teşvik amacıyla Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yaptığı çalışma ile engelli çalışanları istihdam eden işverenlere sosyal güvenlik yatırımlarının tamamı kadar teşvik verilecek ve istihdam edilen engelli çalışanlara, ücretlerine ilave olarak asgari ücretin yüzde 80’i kadar ek ücret verilecek. Buna ek olarak engelli çalışanların sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı yatırımları da 4 yıl boyunca fondan ödenecek. Belki bu yapılan teşviklerle durumumuzda olumlu değişiklikler olur.
   Bu noktada, toplumun bir parçası olmamız için, psikolojimiz olumsuz etkilenmeden, evin içine hapsedilmeden yaşayabilmemiz için devletin, özel sektörün ve toplumun hassasiyet göstermesi gerekiyor. Her sabah uyandığımda,  bir işim olduğu, işe gidebildiğim için, faydalı, işe yarar hissettiğim için insan gibi yaşadığımı hissediyorum. Ben çalışan, ekonomik olarak bağımsız, sosyal hayatta başarı ve varlık gösteren şanslı engelli bireylerdenim. Fakat maalesef herkes benim kadar şanslı değil. Ve çoğu arkadaşımız eve kapanarak hayata devam etmeye çalışıyor. Topluma ve hayata kazandırılmamız için, yaşadığımızı hissedebilmemiz için devletin, özel sektörün ve toplumun daha fazla hassasiyet göstermesi gerekiyor.
 

*****************

ÖNERİ KÖŞESİ
 

Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği
 

1982 yılında bir apartmanın ikinci katında kurulan Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği; Bünyesinde barındırdığı Mehmet Reis Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi, Ortez Protez Ünitesi, Konuşma Bozuklukları Tedavi Ünitesi, Psikolojik Destek Ünitesi, Kemik Erimesine karşı koruyucu spor aktiviteleri, ücretsiz ulaşım filosu ve daha birçok hizmeti engellilerimize ve halkımıza sunan tam teşekkülü bir sağlık merkezi olarak hizmet veriyor.
   Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği;
   1-Engelli üyelerimize ücretsiz ulaşım desteği
   2-Fizik tedavi ünitesi
   3-Ortez/protez ünitesi
   4-Dil ve konuşma terapisti
   5-Osteoporoza yönelik spor grubu
   6-Hak mücadelesi, hak savunuculuğu
   7-İhtiyacı olan herkese tıbbi malzeme desteği (t.sandalye, yatak, yürüteç vb.)
   8-Sosyalleşmek için aktiviteler
   9-Mesleki eğitim kursları
   Konularında ihtiyaç duyan kişilere destek vermektedir. Derneğe 0392223 84 36-37 veya 860 1020 numaralı telefonlardan ulaşabilirsiniz.
   Dr. Niyazi Manyera Sok. No:20/C Ortaköy Lefkoşa adresinden dernek ziyaret edebiliyor.
 

Tek başına yaşama hakkı
+ -

Yorumlar kapalı.